Timothée Chalamet

Profiel Acteur Timothée Chalamet

Zijn haar, gezicht, stijl en o ja, talent: waarom iedereen valt voor Timothée Chalamet

Timothée Chalamet Beeld Hollandse Hoogte

Sinds de hitfilm Call Me by Your Name zijn eindeloze posts gewijd aan zijn haar, gezicht, stijl en o ja, talent: acteur Timothée Chalamet (22). Vanaf deze week is hij te zien in Felix Van Groeningens Beautiful Boy. Waarom jong en oud, man en vrouw ten prooi valt aan Chalamania. 

Het is even na de beroemde perzikscène in Call Me by Your Name, waarin de 17-jarige Elio de grote zomerlust die hem in zijn greep heeft, heeft uitgeleefd op een stuk fruit. Oliver, het echte object van zijn begeerte, treft Elio postorgastisch aan met het sap van de vrucht op een, eh, onverwachte plek. Als zijn oog valt op het mishandelde stuk fruit, ontstaat een geestig en ongemakkelijk plagerijtje. Oliver, gespeeld streng: ‘Wat heb je gedaan? O, je bent overgestapt op het plantenrijk, zie ik?’ Elio schaamt zich (‘Ik ben ziek, nietwaar?’), Oliver dreigt een hap te nemen van de druipende perzik (‘Ik wou dat iedereen zo ziek was als jij’), ze worstelen, er is irritatie, strijd, zelfs even iets van agressie. En dan, opeens, slaat het om. Elio geeft zich over. Hij stort zich in Olivers omhelzing en huilt. Testosteron slaat om in tederheid, zomaar. ‘Ik wil niet dat je weggaat’, snikt Elio, en Oliver kust en troost hem. In minder dan een seconde heeft hun relatie een dieper niveau bereikt. Van minnaars zijn ze geliefden geworden.

Het is een van de mooiste scènes uit de film, en dat is vooral te danken aan de kwikzilveren Timothée Chalamet als Elio, die het moment ronduit hartveroverend maakt. Chalamet speelt de hele film alsof hij al improviserend steeds net weer even anders moduleert, zoals Elio aan de piano.

Zijn prestatie leverde de Frans-Amerikaanse Chalamet (22) dit jaar een Oscarnominatie op voor beste acteur, als jongste genomineerde in die categorie in tachtig jaar (na Mickey Rooney in 1940). Die doorbraak lanceerde hem als een van de grote filmtalenten – en idolen – van nu. Vanaf deze week is Chalamet te zien in Beautiful Boy, de nieuwe film van Felix Van Groeningen, met volgens insiders alweer zo’n Oscarwaardige prestatie.

In Call Me by Your Name moet hij een breed palet aan emoties spelen, zo breed als dat palet bij pubers nou eenmaal is. Hij schakelt subtiel tussen onzeker en zelfingenomen, angstig en onbevangen, terughoudend en wellustig. Op zijn gezicht trekken in luttele minuten bewondering, irritatie, geilheid, twijfel en schrik voorbij. En binnenpretjes. Dan gluurt hij een beetje vanonder zijn dikke zwarte wimpers en trekt een grappig schuin mondje. Als Elio nadenkt, lijkt Chalamet letterlijk op een gedachte te kauwen, met een malende kaak. Een filmstudent zou een studie kunnen wijden aan alle nuances in zijn mimiek en gestiek.

Zie hem op de dansvloer op en neer springen als een kind, om daarna weer met een arrogant gezicht een zelfverzekerde move maken. Hier is een acteur aan het werk die intuïtief zijn vele rake, speelse impulsen volgt: een sprong hier, een huppeltje daar, een sliding, een pirouette. Regisseur Luca Guadagnino filmde lange shots met veel ruimte voor improvisatie, die Chalamet steeds optimaal benut. Dat Elio nieuwsgierig Olivers rode zwembroek besnuffelt, staat in het scenario. Dat Chalamet het ding vervolgens diep over zijn oren trekt, zich er geil in wentelt, haast volledig in Olivers geur verdrinkt, dat is zijn eigen inbreng.

Is dat talent, techniek, geluk met de regisseur? Of is het te danken aan het feit dat Chalamet die postadolescente levensfase zelf nog maar net achter de rug heeft? Hoe dan ook weet hij buitengewoon goed raad met hoog oplopende hormonale erupties, terwijl hij tegelijk ook nog een soort puberale achteloosheid uitstraalt. Hij is 22, maar gisteren was hij nog een kind.

Een vroegwijs kind met Broadway- en Hollywood-dna, dat wel. Zijn moeder én grootmoeder waren danseres op Broadway, opa Harold Flender was scenarist, zijn oom Rodman Flender is regisseur en producent (Gilmore Girls, The O.C.), zijn tante Amy Lippman is producent, zus Pauline is actrice in Parijs. Want, ja, zijn vader is Frans, vandaar ook die eigenaardige naam. De achternaam klinkt als een dure Franse kaas, de voornaam als een shampoomerk. Wellicht dat er daarom zo veel fanblogs zijn gewijd aan zijn haar (dat inderdaad dik, vol en glanzend is).

Chalamet in Beautiful Boy.

Chalamet zat op de LaGuardia Highschool of Music & Art and Performing Arts, net als ooit Al Pacino en Adrien Brody. Inderdaad, de New Yorkse kunstopleiding die model stond voor de film en tv-serie Fame. Op school specialiseerde hij zich in theater, al maakte hij ook geestige, ironische uitstapjes naar de muziek. Chalamet houdt van hiphop en maakte op school rapvideo’s als zijn alter ego Timmy Tim. Wie ‘Chalamet + statistics’ googlet, vindt een hilarische invulling van zijn statistiekhuiswerk. Een magere wisecrack is hij daar nog; echt een volbloed puber. Maar zijn expressiviteit is evident. Bij zijn eindexamen in 2013 ontving Chalamet de Alumni Award voor het meest veelbelovende talent, waarbij zijn docente nog even naar zijn uitstapjes als Timmy Tim verwees.

‘Statistics’ is meer dan anderhalf miljoen keer bekeken en zelfs zijn ‘graduation’ is te zien op YouTube. Zoals onvermijdelijk bij zijn generatie zijn zelfs zijn vroegste stapjes in het entertainmentvak vastgelegd: we kunnen hem letterlijk zien opgroeien voor de camera. Twee tips nog: zijn monoloog voor de National Young Arts week in 2013 (17 jaar), een passage uit het satirische stuk White People van J.T. Rogers, waarin hij zijn snelheid, beweeglijkheid en scherpte toont, zijn lenige mimiek, en zijn talent voor komedie. Compleet anders is weer de monoloog Someone Saw Me uit de off-Broadway-productie Prodigal Son (2016, 20 jaar): daar is hij emotioneel, intens en tragisch.

Chalamet was er als acteur vroeg bij. In 2009, op zijn 13de, had hij al bijrollen in de series Law & Order en Loving Leah. In 2012 bemachtigde Chalamet een rol in seizoen 2 van Homeland, waarin hij overtuigend het verwende puberschurkje Finn Walden speelt. Daarna volgden, onder meer, rollen in de films Men, Women & Children, Worst Friends en The Adderall Diaries. Chalamet viel op als Tom Cooper, de zoon van Matthew McConaughey in Christopher Nolans Interstellar (2014). In 2016 volgde het veelgeprezen optreden in Prodigal Son, en in 2017 kwam de wereldwijde doorbraak met Call Me by Your Name, waarop naast talloze andere nominaties en prijzen, die Oscarnominatie volgde.

In hetzelfde jaar had hij bovendien nog een kleine, maar goed getroffen, geestige bijrol als flegmatieke hipstermuzikant in Lady Bird.

En nu is er dus alweer zo’n mooie hoofdrol, in Beautiful Boy, in regie van de Vlaming Van Groeningen (o.a. The Broken Circle Breakdown), waarin Chalamet de 18-jarige drugsverslaafde Nic Sheff speelt. Opnieuw levert hij daar een prestatie van formaat: hoezeer Nic ook afglijdt, hoe naar hij onder invloed soms ook is, Chalamet weet hem steeds innemend te houden – wat de wanhoop van zijn ouders nog beter invoelbaar maakt. Het blijft een lieve, mooie jongen.

Scene uit Beautiful Boy.

Ook hier toont hij zijn vermogen om razendsnel van kleur te verschieten. Maar Chalamet paart zijn kameleontische talent dit keer ook aan iets ongrijpbaar duisters. Van sympathiek of schuldbewust kan hij plots ineens woest worden. Dan is het alsof een duivel het overneemt in zijn magere lijf en lijken zijn groene ogen zwart te verkleuren. In de vriendelijke Nic steekt een onverklaarbare razernij, scherp als een scheermes. Hij is een innemende krullenbol met een angstwekkende dark side. ‘Ik ben aangetrokken tot gekte’, zegt hij in een van de mooiste scènes tegen zijn vader, bij een emotionele confrontatie in een café. ‘Dat is wie ik ben.’ Bij Nic liggen de tranen dicht onder de oppervlakte, maar Chalamet kan ze ook mooi verbijten, of ze wegdrukken in een vlaag van bitterheid. Het blad is groen, maar als de wind draait, zie je het zwart aan de onderkant.

Regisseur Felix Van Groeningen prijst zich gelukkig met zijn talentvolle hoofdrolspeler, die hij koos uit honderden auditanten, nog voor zijn huidige sterrenstatus. Bij zijn auditie vielen zijn charme en lichtvoetigheid op, vertelt Van Groeningen, in combinatie met een verrassende felheid. ‘Waar we vooral hard aan hebben gewerkt’, zegt hij, ‘is te zorgen dat de toeschouwer verliefd wordt op Nic, en dat blíjft. Daar is Timothée heel erg goed in geslaagd. Hij speelt geen clichéfilmjunk, maar eentje met een geweten en het vermogen tot zelfreflectie. In dat bespiegelen op zijn verslaving is Nic superaandoenlijk.’

Tijdens het werken is Chalamet toegewijd, gefocust en zeer precies, aldus Van Groeningen. ‘Elke handeling, elk gebaar van hem is specifiek. Vaak is het meteen raak wat hij doet.’ De acteur was heel betrokken bij het filmen, vertelt de regisseur, en wilde steeds zeker weten dat het goed was. Van Groeningen: ‘Als we het shot eigenlijk al hadden, wilde hij vaak toch nog een take doen. Alsof hij, zodra hij het vertrouwen had dat het goed was, vanuit de ontspanning nóg verder kon gaan. Dat leverde betoverende momenten op.’

Christian Convery en TimothŽe Chalamet in Beautiful Boy.

De regisseur noemt zijn hoofdrolspeler speels, op een doordachte manier. ‘Het is een combinatie van intelligentie en instinct. Hij kan met heel kleine gebaren en vondsten iets extra’s aan een personage toevoegen. Maar daar heeft hij wel goed over nagedacht.’

Van Groeningen memoreert een heftig moment in de film, waarin het bergafwaarts gaat met Nic en hij, omineus, richting de Golden Gate Bridge is gereden. ‘Nic heeft een moeilijk telefoongesprek met zijn sponsor, hangt op, en daarna keek Timothée opeens even omhoog. Naar de hemel. Of naar God. Ik had hem dat niet gevraagd, maar het heeft een heel belangrijk, veelbetekenend beeld in de film opgeleverd. Het is geladen met suggestie. Wat voor groots gaat er daar in hem om?’

Het is zijn achteloze nonchalance, gecombineerd met die suggestie van een hevig gevoelsleven, die Chalamet momenteel waarschijnlijk zo geliefd maakt bij massa’s jonge meisjes en jongens. Hij is helemaal de nieuwe ‘teenage heartthrob’, in de edgy, romantisch-gekwelde categorie van wijlen River Phoenix. ‘Chalamania’ is zelfs al een begrip.

Maar Chalamet is zeker geen standaardschoonheid: hij is mager, een tikje slungelig, en oogt soms alsof hij nog 12 is. Tegelijk verkoos Esquire hem begin dit jaar als stijlvolste man van het moment. Hij heeft onmiskenbaar een mooi gezicht, rond en kinderlijk nog, maar met een vleugje melancholie, door die iets hangende, half geloken ogen. Romantisch is het, en vrouwelijk. Hij had de muze kunnen zijn van Caravaggio en Botticelli, een donkerharige, gevallen engel, zo bewijst Chalametinart: een Instagramaccount waarop zijn gezicht in beroemde kunstwerken is gephotoshopt. En dan was zijn doorbraakrol ook nog die van een creatief, gevoelig type dat piano speelt en zich verliest in een homo-erotische liefde. Chalamet omarmt openlijk zijn vrouwelijkheid, zijn kwetsbaarheid, en – in de film althans – zelfs een seksuele ambiguïteit.

TimothŽe Chalamet, Steve Carell, Maura Tierney, Christian Convery en Oakley Bull in Beautiful Boy

Bij publieke optredens maakt hij er geen geheim van dat hij verlegen is, maar daarmee lijkt hij tegelijkertijd prima op zijn gemak. Hij maakt van kwetsbaarheid een kracht, en dat is een verademing in de macho, vaak misogyne filmindustrie, die sinds #MeToo in een identiteitscrisis verkeert. Recent leek even ook Chalamets onberispelijke imago in gevaar: hij speelt namelijk in de nieuwe Woody Allen, A Rainy Day in New York. Nadat een oude misbruikbeschuldiging jegens Allen opnieuw werd aangekaart, distantieerden een aantal prominente actrices zich nadrukkelijk van diens oeuvre. Et Chalamet? Hij doneerde zijn gehele salaris voor die film aan goede doelen, waaronder Time’s Up, een rechtsbijstandsfonds voor slachtoffers van seksueel misbruik. Touché. Timothée Chalamet heeft de tijdgeest goed begrepen. Hij is in alles een ster van nu.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden