Wilders zegt wat hij wil, deel 2: Berlijn

den haag En wéér hangt er een omstreden toespraak van Geert Wilders boven de formatie. De vorige, tegen de bouw van een moskee bij Ground Zero in New York, liep met een sisser af....

Wilders kondigde het op Twitter aan als een speech ‘over gevaar islam als totalitaire ideologie’. Stadtkewitz werd ruim een week geleden uit de CDU-fractie in het deelstaatparlement van Berlijn gezet, en richt zijn eigen politieke partij op, genaamd De Vrijheid.

De politicus lag al langer onder vuur om zijn contacten met rechtse populisten. Als bestuurslid van de Burgerbeweging Pax Europa verzette Stadtkewitz zich tegen de bouw van een moskee in Berlijn. Ook zijn uitnodiging aan Wilders leidde tot kritiek. De meeste islamcritici in Duitsland willen niets met de PVV-leider te maken hebben.

Naast de toespraak zal Wilders op 2 oktober bij Stadtkewitz ook zijn omstreden film Fitna vertonen. In 2008 leidde die film tot veel ophef en stonden Maxime Verhagen, minister van Buitenlandse Zaken, en Wilders lijnrecht tegenover elkaar. Verhagen vreesde dat de film zou leiden tot geweld tegen Nederlands ambassadepersoneel in moslimlanden.

De formatiepartners reageren nu gelaten. VVD-leider Mark Rutte – die aanstuurt op een minderheidskabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV – geeft helemaal geen commentaar. ‘We gaan niet op elke speech die Wilders geeft, reageren’, aldus zijn woordvoerder. ‘Dat doet hij bij ons ook niet.’ Maxime Verhagen is er meer op gespitst. ‘Als Wilders iets over de islam zegt waar ik het niet mee eens ben, zal ik dat – desnoods in stevige bewoordingen – laten weten’, verklaart de CDA-fractieleider.

In de aanloop naar Wilders’ toespraak op Ground Zero kondigden Rutte en Verhagen ook aan zo nodig ‘scherp afstand te nemen’. De formatie zou het niet beïnvloeden, beklemtoonden beide onderhandelaars. Daar is immers afgesproken dat Wilders ondanks zijn banden met het nieuwe kabinet mag blijven zeggen wat hij vindt. Niettemin zouden splijtende uitspraken over de islam slecht kunnen vallen bij de achterban van CDA en VVD.

De speech op 11 september in New York viel mee. Wel voelde Verhagen zich als demissionair minister van Buitenlandse Zaken geroepen afstand te nemen. Dat Wilders zich in New York gematigd opstelde, werd alom uitgelegd als bewijs dat de PVV-leider het nieuwe kabinet wel degelijk een warm hart toedraagt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden