Wonderdrank: boter door de koffie zou energie geven en helpen afvallen

Het klinkt walgelijk: boter door de koffie. Maar volgens de Amerikaanse bedenker Dave Asprey geeft de verrijkte drank urenlang energie en valt u er kilo's door af. Voedingswetenschappers willen dat nog wel eens zien.

Boter bij de koffie Beeld Studio V

Koffie en boter zou je allebei ochtendproducten kunnen noemen. Maar het idee ze te mengen klinkt op zijn zachtst gezegd ongewoon. Het nieuwe fenomeen heet bulletproof coffee: dampend zwarte koffie wordt in de blender gemixt met grasboter en MCT-olie (een mix van kokos- en palmolie). Wie elke ochtend deze 'superdrank' drinkt, valt kilo's af zonder te sporten, heeft minder slaap nodig en krijgt een energieboost die maar liefst zes uur aanhoudt.

Dat beweren althans de Amerikaanse ondernemer Dave Asprey en zijn groeiende schare volgelingen. Op zijn website staat een man boven op een bergtop, de armen triomfantelijk naar de hemel reikend. Het verwijst naar Asprey zelf, die nadat hij de 6.718 meter hoge berg Kailash in Tibet had beklommen, van de locals yakthee kreeg aangeboden: thee met yakboter. Die thee gaf hem, uitgeput na de lange, koude wandeling, zo veel energie, dat hij eenmaal thuis in Amerika besloot het effect te onderzoeken. Vijftien jaar later en ruim 300 duizend dollar armer had hij naar eigen zeggen uiteindelijk de juiste ingrediënten voor zijn eigen variant bij elkaar: voilà bulletproof coffee.

Geen wonder dat het brouwsel populair is onder zogenoemde gezondheidsfreaks. Ergens past de drank in de trend van superfood en speltbrood. Asprey heeft wereldwijd meer dan honderd verkooppunten voor zijn drank, waaronder groene supermarkten en cafés. Vooralsnog staan die vooral in Amerika: in New York hebben een handvol trendy koffiebars de drank momenteel op de kaart staan. In Nederland is het nog allerminst een gewone consumptie. Het fenomeen bulletproof coffee is hier eerder iets om thuis te maken.

Uiteraard met behulp van de producten van ondernemer Asprey, hoopt deze. Naast de basisingrediënten koffie, grasboter en MCT-olie kunnen gebruikers 'energie-opwekkende' proteïnen, 'gifstofvrije' chocolades en 'vetverbrandende' oliën toevoegen. Al deze ingrediënten zijn voor tientallen dollars op Aspreys website te bestellen.

Zelf beweert de ondernemer meer dan 45 kilo te zijn afgevallen door de wonderkoffie. Hij voelt zich energieker dan ooit, hoewel hij maar vijf uur per nacht slaapt. Amerikaanse foodbloggers schreven lovende artikelen over het fenomeen en media als The Huffington Post, Slate en The Guardian besteedden er aandacht aan. De populaire Britse bard Ed Sheeran begon in een tv-interview tijdens de Grammy-uitreiking eerder dit jaar uit het niets over bulletproof coffee, waarmee hij 25 uur achtereen wakker had kunnen blijven zonder te eten.

Blogs

In Nederland wijdden liefhebbers inmiddels blogs aan de boterkoffiemix. Een van hen is manager Peter Joosten (30), die op zijn website Project: Leven schreef over zijn ervaringen. Hij drinkt de drank één tot twee keer per week, vertelt hij. 'Ik weet nog niet of het bijgeloof is', zegt Joosten. 'Maar ik voel me er altijd supergoed door en ik krijg er energie van om te gaan sporten. Doordeweeks drink ik gewone koffie of thee, want op mijn werk is er geen blender. Ik ontbijt er overigens gewoon bij, bulletproof coffee zonder ontbijt is mij te heftig.'

Maakt de koffie ons echt energieker of is het kogelvrij-effect bijgeloof? 'Er zit een rare redenering in', zegt voedingswetenschapper en vetspecialist Marianne Geleijnse van Universteit Wageningen. 'Er wordt beweerd dat bulletproof coffee langdurig energie levert, maar men stelt ook dat de middellange ketenvetzuren in deze koffie snel in het lichaam worden opgenomen. Dat geeft juist een snelle energieboost, waardoor je gauw door je energie heen bent.'

Wie net als Asprey een hoge berg beklimt of dagelijks zware arbeid verricht, vindt wel een nuttige energiebron in bulletproof coffee, zegt Jaap Seidell, hoogleraar Voeding en Gezondheid aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. 'De gemiddelde topsporter verbruikt wel tot 6.000 calorieën per dag. Die heeft dus baat bij een calorierijke drank. Een bulletproof coffee bevat al snel 300 calorieën, die belangrijk zijn voor je energie. Voor iemand op kantoor is zo'n calorierijke drank helemaal niet nodig.'

Tijdelijk afvallen

Wie bulletproof coffee drinkt, valt niet blijvend af, zegt Geleijnse. 'Iedereen die zijn eetpatroon heel bewust stuurt, al dan niet met deze koffie, valt tijdelijk af. Maar op de lange termijn dragen de vele calorieën van bulletproof coffee juist bij aan vetproductie. Uit onderzoek blijkt bovendien dat je lichaam vloeibaar ingenomen calorieën minder bewust waarneemt dan in vaste vorm. Hierdoor voel je je na een tijdje minder verzadigd en moet je meer eten om een vol gevoel te krijgen. Bulletproof coffee is te vergelijken met vetrijke Starbucks-dranken als Frappucchino. Daar kom je juist van aan.'

De grasboter in het recept - boter van koeien die alleen gras eten - zou volgens voorstanders een belangrijke reden zijn voor het gewichtverlies door deze koffie, maar ook dit bestrijdt Geleijnse: 'Door het verse gras dat de koeien eten, wordt gezegd dat ze meer van het gunstige vetzuur CLA aanmaken. In grasboter zit iets meer CLA dan in reguliere voeding, maar het blijft erg weinig. Enkele proeven hebben aangetoond dat de dieren afvielen door hoge hoeveelheden CLA, maar voor mensen zijn nooit gunstige effecten aangetoond.'

En die kokosolie? Asprey beweert dat die ervoor zorgt dat het lichaam calorieën minder snel opslaat. 'Dat het vet minder wordt opgeslagen, is gewoon flauwekul', zegt Geleijnse. 'Je neemt calorieën in en die moeten ergens blijven. Als je ze niet verbrandt, sla je ze op in de vorm van vet. Kokosvet is bovendien een van de slechtere verzadigde vetten. Niet meer dan 10 procent van onze dagelijks geconsumeerde vetten zou verzadigd mogen zijn.'

Grasboter en kokosolie gaan door het leven als gezonde natuurlijke producten, maar hieraan moeten we niet te veel waarde hechten, meent Seidell. 'Er zijn veel natuurlijke producten en niet al die producten zijn automatisch gezond. Net als 'ambachtelijk bereid' is 'natuurlijk' vooral een typische marketingterm.'

Hoe zet u kogelvrije koffie?

Uittesten of u net als zanger Ed Sheeran uren energiek kunt blijven door koffie met boter? Volgens het officiële recept doet u dat als volgt: zet 500 ml koffie en gebruik een bruin filter. Schenk dit in een blender en voeg ten minste twee eetlepels grasboter en een à twee eetlepels MCT-olie (of kokosolie) toe. U kunt er voor de smaak kaneel, vanille of zwarte chocolade bij doen. Zet de blender aan tot een dikke laag schuim op de koffie verschijnt, en proef: het is lekkerder dan u denkt!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden