'Wij zullen helpen'

'Wij zullen helpen', roept een reusachtig reclamescherm op Plac Zamkowy, het domein van slenteraars en dagjesmensen in de oude binnenstad....

ERIK VAN DEN BERG

De watersnood in Polen mag in de buitenlandse nieuwsrubrieken door weer andere rampen worden verdrongen, in Warschau trilt de schok nog in volle hevigheid na. Niet dat de hoofdstad zelf ervan te lijden heeft - hoogstens stroomt de boordevolle Wisla nog haastiger door de stad dan anders - maar de ondernemende, op hun economische boom gefixeerde Warschauwers zijn er hardhandig aan herinnerd dat niet heel Polen in de ban is van de draagbare telefoon, het op afstand te bedienen autoalarm en de snel verdiende zloty.

Ze hoeven er de tv maar voor aan te zetten. Elke avond zijn er op de zenders van Polonia of TVP reportages te zien over weggespoelde dorpen en dijken, en kunnen kijkers in de grote steden zelf vaststellen hoeveel in 'de provincie' sinds de val van het communisme bij het oude is gebleven.

'Ik zie afgetakelde, vroeg-oude vrouwen en mannen, in gerafelde broeken, die in geen jaren naar de tandarts zijn geweest. Ik zie ze sjouwen met hun schaarse spullen, waarbij een antieke tv van Russische makelij vaak hun kostbaarste bezit is', schrijft Slowomir Majman, de veelgelezen columnist van het weekblad The Warsaw Voice. 'De flitsende jonge ondernemer met zijn computer en zijn langbenige secretaresse is van het scherm verdwenen. Wat ik zie is weer het arme, grijze, provinciale Polen. Is er in acht jaar dan zo weinig veranderd?'

Niet dat de kijker het bij die constatering laat. Juist in Warschau is royaal de portemonnee getrokken om de onfortuinlijke landgenoten te helpen. Ook met de inzameling van kleding heeft de 'man in de straat' zich heel wat slagvaardiger getoond dan de in onderling gekrakeel verstrikte politici, vindt Majman.

Of Polen al niet genoeg problemen heeft - het toerisme bijvoorbeeld, dat de laatste tijd een hoopgevende bloei doormaakte, maar door de watersnood weer jaren achterop dreigt te raken. Zelfs onbedreigde stranden en berggebieden hebben met afzeggingen te kampen. Reisorganisaties worden kopschuw door berichten over voedselvergiftiging en besmettingsgevaar; duizenden dode beesten drijven nog rond in de ondergelopen gebieden en vormen een gevaar voor de lokale drinkwatervoorziening.

Ook in Warschau kun je het merken. Op de Plac Zamkowy hebben de paardenkoetsjes nauwelijks klandizie. De in traditioneel kostuum gestoken wachter voor het voormalige Koninklijk Paleis leunt verveeld op zijn blikken zwaard. Het zijn voornamelijk inheemse toeristen die de affiches met vernielde bruggen en spoorwegen bekijken.

Pomózmy!, maar waar kunnen we ons geld kwijt? Ook daaraan is gedacht. Schoolkinderen zwermen over het plein en verkopen watersnoodboekjes met een in de modder gezakte auto op de omslag. Dat beeld spreekt aan: ook de Nederlandse toerist verlaat de Plac Zamkowy met zo'n boekje onder de arm. Als ik later aan een cafétafeltje de aanwinst goed bekijk, blijkt het louter kruiswoordpuzzels te bevatten. Een behulpzame serveerster wil het voorwoord wel vertalen. Maar nee, over de bestemming van de opbrengst wordt met geen woord gerept. En de in de marge afgedrukte citaten gaan al evenmin over het goede doel; het zijn Poolse moppen uit de oude doos. Proestend formuleert mijn tolk een vertaling: 'Welke vogel zwemt als een kikker? De waterpapegaai'

Erik van den Berg

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden