Zarqawi schuldig? Dat geloven rouwenden in Zarqa niet

Zarqa, daar komt hij vandaan, de leider van Al Qa'ida in Irak. Al-Zarqawi wordt verdacht van de aanslagen in Amman....

Van onze correspondent Ferry Biedermann

Op de kale heuvels buiten Zarqa, de tweede stad van Jordanië,staan honderden rouwenden op de begraafplaats waar vierslachtoffers van de bomaanslagen in Amman in de zanderige grondworden gelegd.

Het zijn allen Zarqawi's, oftewel inwoners van Zarqa. Ook deman die de aanslagen op zijn geweten zou hebben, Abu Musabal-Zarqawi, komt oorspronkelijk hier vandaan.

'Dit is onmenselijk', zegt een neef van deJordaans-Palestijnse broers Arkam en Mouhanna Fahmawi, die samenomkwamen bij de explosie in het Hyatt-hotel. Beide broers latenin totaal zeven kinderen achter die zonder vader zullenopgroeien.

Net als elders in Jordanië is ook in Zarqa de woede over water gebeurd is groot. Maar velen weigeren te geloven dat Zarqawiverantwoordelijk is. 'Iedereen leurt maar met die naam Zarqawi.Wie weet wie die verklaringen in zijn naam op het internet zet',zegt de neef van de omgekomen broers.

Zarqawi, de Jordaanse terrorist die aan het hoofd van het AlQa'ida-netwerk in Irak zou staan, is het bekendste exportproductvan deze arme en verslonsde stad. Zarqa ligt op nog geen driekwartier rijden van Amman midden in een woestijn, die zichuitstrekt tot diep in Irak.

Het kleine, eenvoudige ouderlijk huis van Fadel NazzalKhalayleh, zoals Zarqawi oorspronkelijk heet, staat in de wijkHussein, tegenover weer een andere begraafplaats. 'Hij zat altijdop dat muurtje', wijst een man.

Abdelraouf Younis, een 40-jarige man met een grijzende baarden een vermoeide oogopslag, vertelt dat hij in de jaren tachtignog met Zarqawi in de klas heeft gezeten. 'Hij was eenpraatjesmaker en een pestkop die altijd probeerde de aandacht te trekken', zegt Younis. Zarqawi was een wilde jongen, die voortdurend bij vechtpartijen betrokken was. 'Als iemand zijnnaam of die van zijn familie in opspraak had gebracht, sloeg hijerop los.'

In zijn jonge jaren was Zarqawi helemaal niet religieus,vertelt Younis. 'Hij dronk, rookte en zat achter de meisjes aan,net als wij.' Eind jaren tachtig verloor hij zijn voormaligeklasgenoot uit het oog. Eerst hoorde hij dat die religieus wasgeworden, 'onder de invloed van verschillende sjeiks', en eenbioscoop in brand had gestoken. Hij draaide voor dat soortvergrijpen de gevangenis in, maar kwam al snel vrij in eenalgemene amnestie die door koning Hussein werd verleend. 'Daarnahoorden we dat hij in Afghanistan zat.'

Voor mensen als Zarqawi blijft het eigen land echter altijdhet meest begeerde doelwit, zegt Mouin Rabbani, een in Ammangevestigde waarnemer van de International Crisis Group. 'VoorZarqawi is Irak vooral een uitvalsbasis, dat hebben we inAfghanistan ook gezien. Voor de meesten blijft het omverwerpenvan de eigen regering het belangrijkst.'

Dat Zarqawi nu aanslagen pleegt in Amman, betekent volgensRabbani dat hij zich sterk voelt in Irak. 'Onder de Amerikanenis Irak het ideale terroristenkamp geworden', zegt hij.

Jordanië is een pro-westers land maar de bevolking is hetvaak niet eens met de koers van de regering ten opzichte vanIsraël en Irak, en had vaak ambivalente gevoelens over Zarqawi.Minder dan een half jaar geleden barstte er nog een schandaal los toen beweerd werd dat Zarqawi's vrouw zwanger was, wat erop weesdat hij zich betrekkelijk ongestoord van Irak naar Jordanië konbewegen.

Ook na de aanslagen in Amman zijn er nog mensen in Zarqa dieniet willen geloven dat een van hen dit kan hebben gedaan. 'Hetzijn de Israëli's, de Mossad', is het antwoord. Een winkelierhaalt zijn schouders op: 'Ach, in ieder huis heb je eenriolering.'

Maar Abdelraouf Younis is woedend op Zarqawi. 'Als hij hiernu voor me stond, zou ik hem vermoorden om wat hij in Ammangedaan heeft.'

Op de begraafplaats buiten Zarqa staat de jonge, religieuzesjeik Mahmoud Mana'a samen met een groep volgelingen naar derouwenden te kijken. 'Dit is absoluut tegen ons geloof. Wie zegtdat hij dit uit naam van de islam doet, liegt.'

De sjeik komt zelf uit Zarqa en zegt zijn solidariteit metde slachtoffers te willen betuigen. 'Maar het maakt niet uit waarze vandaan komen. Dit is verboden, of de slachtoffers nu Jordaniërs, Irakezen of Amerikanen zijn.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden