Het eeuwige levenWilly van Lieshout (1928-2020)

Zondagskind Willy van Lieshout was een actieve onderwijsvernieuwer

Hij was een even eigenzinnige als slimme student, die later zijn stempel zou drukken op de ontwikkeling van het onderwijsbestel.

Willy van LieshoutBeeld Privéarchief

Hij bedacht de middenschool voordat Jos van Kemenade als minister van Onderwijs het idee lanceerde. Hij richtte zowel de HBO-raad – de koepel van hogescholen – op als de VSNU – de koepel van universiteiten. En hij was van 1974 tot 1991 bestuursvoorzitter van de Katholieke Universiteit Nijmegen, toen de marxisten en bevrijdingstheologen daar de boel op zijn kop zetten. ‘De meest visionaire onderwijsbestuurder van na de oorlog. Een authentiek denker’, noemt de Leidse onderwijsdeskundige Adriaan in ’t Groen hem.

Hij kende Willy van Lieshout al sinds begin jaren zeventig en publiceerde drie jaar geleden een boek over hem. Van Lieshout overleed 14 oktober op 92-jarige leeftijd in een verpleeghuis in zijn geboorteplaats Maastricht. Hij was een zeer gelovig katholiek zoals bleek uit zijn wekelijkse kerkgang en het vaste ritueel van bidden voor het eten.

Willy van Lieshout was de oudste van drie zonen van een Maastrichtse gemeente-ambtenaar. Hij was slim en eigenzinnig. Op de middelbare school kwam hij elk jaar in aanmerking voor een getuigschrift van de gemeente Maastricht voor de middelbare scholier die in alle vakken de beste prestaties leverde. Hij haalde het nooit op.

Na de hts (hogere technische school) in Heerlen en zijn diensttijd bij de cavalerie werkte hij eerst bij chemiebedrijf DSM. Hier ontwikkelde hij een proces waardoor kunstmest niet langer klonterde. Hij studeerde vervolgens procesfysica aan de Technische Hogeschool van Aken. In vier jaar voltooide hij de studie.

‘Op 32-jarige leeftijd sprong hij in het diepe door naar Eindhoven te verhuizen waar hij directeur werd van een hts. In die functie leerde In ’t Groen, als student aan de hts in Tilburg, hem kennen. Van Lieshout kwam net als In ’t Groen in de talrijke inspraakorganen terecht die in de jaren zestig en zeventig in het onderwijs als paddestoelen uit de grond rezen.

Hij was initiatiefnemer van de HBO-raad, een overkoepelende organisatie van 365 hogere beroepsinstellingen (hts, heao, pedagogische academie, sociale academie). ‘Op de oprichtingsvergadering in Noordwijkerhout bleek zijn bestuurlijke kracht. Hij kon mensen met onverzoenbare standpunten verenigen’, zegt In ’t Groen.

Empathisch

Ook zijn dochter Denise kent hem zo: ‘Een bestuurder pur sang. En iemand met grote empathische kwaliteiten en een enorm netwerk.’ Voormalig minister van Onderwijs en Kamervoorzitter Wim Deetman beschreef hem eens als iemand ‘met wie het héél moeilijk was om ruzie mee te krijgen’. ‘Hoe hij dat doet? Hij heeft de neiging om eindeloos te analyseren en te rationaliseren. Of, anders gezegd, om de dingen van hun emoties te ontdoen.’

Die kwaliteiten had hij nodig toen hij in 1974 bestuursvoorzitter werd van de Katholieke Universiteit in Nijmegen – een functie die hij tot 1991 zou uitoefenen. Daarnaast zette Van Lieshout zich voor tal van organisaties, zoals het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA. Hij werd in die tijd gerekend tot wat gekscherend de Nijmeegse maffia werd genoemd: de katholieke wetenschappelijke elite.

In 1991 werd hij voorzitter van de VSNU, en bleef dat tot hij in 1995 met pensioen ging. Daarna zette hij zich nog jaren in als lid van talrijke commissies en besturen op onderwijsgebied.

Volgens zijn dochter was hij een levensgenieter, die het liefst veel mensen om zich heen had. ‘Hij was een zondagskind. Hij heeft alles wat hij wilde doen ook kunnen doen: studeren en carrière maken met een sterke vrouw naast zich.’ Van Lieshout woonde in Mook en had vier kinderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden