Zo verminderen we de voedselverspilling in Nederland

Nieuwe Taskforce pakt voedselverspilling aan (en het hoeft niet ingewikkeld te zijn)

Per Nederlander verdwijnt jaarlijks meer dan 100 kilo voedsel in de afvalbak. Een nieuwe Taskforce pakt die verspilling aan. Want waarom kan die afgekeurde hamburger geen veevoer worden?

Dit fastfoodrestaurant McDonald's in Hoorn gebruikt een nieuw systeem om voedselverspilling tegen te gaan. Beeld Simon Lenskens

Einde van de middag bij de McDonald's in Hoorn. Een groepje jongeren bestudeert de bestelzuil bij de ingang. In de keuken bereidt het personeel, veelal leeftijdgenoten, zich voor op de avondspits die zometeen voor het raam van de McDrive schuift. Het komende kwartier zullen 28 hamburgers worden besteld. Dat is althans de voorspelling, gebaseerd op gemiddelde verkoopcijfers van deze weekdag op dit tijdstip.

De geschatte aantallen hamburgers die over de toonbank of door de autoraampjes worden aangereikt, zijn te zien op een beeldscherm in de keuken. Komt onverwacht een volle bus toeristen binnenvallen, dan heeft de keuken te weinig voorbereid en is het fastfoodrestaurant even iets minder fast. Willen passerende automobilisten op de A7 snel naar huis voor een voetbalwedstrijd op tv, dan schiet er eten over dat al kant-en-klaar voor het grijpen ligt.

'Een hamburger mag vijftien minuten liggen, daarna mag hij niet meer worden verkocht', zegt Floor Uitterhoeve, manager duurzaamheid bij McDonald's. Gefrituurde kip- en visburgers hebben maximaal twintig minuten ligtijd. Ondanks deze strakke regels heeft de Nederlandse tak van de hamburgerketen de hoeveelheid weggegooid voedsel in de afgelopen drie jaar weten te halveren .

Een nieuwe Taskforce

McDonald's is een van de 25 partijen die zich hebben aangesloten bij de nationale agenda tegen voedselverspilling die dinsdag in Veghel werd gelanceerd. De 25 bedrijven en overheden hebben zich georganiseerd in de Taskforce Circular Economy in Food. Het doel is om voor 2030 de voedselverspilling in Nederland met de helft te verminderen. Per Nederlander wordt jaarlijks naar schatting 105 tot 152 kilo voedsel weggegooid door consumenten, bedrijven en andere partijen. Consumenten zijn relatief grote verspillers: in de thuiskeuken verdwijnt jaarlijks 41 kilo eten per persoon in de vuilnisbak.

'6 tot 8 procent van de klimaatuitstoot is gekoppeld aan voedselverspilling', zegt Toine Timmermans, manager duurzame voedselketens aan Wageningen University en de motor achter de Taskforce. 'De verspilling is een rechtstreeks gevolg van de manier waarop we de voedselketen hebben ingericht in de afgelopen decennia.'

Zijn eerste initiatief tegen voedselverspilling dateert van vijftien jaar geleden. 'Toen was het totaal geen issue. Nu is de tijd rijp en lijkt het een olievlek te worden. Bij consumenten is het begrip duurzaamheid gaan leven. Enkele gemeenten hebben een manifest opgesteld tegen voedselverspilling. Bedrijven realiseren zich dat met het tegengaan van voedselverspilling niet alleen financiële winst is te halen op korte termijn, ze zijn zich bewust van de gunstige ecologische effecten op lange termijn en willen dat graag naar buiten brengen.' Onder meer Ahold, Unilever Food Solutions, Rabobank en het ministerie van Landbouw hebben zich aangesloten bij de Taskforce, naast een aantal kleinere bedrijven. 'In 2020 hopen we tweehonderd leden te hebben', zegt Timmermans.

Houdbaarheidsstickers

Vanuit de Taskforce worden onder de slogan 'Samen tegen Voedselverspilling' acties opgezet. 'Bedrijven gaan de consumenten helpen, bijvoorbeeld met houdbaarheidsstickers en apps. Het moet niet ingewikkeld zijn om de verspilling in de huishoudens te verminderen met 30 tot 40 procent.'

McDonald's Nederland bracht de voedselverspilling terug met de helft, tot tweeduizend ton per jaar, door een ogenschijnlijk simpele ingreep. In Hoorn schuift een jonge keukenmedewerker de vers gebakken burgers in de lades van een nieuwe warmhoud-installatie. Per vleessoort geeft een digitaal klokje aan hoeveel ligtijd het vlees nog heeft, voordat het niet meer mag worden verkocht. De vlees, vis of andere proteïnen worden pas op het broodje gelegd nadat de klant heeft besteld. Voorheen lagen de proteïnenschijfjes met broodje en andere toevoegingen kant-en-klaar te wachten in een warmhoudkast. Was dat langer dan 15 minuten, dan verdween het hele product met broodje, salade, saus en al in de bak. Nu wordt alleen het vlees weggegooid. Scheelt de helft in gewicht. 'Hoe eenvoudig het lijkt, hiervoor moest een nieuw keukensysteem worden ontwikkeld en geïnstalleerd in alle 245 restaurants', verklaart Uitterhoeve.

Samenwerking

In de Taskforce werken kleine, innovatieve bedrijven inmiddels samen met grote spelers. Zo heeft het bedrijfje Protix een ei ontwikkeld voor Albert Heijn waaraan geen soja meer te pas komt als kippenvoer. Het pluimvee krijgt lokaal gekweekte insecten die worden gevoed met lokale reststromen.

'We hebben elkaar nodig in de Taskforce', zegt Uitterhoeve. McDonald's loopt soms tegen obstakels aan bij het verduurzamen van afvalstromen. Voedselresten en ander organisch afval gaan nu standaard naar een biovergister waar ze worden omgezet in duurzame energie. 'Dat mag niet anders, maar in dat afval zitten goede eiwitten die in diervoer kunnen worden gebruikt. Om dit mogelijk te maken hebben we zowel Wageningen University nodig als de overheid.' Timmermans: 'Door de subsidies op biovergisters komt er meer voedsel terecht in die vergisters dan nodig- een inconsequentie in het overheidsbeleid. Dat kan beter natuurlijk.'

Het doel is om voor 2030 de voedselverspilling in Nederland met de helft te verminderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.