Wietzolder levert al gauw ton per jaar op

De thuisteelt van wiet heeft een veel hogere vlucht genomen dan verwacht. De Kamer is verdeeld over het legaliseren van de toevoer aan koffieshops....

De Deventer politiecommissaris Henk van Zwam komt de eer toe dat hij als een van de eersten heeft onderkend wat minister Korthals van Justitie in zijn drugsnotitie constateert: dat de thuisteelt van wiet een hogere vlucht heeft genomen en professioneel wordt georganiseerd.

Van Zwam hield in november vorig jaar een grote schoonmaakactie in Deventer met 230 agenten en helikopters. Er werden 52 thuisplantages ontmanteld en duizenden wietplanten, groeilampen en afzuiginstallaties in beslag genomen.

Het voorbeeld van Deventer kreeg navolging. In december vorig jaar ruimde de Arnhemse politie 29 hennepplantages op in de wijk het Broek. In maart dit jaar was Enschede aan de beurt. Tweehonderd agenten vielen 50 panden binnen; 21 wietkwekerijen werden ontmanteld.

En nog deze week rolde de politie in Groningen veertig hennepkwekerijen op. 'Ik heb school gemaakt', constateert Van Zwam droogjes. Hij kreeg na zijn actie telefoontjes van collega's uit het hele land.

Politie en justitie benadrukken dat het zo kort na elkaar plaatsvinden van grootscheepse acties tegen wietplantages op toeval berust. Er zijn geen nieuwe richtlijnen afgekondigd tegen de thuisteelt, aldus een woordvoerder van het parket-generaal, het hoofd van het Openbaar Ministerie. De huidige richtlijnen dateren uit 1996 en luiden dat het strafbaar is meer dan vijf hennepplanten te hebben, maar dat de aanpak van de thuisteelt geen 'topprioriteit' heeft.

De politie reageert vaak op klachten van omwonenden. Als er al een verklaring is, dan is het dat de thuisteelt in korte tijd grote vormen heeft aangenomen.

De thuisteelt van wiet is lange tijd ongemoeid gelaten met het idee dat het zo'n vaart niet liep. Maar dat is een misverstand, benadrukt Van Zwam, die een jaar geleden aantrad als commissaris in Deventer. 'Ik wilde het toch eens inventariseren. De uitkomsten waren schokkend.'

Wat ooit begon als hobbyteelt voor eigen gebruik, is uitgegroeid tot een professionele criminele bedrijfstak waarin enorm veel geld omgaat. Zowel in Deventer, Arnhem, Enschede als Groningen bleek sprake te zijn van een netwerk van zetbazen die apparatuur en planten leveren en zorgen voor afzet van de oogst.

Veel thuistelers zeggen dat ze met de wietteelt een centje bij verdienen. De recente veegacties hebben met elkaar gemeen dat ze allemaal plaats hadden in naoorlogse achterstandsbuurten. 'Om een furby voor de kinderen te kopen, zeggen ze dan', aldus Van Zwam. 'Maar dat zijn dan wel heel veel furbies.' Want het klinkt onschuldiger dan het is, meent hij.

Met de nieuwste apparatuur en kweekmethodes kan een aantal keer per jaar geoogst worden, waarmee op zolder- en achter kamertjes flinke omzetten worden gedraaid. 'Zo'n zolder met wiet levert al gauw een ton per jaar op. En die hennep moet ook worden afgezet en dat kan alleen via criminele circuits.' Van Zwam heeft aanwijzingen dat een deel van de nederwiet naar het buitenland gaat. 'Wat wij hebben opgehaald, dat roken wij in Nederland niet op.'

De bevindingen van Van Zwam worden bevestigd in de andere steden. In Arnhem waren aanwijzingen dat buurtbewoners onder druk werden gezet en geïntimideerd door dealers, zegt een politiewoordvoerder. 'Maar dat hebben we nog niet echt hard gekregen.'

In Enschede werden vijf verdachten aangehouden die zich bezighielden met een scala aan criminele activiteiten, waaronder wiethandel. In Groningen was sprake van een crimineel netwerk dat als middelpunt een woonwagenkamp had. Ook in de andere steden zijn verbindingen geconstateerd tussen wietteelt en (ex-) woonwagenbewoners.

De thuisteelt brengt veel ongemak met zich mee. In alle buurten klagen bewoners over stankoverlast. Energiebedrijven constateren zeer brandgevaarlijke situaties doordat op grote schaal stroom wordt afgetapt. In het kielzog van de thuisteelt komen ook nieuwe verkooppunten op, buiten het koffieshopcircuit om. 'Die zijn lastig aan te pakken', aldus Van Zwam. Maar van een vermenging met harddrugs, zoals Korthals in zijn notitie aanstipt, is niets gebleken. 'Dat kan ik niet bevestigen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.