Zelf uw stroom opwekken en verkopen aan de buurman? Zo doet u dat

Voorzichtig kunnen consumenten al wat bijverdienen met de handel in stroom. Wie met zonnepanelen energie opwekt, opslaat (bijvoorbeeld in een e-auto) of een warmtepomp gebruikt, kan meedoen. Hoe?

Consumenten betalen nu meestal een vaste prijs voor hun stroom. Wie zelf stroom produceert, kan zijn overtollige energie 'verkopen' door elk teruggeleverde kilowattuur af te trekken van het verbruik. Hiermee is het voor gewone burgers wel zo ongeveer gedaan wat betreft het handelen in elektriciteit.

Maar de komst van elektrische auto's en enkele initiatieven op de stroommarkt geven de groene stroomconsument nieuwe mogelijkheden om een centje bij te verdienen aan hun zonnepanelen of e-auto. Wie bijvoorbeeld een e-auto aanschaft en deze thuis oplaadt, verandert daarmee in een grootverbruiker. Waar een huishouden normaal gemiddeld ongeveer 9 kilowattuur per dag afneemt, vraagt het vullen van de accu van een e-auto zomaar het drie- tot tienvoudige.

Elektriciteitsplatform

Inmiddels begint de verkoop van elektrische auto's aardig te groeien: vorig jaar steeg het aantal elektrische auto's van ruim 13 duizend naar ruim 21 duizend. Deze groei zal naar verwachting de komende jaren versnellen. Als al deze e-auto's straks aan het net worden gehangen, zullen die een fikse extra vraag naar elektriciteit opleveren rond etenstijd, als automobilisten hun e-auto aan een laadpaal koppelen. Deze zucht naar stroom betekent een uitdaging voor de producenten, omdat vraag en aanbod op het elektriciteitsnet altijd in evenwicht moeten zijn. Als iedereen 's avonds zijn e-auto aan het net hangt, zal netbeheerder Tennet opdracht geven capaciteit bij te schakelen. Dat kost geld. Als deze extra vraag naar stroom tijdelijk uitgesteld kan worden, bijvoorbeeld tot iedereen in bed ligt en lampen, televisietoestellen en verwarmingspompen worden uitgeschakeld, kan er geld worden bespaard.

Dit is een moment dat Vandebron in beeld komt. Klanten van dit 'elektriciteitsplatform' die ook een Tesla bezitten, kunnen via een app toestemming geven hun auto tijdelijk van het net te koppelen. 'Als we genoeg auto's kunnen afkoppelen, hoeft er misschien geen extra stroomcentrale te worden aangezet', zegt Matthijs Guichelaar, mede-oprichter van Vandebron. Als het bedrijf voldoende Tesla's aan het net heeft hangen, kan het tegen Tennet zeggen: tegen deze prijs schakelen we een bepaalde hoeveelheid vermogen af. Als de prijs lager is dan de kosten van het bijschakelen van capaciteit, is dit financieel interessant voor de netbeheerder. 'In feite verdienen we aan de prijs die onbalans in het stroomnet met zich meebrengt', zegt Guichelaar. Van die opbrengst gaat 75 procent naar de klant en 25 naar Vandebron. Klanten kunnen daarmee jaarlijks 250 tot 350 euro verdienen, zegt Guichelaar. Omgerekend zomaar 7.500 elektrische autokilometers.

Het aardige is, zegt Guichelaar, dat deze methode niks kost en geen extra accuslijtage oplevert omdat er geen energie aan de auto onttrokken wordt. Vandebron belooft klanten dat hun auto de volgende dag voldoende opgeladen zal zijn. Dat het bedrijf eerst experimenteert met Tesla's, komt doordat deze auto al een softwarematige ophaalbrug (een zogenoemde api) heeft ingebouwd, die het mogelijk maakt de auto op afstand af te koppelen van het net. In de toekomst zal hetzelfde trucje gedaan kunnen worden met andere elektrische auto's, warmtepompen die het huis verwarmen of met thuisaccu's.

Het bezit van een kostbare Tesla of andere e-auto is trouwens niet nodig om in stroom te kunnen 'handelen'. Ouders met zonnepanelen in Appingedam kunnen overtollige zonnestroom laten gebruiken door hun dochter in Amsterdam. Naast zonnepanelen (of een windmolen) is een slimme meter nodig die kijkt hoe veel elektriciteit er wordt teruggeleverd aan het net. Zodra er een stroomoverschot is, kunnen vrienden en bekenden die zich via de dienst Powerpeers hebben aangemeld jouw stroom kopen.

