Interview Sven Ratzke

Zanger en performer Sven Ratzke kruipt in de huid van de fatale man, die je verleidt en je tevens in het ongeluk stort

Tijdens zijn tournee door onder meer Australië speelt het nieuwe album Homme Fatale een grote rol.

Sven Ratzke. Beeld Erwin Olaf

‘Ik zat ooit eens met Connie Palmen te eten en die zei tegen mij: ‘Sven, al mijn boeken gaan over fatale mannen. En weet je wie de eerste was? Lucifer, de gevallen engel.’ Ik had precies datzelfde dubbele gevoel bij het begrip homme fatal: de man die je in het ongeluk stort en de man als verleider. Alle songs op mijn album zijn een reis door de nacht waarin dat fatale van de man in allerlei verschijningsvormen voorbij komt.’

Een paar weken geleden presenteerde Sven Ratzke (41) zijn cd Homme Fatale, tijdens een feestelijke avond in het Amsterdamse Concertgebouw. Jan Cremer (‘een van de meest fatale mannen die we in de Nederlandse literatuur kennen’) overhandigde hem het eerste exemplaar. Voor minder gaat deze Duits-Nederlandse zanger, performer en entertainer niet. Hij treedt met zijn extravagante shows op in de music halls en theaters van New York, Berlijn en Sidney, maar staat net zo makkelijk met een klein concert in Bilthoven of, zoals onlangs samen met sopraan Claron McFadden, met een Brecht & Weill-liedprogramma tijdens de Operadagen Rotterdam.

Homme Fatale (in de titel speelt Ratzke met beide geslachten) heet ook de theatershow waarmee hij intussen aan een tournee door Australië is begonnen, later deze zomer gevolgd door Edinburgh. Op de cd staan nummers van David Bowie, Iggy Pop, Lou Reed, Rufus Wainwright en Joy Division, maar ook nieuwe  nummers. Openingstrack is Elegant Man, waarmee ook zijn show begint: een Bowie-achtige song, met omfloerste dramatiek over een elegante en gevoelige man die de geesten uit het verleden bestrijdt met uiterlijk vertoon.

Beeld Erwin Olaf

In de show komt Ratzke in vol ornaat op: flamboyante cape, masker, hoed, maar gaandeweg gaat bijna alles uit – van poseur tot entertainer. Zo gaan alle songs op Homme Fatale in min of meerdere mate over verleiding, vallen en weer opstaan. Gezongen in een muzikaal idioom dat varieert van een Amerikaanse crooner tot een Berlijnse nachtclubzanger.

Ratzke: ‘Ik heb Homme Fatale samengesteld door bestaande songs te koppelen aan nieuw materiaal, van mensen die ik gevraagd heb omdat ik in ze geloof. Zoals Rachelle Garniez, een New Yorkse singer-songwriter, een soort vrouwelijke Tom Waits, die in de goot heeft gelegen maar ook musiceerde in de grote concertzalen. Mijn helden zijn Iggy Pop en Ian Curtis, zanger van Joy Division, die op 23-jarige leeftijd zelfmoord pleegde. Zij zijn voor mij bij uitstek fatale mannen, Mefisto-achtige personages.’

Ongrijpbaar fenomeen

De Duits-Nederlandse zanger-performer Sven Ratzke (1977) is een ongrijpbaar fenomeen. Per jaar treedt hij wereldwijd zo’n tweehonderd keer op, voor een schare intussen trouwe en bekende fans. Zo kwam de Franse modeontwerper Thierry Mugler ooit eens in Berlijn naar zijn show en bood na afloop meteen aan kostuums voor hem te ontwerpen. 

De cd is opgenomen in studio’s in Londen maar ook in een oud kerkje in Noord-Holland, waar allerlei oude instrumenten en orgeltjes staan. Fay Lovsky en Claron McFadden werkten eraan mee. Drie eerdere cd’s markeren volgens hem zijn carrière tot nu toe: Starman (met Bowiecovers), Songs in a Cabaret en Groschenblues (Brecht & Weill, gezongen met Claron McFadden). ‘Mijn nummers zijn meestal verhalend; geen songs over grote gevoelens en verloren liefdes, maar petites histoires, die ik zowel bij Brecht als bij Bowie vind. Ze moeten niet ook alles uit en te na uitleggen, ik hou wel van een zekere mystificatie.’

Bij Ratzke valt vooral ook zijn verschijningsvorm op: al ver voor de gender-discussie begon, bewoog hij tussen man en vrouw in. Hij is half-Duits en half-Nederlands, het genre waarin hij opereert meandert van pop, naar jazz, naar show, musical en performance. ‘Ik speel graag met allerlei vormen en hoor nergens echt bij. De stoere heteromannen van mijn band noemen mij weliswaar De Zangeres, maar voor mij is dat man-vrouwthema helemaal geen issue. Negentien jaar geleden werd ik androgyn genoemd en bijna niemand wist toen wat dat precies betekende. Men dacht dat het een ziekte was. Nu is het een vakterm in de mode.’

‘Connie Palmen heeft over mijn werk allerlei filosofieën, over wat ze er allemaal in ziet en zo. Maar voor mij is het gewoon mijn eigenwijze vorm van entertainment. Op de cd staat een citaat van Sylvia Plath, dat is mijn leidraad: ‘I shut my eyes and all the world drops dead/I lift my lids and all is born again/I think I made you up inside my head.’ Dat je in een droom stapt, er weer uitstapt, en dat er in de tussentijd alleen in jouw hoofd zich iets heeft afgepeeld. Bij het verlaten van de zaal volgt dan het ontwaken.’

Homme Fatale, de cd is uitgebracht door PIAS Music. De show is op 20 en 27 oktober nog in De Kleine Komedie Amsterdam te zien; in december volgt een NL-tour. Sven Ratzke is vanaf 20 november te zien in de Nederlandse theaters met zijn nieuwe show It’s Wunderbar. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.