Wijnboeren worden opgeslokt door gigantische concerns

Wijn wordt steeds vaker verkocht door reusachtige concerns. De overname van de wijnpoot van Diageo door TWE is tekenend voor die trend.

TWE doet goede zaken in opkomend wijnland China. Beeld reuters

Op dinsdag het bier, op woensdag de wijn. De mondiale drankmarkt begint steeds meer trekjes van een ouderwets potje Risk te vertonen. Wie het spel wil winnen, moet in zo veel mogelijk landen zo groot mogelijk worden. Het liefst ten koste van andere grote spelers. En echte kenners weten het: de basis voor de mooiste Risk-overwinning ligt in Australië.

Bij het wijnimperium Treasury Wines Estates in Melbourne om precies te zijn, de mondiale nummer drie op de wijnmarkt. Woensdag besloot het 525 miljoen euro neer te tellen om de wijnactiviteiten van Diageo over te nemen, tot deze week ook actief in de toptien van grootste wijnboeren. Daarmee heeft de fusie veel weg van die op de biermarkt eerder deze week, toen de twee grootste brouwers ter wereld, AB InBev en SABMiller, samensmolten.

Voor drankenboer Diageo, bekend van merken als Johnnie Walker en Smirnoff, is wijn geen kernactiviteit meer, zei topman Ivan Menezes woensdag tegen de Financial Times. Er is meer focus nodig in de drankportefeuille, en wijn past daar niet bij.

25 miljoen flessen per jaar

Het beursgenoteerde Treasury Wine Estates (TWE) echter richt zich sinds de afsplitsing van biermerk Foster's volledig op de wijn. Het heeft tientallen huizen onder zich, en in Nederland zijn vooral Penfolds, Rosemount en het bij Albert Heijn-publiek geliefde Lindemans bekend. Vooral de Lindemans Bin 65 chardonnay draait goed, getuige de ruim 25 miljoen flessen die jaarlijks worden gebotteld. 'Wijn voor wijndrinkers die niet van verrassingen houden', zegt Harold Hamersma, bekend van jaarlijkse wijngids De Grote Hamersma.

De overname mag geen verrassing heten, want hoewel het gros van de consumenten nog altijd kleine Franse chateaus voor zich ziet, wordt de wijnmarkt al jaren gedomineerd door enorme, vaak beursgenoteerde ondernemingen. Zo bezit TWE wereldwijd 12 duizend hectare wijngaarden, heeft het ruim 4.000 werknemers en verkoopt het jaarlijks een kleine 400 miljoen flessen, goed voor een omzet van ruim 1,3 miljard euro.

De consolidatie op de wijnmarkt is zelfs zo ver gevorderd dat inmiddels 1 op de 10 flessen gebotteld wordt door de drie grootste ondernemingen: de Amerikanen Constellation Brands en Gallo en het Australische TWE. Ter vergelijking: de mondiale topdrie van bierbedrijven brouwt sinds deze week een kleine vijftig procent van de mondiale bierproductie.

'Grote jongens zijn belangrijk'

Bedrijven als TWE zijn vooral sterk in relatief nieuwe wijnlanden als China, de VS en Australië. Via de aankoop van nieuwe merken en overnames proberen ze hun wereldmacht bovendien continu uit te breiden. Zo heeft TWE de wijntak van Diageo vooral overgenomen om zijn greep op de VS te versterken. 'Maar ook in Nederland zijn de grote jongens belangrijk', zegt Hamersma. 'Je ziet dat er sinds pak 'm beet vijf jaar veel meer flessen wijn in de supermarkt staan, terwijl het aantal merken sterk is afgenomen.'

De voordelen van grootschaligheid zijn op de wijnmarkt niet zozeer te vinden aan de grondstofkant - wijnboeren hechten nog altijd sterk aan hun eigen druiven - maar vooral bij de distributie. Uit gegevens van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Wijnhandelaren blijkt dat tachtig procent van de wijn voor thuisgebruik in Nederland via de supermarkt wordt verkocht. Een klein Frans wijnboertje kan nauwelijks aan al die vraag voldoen, een grote multinational des te beter. Daarom sluiten ook kleinere huizen zich steeds vaker aan bij multinationals als TWE - de schuifdeuren van de ooit onbereikbare super gaan opeens automatisch voor ze open.

Bovendien heeft omvang weinig met kwaliteit te maken, zegt Hamers-ma. 'Ook bedrijven als TWE hebben een paar hele mooie glimmertjes in de schatkist.' Een goed voorbeeld is het huis Penfolds, met wijnen van rond de 6 euro maar ook de iconische Penfolds Grange - de allerduurste Australische wijn die er is. 'Een icoon waar je zo vijf- tot zeshonderd euro voor betaalt en dat al die euro's ook nog eens waard is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden