Postuum Habiba Ben Salah (1953-2019)

Zij veranderde de visie op Marokkaanse vrouwen

Habiba was de ster uit de serie Groeten uit Holland. Ze was spontaan en kwam op voor haar rechten. Velen sloten haar in de armen.

Habiba Ben Salah.

Nadat haar man vertelde dat hij haar verliet voor een jongere vrouw in Marokko, beet ze hem bij de deur toe: ‘Als jij er met een jong grietje vandoor gaat, dan neem ik een jonge knul.’ Hierdoor raakte hij totaal overstuur. Dat zij ook een ander zou nemen, was not done. En dat ze daar zo openlijk over sprak op televisie, zou hij helemaal niet hebben geaccepteerd.

Habiba Ben Salah, beter bekend als Habiba, was de ster uit het tv-programma Groeten uit Holland over het wel en wee van vijf Marokkaanse vrouwen in Nederland. Regisseur Jalal Bouzamour: ‘Ik kende haar al van allerlei acties tegen discriminatie en heb haar als eerste voor de serie gecast. Ze stal al snel de show met haar spontaniteit, scherpte en Hollandse directheid.’ Ze woonde al vanaf haar 16de in Nederland en kende daardoor André van Duin, Corrie van Gorp en Rob de Nijs, die ze in de serie ‘Rob de IJs’ noemde.

In totaal zijn er in twee seizoenen twintig afleveringen van Groeten uit Holland gemaakt. Nu stopt Bouzamour ermee. ‘Zonder Habiba is de vriendinnengroep niet compleet en voelt het niet goed om door te gaan met de serie.’

Habiba Ben Salah overleed 20 juli aan de gevolgen van alvleesklierkanker. Dat ze de ziekte had, maakte ze in januari in een van de afleveringen bekend. Destijds was de tumor weggehaald en leek ze nog volledig te kunnen genezen – ‘Ik heb een gouden toekomst voor mij’ – maar in april keerde de ziekte terug.

Haar dochter Souad Ben Salah: ‘Ze had nog twee wensen. Een bedevaart naar Mekka en een bezoek aan Marokko. Dat eerste heeft ze begin mei kunnen doen. En in juli bezocht ze haar familie in Marokko. Ze had gezegd dat waar ze zou overlijden ze ook begraven wilde worden. Dat was in Marokko.’

Habiba werd in Nederland een rolmodel voor de zelfbewuste allochtone vrouw die het traditionele Marokkaanse rolpatroon doorbrak. Jalal Bouzamour noemt haar een feministe, die het hart op de tong had. Ze was een komisch type en tegelijkertijd ontroerend, bijvoorbeeld toen ze vertelde over hoe ze haar vader en moeder in Marokko miste.

‘Geen vader die je bezoekt als je ziek bent, geen moeder. Ik zag ze één keer in de drie jaar op vakantie, meer niet. Ik heb hier kinderen gekregen. Als je baby wordt geboren, horen je vader en moeder bij je te zijn. Maar dat heb ik niet gehad.’ Veel kijkers sloten haar in de armen. Met haar rol veranderde ze volgens Bouzamour de visie van veel Nederlanders op Marokkaanse vrouwen.

In de serie worden de vrouwen geconfronteerd met typisch Nederlandse tradities zoals Sinterklaas en wandelen door de natuur (‘wandelen doe je alleen als je ergens naartoe moet’) en ontmoetten ze bekende Nederlanders, zoals Rob de Nijs.

Habiba werd in 1953 geboren in het bergdorpje Azaghar in het noorden van Marokko. Haar vader was zelf leraar en gaf haar de gelegenheid om naar school te gaan.

Op haar 15de trouwde ze met haar neef die in Nederland werkte bij de Bank Giro Centrale. Daar stond hij achter een machine die acceptgiro’s verwerkte. Het was een gearrangeerd huwelijk. Toen ze op Schiphol kwam, moest ze terug omdat er voor het stel geen woonruimte was. Een jaar later kwam ze alsnog naar Amsterdam. Hier woonde ze de eerste tien jaar en kreeg ze vier kinderen. Daarna verhuisde het gezin naar Leusden waar er nog eens vier kwamen.

Eind jaren negentig scheidde Habiba van haar man. Ze besloot niet bij de pakken neer te gaan zitten. ‘De televisieserie zag ze als een nalatenschap voor haar kinderen en kleinkinderen’, zegt dochter Souad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden