Zij was het unieke geluid van de VARA

Het eeuwige leven: Letty Kosterman (1935-2017)

Hele volksstammen ontwaakten met de stem van tv- en radiocoryfee Letty Kosterman, onder meer de presentatrice van Vroege Vogels.

'Letty Kosterman overleed 5 februari op 81-jarige leeftijd in een verpleeghuis in Bilthoven.' Beeld anp

Blijkbaar kunnen vrouwelijke sterren gemakkelijker uit de Hilversumse spotlights treden dan mannelijke. 'Of ze worden eerder te oud gevonden', suggereert Koert Ligtermoet, de laatste vier jaar bewindvoerder van voormalig VARA-coryfee Letty Kosterman. Zij ging op haar 58ste jaar al met pensioen, zodat ze bij haar man kon zijn. Ze voelde zich ook niet meer helemaal thuis bij de omroep. 'Het jammerst vind ik dat ik ook echt weg wil', zei ze bij haar afscheid in 1993. 'Het verdwijnen van het programma Wie in 't Nederlands wil zingen ging me écht aan m'n hart. Toen is er iets in mij geknapt.'

Ze was een van de VARA-gezichten uit de jaren zestig, zeventig en tachtig. Zo presenteerde ze jarenlang samen met Wim Bosboom het consumentenprogramma Koning klant. Ivo de Wijs, met wie ze het programma Vroege vogels maakte, noemde haar 'het boegbeeld en geluid van de VARA'. Letty Kosterman overleed 5 februari op 81-jarige leeftijd in een verpleeghuis in Bilthoven, waar ze vanwege de ziekte van Alzheimer verbleef. Begin 2000 verloor ze langzaam maar zeker haar cognitieve functies.

Kosterman werd geboren in Utrecht en groeide op in een gezin met vijf kinderen. Na de hbs-b, waar ze wiskundeles kreeg van schaakkampioen Max Euwe, volgde ze een opleiding tot onderwijzeres aan de kweekschool. Maar ze had veel andere talenten: acteren, schrijven en componeren. In die tijd maakte ze ook deel uit van het Amsterdamse studentencabaret en de Utrechtse toneelgroep van Eduard Verkade.

Rood hart

In 1957 deed ze mee aan het door de AVRO georganiseerde concours 'd' Oprechte amateur' waar ze won met een zelfgemaakt liedje. Ze kreeg meteen een contract en zou, voor 25 gulden per uitzending, de allereerste televisietalentenjacht De nieuwe oogst presenteren. In de jury zat zangpedagoge Bep Ogterop, musicus Cor Lemaire, muziekjournalist Skip Voogd en hoofd amusement van de AVRO, Karel Prior. Talenten als Anneke Grönloh en André van Duin zouden in dit tv-programma debuteren.

Ze had een rood hart en zou jarenlang voor de PvdA actief zijn. Dat ze in 1962 voor de VARA ging werken, lag voor de hand. 'Hier voelde ik mij thuis.' Op televisie presenteerde ze in de jaren zestig het programma Dit is uw leven. Toch was de radio in die jaren veel belangrijker voor de identiteit van de VARA. Vijftien jaar lang presenteerde ze Z.O. 135 (Zaterdag Ochtend 135 minuten) en daarnaast Voor wie niet kijken wil, En dat op maandagmorgen, Hallo hier Hilversum en De speeldoos.

Vroege vogels

Maar de meeste bekendheid vergaarde ze als presentatrice van het natuurprogramma Vroege vogels dat heel lang een van de langstlopende en best beluisterde radioprogramma's was. Hele volksstammen ontwaakten met de stem van Kosterman. Ze schreef en las verzen voor die ook in boekvorm zouden worden uitgegeven.

'De poëtische kant van de taal fascineerde haar', zegt Ligtermoet. Samen met Jules de Corte schreef ze drie liedjes voor het VARA-koor Kinderen voor Kinderen. Na haar afscheid zou ze nog zeven jaar actief zijn voor het Genootschap Onze Taal, tot haar ziekte roet in het eten gooide. Hoewel ze accentloos Nederlands sprak, hield ze van het Utrechtse dialect. Voor de bundel Utrecht, stad in gedichten schreef ze: Neem nou effe de Domtoren /Die stamp nog uit dertienéén /Eerst hét-ie nog vastgezeten /Na de storm staat-ie alleen.

Letty Kosterman was twee keer getrouwd. Eerst met de Amstelveense wijnhandelaar Gerard van Es en later met de in 2012 overleden journalist Paul Klare van HP De Tijd, die drie kinderen had uit een eerder huwelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.