Eeuwig levenWim Scherpenhuijsen Rom (1933- 2020)

Wim Scherpenhuijsen Rom (1933- 2020): De oprichter van de ING, die al na drie maanden moest aftreden

Zijn antroposofische gedachten gaf de mede-schepper van de ING vorm in het ontwerp van ‘het zandkasteel’, het hoofdkantoor van de NMB in Amsterdam.

Wim Scherpenhuijsen Rom had drie muzikale echtgenotes en vier kinderen.Beeld Peter Strelitski / HH

Samen met Jaap van Rijn, topman van Nationale-Nederlanden, creëerde Wim Scherpenhuijsen Rom in maart 1991 de Internationale Nederlanden Groep (ING) – het eerste financiële conglomeraat.

De antroposoof en topman van de Nederlandsche Middenstandsbank (NMB), toen de vierde bank van Nederland na Rabo, ABN en Amro, volgde ruim een jaar later Van Rijn op als bestuursvoorzitter. Voor drie maanden. Op zaterdag 19 september 1992 opende de Volkskrant met het verhaal dat Scherpenhuijsen Rom ‘met zijn vingers in de suikerpot had gezeten’. Het ging om een privébelegging van 700 duizend gulden bij een klant van de bank van 15 jaar eerder.

Scherpenhuijsen Rom had met alle mogelijke middelen hoofdredacteur Harry Lockefeer proberen te bewegen, ook met het dreigement niet langer te adverteren, het verhaal uit de krant te houden. ‘Maar Lockefeer zei niet te kunnen ingrijpen, dat zou de vrijheid van de journalisten aantasten. Het was het slapste verhaal dat ik in tijden gehoord had’, zei hij vijf jaar later in NRC Handelsblad.

Na het weekeinde moest hij aftreden onder druk van De Nederlandsche Bank en zijn eigen commissarissen. Hij vond het ten onrechte. ‘Juridisch en fiscaal was er ook naar de normen van die tijd niets aan de hand.’

Hij overleed 31 juli in zijn woonplaats Leusden op 87-jarige leeftijd. Scherpenhuijsen Rom was afkomstig uit het patriciërsgeslacht Rom. Hij was de jongste in een gezin van vier kinderen. Zijn vader was beroepsmilitair en zou in de oorlog drie jaar in krijgsgevangenschap doorbrengen. Zijn moeder Marianne Content was antroposofe en stuurde de kinderen heel modern naar de Vrije School.

In 1952 koos Wim in navolging van zijn vader voor een opleiding aan de Koninklijke Militaire Academie. Hij schopte het tot kapitein in de luchtmacht. Maar het werk verveelde hem snel. ‘Het leger is net als de brandweer. Je bent permanent beschikbaar, er gebeurt alleen zo weinig.’

Hij pakte een studie op tot registeraccountant en besloot in 1967 over te stappen naar het bankwezen. Tien jaar later was hij bestuursvoorzitter van de NMB.

Inmiddels had hij zich ook in de antroposofie verdiept, in een poging antwoorden te krijgen op levensvraagstukken. Hij stak die denkbeelden niet onder stoelen of banken. Hij zette het door in het beleid – ‘integer bankieren’ – en zelfs in het ontwerp van het nieuwe hoofdkantoor – ‘het zandkasteel’ in Amsterdam-Zuidoost. In 1988 kreeg hij daarvoor de Witte Kubus, de hoogste onderscheiding voor architecten. Het was voor het eerst dat die prijs naar een opdrachtgever ging. Juist nadat de bank door de fusies met de geprivatiseerde Postbank en Nationale-Nederlanden tot de grootste financiële onderneming van het land was uitgegroeid, kwamen NMB’ers onder vuur te liggen vanwege allerlei privébeleggingen. Na vier andere bestuurders moest ook Scherpenhuijsen Rom het veld ruimen.

Hij bleef ook daarna zeer actief. Zo was hij onder meer voorzitter van het College van Toezicht Sociale Verzekeringen (CTSV) en bekleedde commissariaten bij automatiseerder PinkRoccade, staatsdrukker SDU en scheepswerf De Schelde. Ook werd hij bestuursvoorzitter van het Koninklijk Concertgebouworkest. Muziek was zijn passie en het speet hem erg dat hij nooit beter piano had leren spelen. Gelukkig waren al zijn echtgenotes muzikaal. Met zijn eerste, violiste Vreni Kaufmann, kreeg hij vier kinderen. Zijn tweede vrouw, sopraan Arleen ­Augér, overleed aan de gevolgen van een hersentumor. Zijn derde, een musicologe , overleeft hem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden