Woekerende weesfiets

Gewapend met waarschuwingslabels en opruimploegen gaan gemeentes massaal de strijd aan tegen de weesfiets. Fotograaf Joost van den Broek legde het fenomeen vast, voor het te laat is.

Foto Joost van den Broek

Van wie zouden ze zijn geweest, deze karretjes? Woonde een geliefde in de buurt en is het op een zekere avond misgegaan tussen jullie, waarna je radeloos de nacht bent ingerend en hebt gezworen hier nooit meer terug te keren? Was het iemand die straalbezopen ergens zijn fiets in het struikgewas heeft gedonderd en zich simpelweg niet meer weet te herinneren waar dat was? Is die damesfiets soms van een jihadstrijder geweest die, tegenwind en slagregens beu, naar het kalifaat van Abu Bakr al-Baghdadi is vertrokken?

Het is onderzocht. Universiteit Utrecht maakte niet zo lang geleden een profiel, van zowel bezitter als fiets. En zie, het zijn vooral jongeren en hoogopgeleiden die hun rijwiel in de steek laten. 12 procent van de 4.500 ondervraagden onder de 35 jaar bekende schuld, tegenover 5 procent van de 35-plussers. Ze moesten 'm niet meer, omdat er te veel aan mankeert. De onderzoekers turfden de gebreken: bij 28 procent werkten de versnellingen niet meer, van 14 procent deugden de remmen niet en 37 procent had een lekke band. Maar de jongeren en hoger opgeleiden - specifieker: de student - toonden ook geregeld weinig mededogen: 10 procent gaf aan dat de fiets gewoon te ver weg stond. Nog een ontdekking: de meerderheid (65 procent) van de weesfietsen staat in woonwijken en niet, zoals de beeldvorming wil, bij het station of in het centrum.

Gemeenten vinden het vooral een plaag, deze fietsen. Ze veroorzaken gevaarlijke situaties en het wordt steeds meer een rommeltje zo. Ze leiden tot meer diefstal en moedigen vandalisme aan. Overal in het land wordt een offensief aangekondigd. Met waarschuwingslabels, opruimploegen, verzamelplaatsen.

Het Handboek Weesfietsen

Besturen kunnen gebruikmaken van het Handboek Weesfietsen van het ministerie van Infrastructuur en Milieu of het format Projectplan Handhaving op het Fietsparkeren. Daarin is een geparkeerde fiets niet zomaar een geparkeerde fiets. Je hebt gevaarlijk geparkeerde fietsen, fout geparkeerde fietsen, weesfietsen en fietswrakken. Er is een stappenplan: eerst een juridisch kader, dan een handhavingsorganisatie en een depot, waarna communicatie naar de burgers toe volgt en als slotakkoord de implementatie.

Dan kan het ineens snel gaan. Bij terugkeer van vakantie bleek de implementatie geïmplementeerd. Hij was ineens verdwenen uit de fietsflat bij het Centraal Station in Amsterdam, de niet gevaarlijk geparkeerde, evenmin fout geparkeerde, en zeker niet in de steek gelaten fiets. Je dwaalt wanhopig tussen de rekken. Navraag leert dat er nog een andere variant bestaat: de te lang geparkeerde fiets. Veertien dagen is toegestaan, daarna mag de zaag op basis van het juridisch kader in het slot.

Hij stond bij het depot. Geroutineerd kwamen bij het eerste telefonisch contact de vragen. Merk? Rivel. Type? Colorado. Kleur? Grijs. Heeft u specifieke kenmerken, misschien? Nou ja, de kettingkast ligt er half af. Dan de mededeling waar je al niet meer op rekende. Ja hoor, die staat hier.
Ter plekke liep de beheerder in een oneindige zee van blikkerend chroom met trefzekere tred naar één fiets: een grijze Rivel Colorado met kapotte kettingkast.

De eigenaren van de fietsen die Joost van den Broek fotografeerde, doen er dan ook goed aan nog even de kenmerken ervan te noteren. Wie weet staan ze dankzij kader, handhaving, communicatie en implementatie straks zowaar bij het depot. Gun ze ook een tweede leven, dit hebben ze niet verdiend.

Foto Joost van den Broek
Foto Joost van den Broek
Foto Joost van den Broek
Foto Joost van den Broek
Foto Joost van den Broek
Foto Joost van den Broek
Foto Joost van den Broek
Foto Joost van den Broek
Foto Joost van den Broek
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.