Facebook van stroom

'Een soort Facebook van de stroom', noemt oprichter Lars Falch zijn dienst, die sinds een jaar operationeel is. 'Mensen doen mee omdat ze het een leuk idee vinden hun stroom te delen met bekenden.' Wie groene stroom wil, kan via de app een lijstje aanvinken met mensen van wie ze overtollige stroom willen afnemen. Op zonnige dagen kan tot 30 procent van de stroombehoefte komen van daken van 'stroomvrienden'. De rest komt van kleinschalige zonne- en windparken uit de regio, zegt Falch. Hooguit 10 procent van de stroom die powerpeers gebruiken, wordt betrokken van een van de duurzame parken van grote jongens, zoals energiereus Vattenfall, de eigenaar van Powerpeers. Hoeveel klanten de dienst heeft, wil Falch niet zeggen. 'Het zijn er duizenden.'

Huis-tuin-en-keukenstroomleveranciers verdienen dankzij een kleine opslag per kilowattuur bovenop het salderen; klanten die stroom afnemen, betalen een voordelig tarief. Powerpeers verdient geld aan het abonnement van klanten, en door zijn algoritmen die de stroomuitwisseling mogelijk maken te verkopen aan andere energiebedrijven wereldwijd, zegt Falch. 'Doordat gebruikers elkaar zelf weten te vinden, hebben we minder acquisitiekosten.'

Vraag en aanbod

Ook andere elektriciteitsbedrijven experimenteren met manieren om vraag en aanbod van elektriciteit beter te spreiden. Zo houdt Nuon een proef in Amsterdam, waar honderden laadpalen de stroomafgifte aanpassen aan de overige vraag naar stroom. Is die hoog, dan worden de palen een beetje afgeknepen, om weer voluit te gaan als er minder stroom wordt gebruikt.

Dit spel waarbij vraag en aanbod worden afgestemd, is nu nog vrij eenvoudig en bestaat vooral uit het temperen van de stroompiekvraag door e-auto's. Maar de accu's van elektrische auto's kunnen in de toekomst ook worden gebruikt om juist stroom te leveren op momenten dat de vraag groot is. De Nissan Leaf, die sinds vorige maand te koop is, heeft standaard een voorziening die ook het terugleveren van stroom mogelijk maakt. Dit betekent dat eigenaren in theorie stroom in hun auto kunnen opslaan als de prijs laag is, en kunnen verkopen op momenten dat de vraag (en dus de prijs) hoog is.

De Nissan Leaf kan ook stroom terugleveren.

Wie de apparaten in huis - of in dat van stroomvrienden - wil voorzien van elektriciteit uit de accu van de Leaf, moet een zogenoemde bidirectionele laadpaal in de garage hangen. Nuon, in Nederland partner van Nissan op het gebied van laden, zegt deze in de toekomst te leveren. 'De standaarden voor dit type laadpaal zijn nog niet uitgekristalliseerd, we kunnen ze nog niet voor een acceptabele prijs aanbieden', zegt Joris Hupperets, directeur e-mobiliteit van Nuon in Nederland en Duitsland.

Problematisch is ook dat sinds begin dit jaar belasting wordt geheven over stroom die vanuit de auto het net in wordt gestuurd. En de Leaf kan voorlopig alleen nog maar stroom vragen. Nissan belooft alvast dat de garantie van de accu niet verandert als klanten hun Leaf in de toekomst inzetten voor het terugleveren van stroom.

Telepanelen

Wie wil meedoen aan het spel van vraag en aanbod, moet nu dus nog een eigen elektrische auto hebben of een eigen dak voor zonnepanelen. Dat geluk heeft lang niet elke Nederlander. Bewoners van huurhuizen of appartementen in grote steden vallen bijvoorbeeld grotendeels buiten de boot. Falch van Powerpeers zegt een lans te willen breken voor het op afstand bezitten van zonnepanelen. 'Eigenlijk zou een zonnepaneel niet per se op je eigen huis hoeven te staan. Je zou het ook op het dak van een sporthal elders kunnen leggen', zegt Falch. De opbrengst van de panelen verbruik je zelf, en het overschot verkoop je aan stroomvrienden. De technologie is er, zegt Falch.

Het gebruik van 'telepanelen', zoals Falch ze noemt, zal leiden tot een groter aanbod van groene stroom, omdat de 70 procent van de Nederlanders die nu geen geschikt dak heeft, wel zonnepanelen kan aanschaffen als het gebruik van telepanelen wordt toegestaan. 'Elk miljoen huishoudens dat meedoet, vermindert de uitstoot van CO2 met een megaton', zegt Falch. 'Aangezien er zes miljoen huishoudens zijn, is er potentieel zes megaton winst te halen, een flink aandeel van de 56 megaton CO2-reductie die het kabinet beoogt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden