reportagezelfverdediging

Zij laten zich in elkaar slaan: ‘Als een vrouw mij echt goede klappen geeft, dan is de cursus geslaagd’

Beeld Sabine Rovers

Op zelfverdedigingscursus leren vrouwen een belager van zich af te vechten. Deze mannen fungeren als oefenmateriaal. 

In de trainingszaal van Utrechtse sportschool Reflex ligt een man op de grond. Onder hem ligt een jonge vrouw. Worstelend probeert ze los te komen. De stoten die ze uitdeelt geven doffe klappen tegen de beschermlaag om zijn middel. Ze schopt en duwt hem omver, waarna een harde klap door de zaal galmt. Even kijkt ze nog achter zich, maar ze besluit toch naar de andere kant van de zaal te rennen. Ze wordt ontvangen met luid gejuich van een groep vrouwen, inclusief trainer Synthia, die haar een high five geeft. Geslaagd.

Het is maandelijkse kost bij de examens van de Juno-cursus, een zesweekse training gericht op het weerbaarder maken van vrouwen in dreigende situaties. Bij de examens wordt gebruikgemaakt van echte aanvallers, door de deelnemers simpelweg ‘de mannen in pak’ genoemd. De mannen hebben dikke pads om hun lichaam die de stoten verzachten, een kruis­beschermer, helm op en een bitje in.

Met deze examens willen de trainers van Juno een zo realistisch mogelijk scenario nabootsen. Het zelverdedingingsprogramma leert vrouwen niet alleen de technieken toe te passen die ze de afgelopen zes weken hebben geleerd, maar ook hoe ze moeten ­reageren als ze daadwerkelijk worden aangevallen. Tijdens de examens ­worden alle technieken stuk voor stuk geoefend met de mannelijke aanvaller, waarna een ‘drill attack’ wordt gedaan: de man valt de vrouw aan, zonder dat zij weet wat hij gaat doen. Dit betekent dat ze opgetild kan worden, aan haar haren meegetrokken of op de grond gegooid. Pas als de deelnemer los is gekomen en naar een eindpunt is gerend, is het examen voorbij. De aanvaller kan haar, als ze niet snel genoeg is, zelfs nog bij haar enkel pakken als ze wegrent. Maar niet alleen vechtsituaties, ook kleinere vormen van seksuele intimidatie worden ­behandeld. Zo leren de deelnemers een zelfverzekerde houding aan te ­nemen en hoe ze duidelijk kunnen zeggen dat iemand afstand moet nemen. Ook dit wordt geoefend met echte aanvallers.

De aanvallers worden zorgvuldig uitgekozen door Synthia Stoffer, een van de weinige vrouwen met een derde zwarte band in Israëlische vechtsport krav maga, de eerste ­vrouwelijke krav-maga-instructeur in Nederland en oprichter van Juno Self Defense. De mannen die zij selecteert, kent zij uit de krav-magawereld. Stoffer: ‘Doordat ik met ze heb getraind, weet ik hoe ze reageren onder stress en in een gevecht. Het is belangrijk dat ze rust kunnen bewaren, anticiperen en contact kunnen blijven houden met hun tegenstander.’ ‘Sommige vrouwen die zich aanmelden voor het programma hebben te maken gehad met geweld. Ik krijg vaak vooraf te weten wie dat zijn, omdat we deelnemers voor de cursus online een vragen­formulier opsturen met de vraag waarom ze meedoen. Soms komt een vrouw het ook zelf aan me vertellen, soms zie ik het zelf al tijdens een training. Dan zie ik dat ze heftig reageren op bepaalde aanrakingen.

‘Dat geef ik dan ook door aan de aanvallers, zodat ze daar rekening mee kunnen houden. Het belangrijkste tijdens deze examens is dat de mannen sociaal en emotioneel sensitief zijn, zodat ze goed kunnen inschatten hoe ver ze kunnen gaan.’

Het creëren van een zo realistisch mogelijk scenario heeft een goede ­reden, zegt Stoffer: ‘De stress die ontstaat tijdens de drill attacks, lijkt op de stress die ontstaat als iemand in het echt wordt aangevallen. Door deze examens zo realistisch mogelijk te maken, hopen we automatismen te creëren, zodat deze vrouwen, mocht zoiets ooit in het echt voorkomen, meteen kunnen reageren.’

Logisch dus dat deelnemers een Juno-examen als zenuwslopend ervaren. Maar ook de aanvallers kunnen er nog ‘de rillingen’ van krijgen. Wie zijn deze mannen die zich vrijwillig in elkaar laten slaan?

István NaggyBeeld Sabine Rovers

István Naggy (53) uit Utrecht, ICT’er, drie jaar actief

‘Synthia heeft mij als eerste gevraagd om aanvaller te zijn, een aantal jaar geleden. Elk examen vind ik nog spannend, ik krijg er de rillingen van dat dit überhaupt nodig is. Als ik aanval, zie ik de angst in de ogen van de vrouwen. Ik vind het erg dat ze zo bang moeten zijn. Maar ik snap het wel: ik ben ook bang. Ik wil deze vrouwen helemaal geen pijn doen, maar soms moet dat wel, zodat ze kunnen leren. Examens doe ik ongeveer twee keer per jaar, ik ben nog aan het herstellen van een hartinfarct. Daarnaast heb ik een hernia gehad en twintig jaar geleden een zwaar auto-ongeluk. Maar ik blijf deze examens doen, ik wil vrouwen helpen. Ook als ik zie dat iemand in het openbaar wordt lastiggevallen of gepest, moet ik altijd ingrijpen. Een paar maanden terug zag ik hoe een man vervelend was tegen een dame in de kroeg. Ik ben erop afgestapt en heb hem weggestuurd. Toen hij weigerde, greep ik zijn pols. Hij vertrok meteen. Ik heb liever dat ze mij een klap geven dan iemand anders. Verwondingen oplopen tijdens de examens hoort erbij. Ik heb een paar keer een bloedneus gekregen, een bloedend oor, krassen in mijn gezicht, een vinger in m’n oog… Ik geef er niet om, als ze er maar van leren. Het gebeurt weleens dat iemand tijdens zo’n examen in huilen uitbarst. Er zitten vrouwen bij die in het verleden iets hebben meegemaakt, dat ze dan opnieuw beleven. Dat soort momenten zijn wel heftig. Ik hoop dat ik een stukje angst bij ze weg kan halen.’

Sem KokBeeld Sabine Rovers

Sem Kok (29) uit Utrecht, bokstrainer, twee jaar actief

‘De eerste keer dat ik aanvaller was, werd me meteen een bloedneus geslagen. Dat was een sterke vrouw die goed kon vechten en mijn helm zat te dicht op mijn neus. Daar heb ik van geleerd, maar spannend vind ik het niet. Dat is overigens een ander verhaal voor sommige vrouwen. Zo’n groot pak en een helm, dat is best intimiderend. Je kunt het aflezen aan de lichaamstaal, het is duidelijk wanneer iemand bang is. Ik moet deelnemers vaak aanmoedigen om harder te slaan, dat vinden ze soms moeilijk. Het is geen stootkussen meer waar je op slaat, maar een ander mens. Als ik het voor elkaar kan krijgen dat een vrouw mij, hoe bang ze ook is, echt goede klappen geeft, dan is het voor mij geslaagd. Haar net dat extra beetje vertrouwen meegeven, dat is heel waardevol voor me. Ik vind het belangrijk dat de deelnemers na zo’n cursus denken: oké, ik kan een gevecht doorstaan met iemand die niet zomaar toegeeft. De mooiste momenten zijn als een vrouw is losgekomen uit mijn greep en ik het vuur in haar ogen kan zien. Dat is kicken.’

Tim KnaapenBeeld Sabine Rovers

Tim Knaapen (36) uit Utrecht, onderzoeksassistent Sociale Wetenschap, 1,5 jaar actief

‘Voor sommige vrouwen wordt het best eng zodra ik voor ze sta. Dat zie ik aan hun ogen. Ik ben me er ook wel  van bewust dat er soms deelnemers tussen zitten die bepaalde herinneringen hebben die dan terugkomen. Dat zie ik weleens terug, als ik bijvoorbeeld bovenop een vrouw lig die los moet zien te komen en ze raakt in paniek. Dan word ik me opeens heel bewust van mijn machtspositie. Gek genoeg vertellen deelnemers ook weleens uit zichzelf aan mij dat ze iets hebben meegemaakt en bedanken me. Op het moment dat ik die helm opzet ben ik de belichaming van hun herbeleving, maar zodra ik hem afzet ben ik gewoon iemand die hen helpt met het verwerken van een ervaring. Na zo’n examen lopen ze anders naar buiten, hun houding verandert. Dat zie ik vooral bij de deelnemers die het eerst heel spannend vonden, maar toch doorgingen en zichzelf als het ware overwonnen. Dan heb ik ze geholpen hun zelfvertrouwen terug te krijgen.’

Synthia Stoffer is opgeleid in Israël, Zwitserland en de Verenigde Staten. Stoffer was in 2005 de allereerste vrouwelijke krav-maga-instructeur in Nederland. In 2017 lanceerde ze Juno Self Defense, een programma om vrouwen over de hele wereld sterker en zelfbewuster te maken en hun veiligheid te vergroten. Voor deze training heeft Stoffer samengewerkt met psychologen en gespecialiseerde hulpverleners. Zo hoopt zij dat iedereen zich kan verdedigen ongeacht geslacht, leeftijd, lengte of kracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden