Zwitserse intellectuelen bekritiseren hun regering

Ruim honderd bekende Zwitserse schrijvers, acteurs en filmproducenten hebben woensdag een verklaring uitgegeven waarin ze zeggen in 'diskrediet' te zijn gebracht door het gedrag van Zwitserse banken en de regering in de huidige affaire rond het nazi-goud....

Van onze verslaggever

Henk Strabbing

AMSTERDAM

De verklaring is een reactie op de uitlating van aftredend president Jean-Pascal Delamuraz, die op oudejaarsdag de oproep van joodse groeperingen om een Zwitsers compensatiefonds in te stellen voor holocaust-slachtoffers afdeed als 'afpersing' en 'chantage'.

De opstellers van de verklaring nemen Delamuraz kwalijk dat hij slechts zijn excuus heeft aangeboden voor het 'effect' dat zijn woorden heeft gehad maar niet voor de uitlating zelf. De verklaring zegt: 'De status en de geloofwaardigheid van Zwitserland als democratische natie zijn gecompromitteerd en in gevaar gebracht. Het gedrag van de president en de bondsraad (lees: regering) hebben zware schade toegebracht aan ons zelfbewustzijn en onze cultuur.'

Ook de Zwitserse banken die in het verleden nabestaanden van holocaust-slachtoffers hebben geschoffeerd tijdens hun naspeuringen naar 'slapende' rekeningen krijgen ervan langs. De verklaring zal de komende dagen als advertentie verschijnen in een aantal Zwitserse media.

Joodse groeperingen menen dat Zwitserse banken nog ruim tien miljard gulden achterhouden die toebehoren aan joden die in de holocaust zijn omgekomen. Zwitserland wordt er ook van beschuldigd als Hitlers bankiers te zijn opgetreden bij het witwassen van goud dat de nazi's gestolen hadden uit de centrale banken van bezette landen, waaronder Nederland.

De Spaanse krant El País berichtte gisteren dat de Zwitserse nationale bank tijdens de Tweede Wereldoorlog de Spaanse nationale bank heeft betaald met goud dat door de Duitsers was geroofd uit de Nederlandse en Belgische nationale banken. Het zou gaan om een nog onbekend deel van een serie betalingen aan Spanje, gedaan tussen 1941 en 1945, van in totaal 187 miljoen Zwitserse franken. Duitsers kochten indertijd het voor de oorlogsvoering belangrijke metaal wolfram van Spanje, maar de neutrale Spanjaarden weigerden rechtstreeks goud vanuit Berlijn aan te nemen omdat ze door de geallieerden voor dergelijke transacties waren gewaarschuwd. De Duitse Reichsbank stuurde daarom het goud naar Zwitserland. Madrid kreeg van de Zwitserse nationale bank Zwitserse franken voor het wolfram. Daarna kocht Spanje met diezelfde franken hetzelfde goud dat inmiddels formeel Zwitsers was geworden.

Eerder deze week moest de Zwitserse ambassadeur in Washington aftreden, nadat hij in een vertrouwelijk document de 'oorlog' had verklaard aan groeperingen die een Zwitsers fonds willen waaruit holocaustslachtoffers schadeloos worden gesteld. Woensdag werd een nieuwe ambassadeur benoemd, de huidige consul-generaal in New York, Alfred Defago. Hij confereerde gisteren al meteen een uur lang met de president van het World Jewish Congress.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden