Het Eeuwige leven van Zuster Paula Paauw (1934-2019)

Zuster Paula Paauw (1934-2019): Non met hart voor computers en kinderen

Of het een roeping was, betwijfelde ze. Maar door in te treden in het klooster, kon ze gaan lesgeven. Zo werd ze de computerexpert onder de zusters.

Of jet een roeping was, betwijfelde ze. Maar door in te treden in het klooster, kon ze gaan lesgeven. Zo werd ze de computerexpert onder de zusters. Beeld RV

Ze was de nerd onder de kloosterzusters. Een pionier, eerst met en later zonder sluier, in het digitale tijdperk. Zuster Paula Paauw leerde al vanaf eind jaren zeventig kansarme jongeren en vluchtelingen met computers om te gaan.

Dat deed ze in Eckelrade, een gehucht acht kilometer ten zuidoosten van Maastricht. Pc’s die door anderen waren afgedankt, zette zij in voor onderwijsdoeleinden. ‘Van drie oude computers kon ze een nieuwe bouwen. Maar behalve dat deelde ze ook altijd lief en leed met de mensen met wie ze omging’, zegt haar hartsvriendin zuster Mathee.

‘Stronteigenwijs, maar mild en religieus’, zo wordt ze gekarakteriseerd door oud-voorzitter Cecile aan de Stegge van Stichting WereldWijd, een scholingsproject voor asielzoekers.‘Ze deed niet aan haar uiterlijk. Ze was geblokt met heksenhaar. Maar daarnaast ook zo moedig en charmant dat ze iedereen voor zich wist in te nemen.’ Paul Brand, bestuurslid van WereldWijd, noemde haar iemand die ‘mee-evolueerde met de veranderende tijden, zonder de essentie van haar leven prijs te geven’.

In de jaren tachtig deed ze mee met de grote demonstraties tegen de plaatsing van kruisraketten. Ze demonstreerde ook tegen bisschop Gijsen van Roermond, hoewel haar toenmalige medezusters dat niet mochten weten. Nadat het klooster in Eckelrade sloot, zette zezich in voor WereldWijd. Daarnaast werd ze lekenpastor in Eckelrade.

Vorig jaar verscheen haar autobiografie De straat als brede kloostergang. Ze overleed 3 september, nadat ze een behandeling had geweigerd tegen uitgezaaide borstkanker. ‘Ik ben klaar met leven. Het is goed dat ik ga sterven’, zei ze. De dorpsgemeenschap wilde een straat naar haar vernoemen, maar dat weigerde ze.

Ze werd als Ans Paauw geboren in een katholiek gezin met vier kinderen in Haarlem. Haar vader was daar filiaalchef bij V&D. Na de mulo wilde ze onderwijzeres worden, maar ze kreeg de kans niet. Ze belandde op kantoor en deed jeugdwerk. De onrust bleef.

Op haar 26ste besloot ze in te treden bij een klooster, hoewel ze twijfelde of dit wel een roeping was. ‘Wil je nu al begraven worden?’, vroeg haar broer. Ze sloot zich aan bij de Franse congregatie van de Zusters van Barmhartigheid, omdat ze daar het vriendelijkst was ontvangen en een opleiding aan de kweekschool mocht volgen. Ze noemde zich zuster Paula, naar de dertiende apostel.

In 1966 werd ze geplaatst in de kleine communiteit van vijf zusters in Eckelrade. Hier ging ze lesgeven aan een school voor voortgezet lager onderwijs (vglo), waar ze ook directeur werd. ‘Met rekenen en taal hebben de kinderen vaak niet zoveel, maar wel met koken, naaien en typen’, zei ze.

Nadat het vglo was opgeheven in het kader van de Mammoetwet, werd ze lerares op het leao (lager economisch en administratief onderwijs) in Maastricht. Hier zette ze een computercursus op met bits en bytes. ‘Om er geen knoppencursus van te maken, ben ik ook bezig met programmeren en het bouwen van een apparaat.’

Begin jaren tachtig stelde ze een landelijke cursus voor computeronderwijs voor meisjes samen. ’sAvonds keerde ze terug in het klooster, waar inmiddels ook een internaat bij was gekomen eerst voor de opvang van kansarme kinderen, later voor kinderen van vluchtelingen. Veel van die kinderen zouden haar als moeder gaan beschouwen. Haar computers vonden hun weg ook naar de derde wereld. ‘Ze ging enkele malen naar Afrika om mensen te instrueren’, zegt zuster Mathee. Maar het liefst was in Eckelrade, waar ‘haar geest zal blijven rondgaan’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden