Weekendgids

Weekendgids Tania Kross deelt met genoegen haar genoegens: ‘Ik wil gewoon mensen blij maken’

null Beeld Wessel de Groot
Beeld Wessel de Groot

Waarom in Nederland de lockdown uitzitten als het ook op het zonnige Curaçao kan? Mezzosopraan Tania Kross heeft het goed bekeken. Als Weekendgids steekt ze ons arme sukkelaars een hart onder de riem met fijne kijk-, lees- en luistertips.

Voor deze ene keer maakt Tania Kross (44) een uitzondering. De mezzosopraan doet niet aan beeldbellen: dat vindt ze een beetje sneu voor de mensen in Nederland. Want die zien dan dat zij gewoon lekker met de wind in haar haren onder een palapa zit, zo’n permanente parasol van palmbladeren, dolgelukkig. In het najaar verruilde ze Gouda voor Curaçao, waar ze geboren en opgegroeid is. Ze is er nu een half jaar.

Hoezo eigenlijk? Schaterlach. ‘Ik weet niet of je het hebt meegekregen, misschien is het in je Facebookfeed wel voorbijgekomen, maar er is dus een pandemie op de wereld.’ Ja, daar heeft de verslaggever kennis van genomen. ‘En de theaters zijn dicht. Nou, ik functioneer het meest in theaters. Dus waarom zou ik in Nederland blijven? De Avond van de Filmmuziek in de Ziggo Dome is drie keer uitgesteld, wachten kan ook hier. Afgelopen zomer waren we hier op bezoek bij mijn ouders. Toen voelde ik die vrijheid... De horeca is bijvoorbeeld nooit dicht geweest in Curaçao, hè? Alles speelt zich buiten af. In augustus heb ik hier gewoon een concert gegeven voor 600 man.

‘Ik wilde dat gevoel van vrijheid ook aan mijn kinderen meegeven. Toen hebben mijn man ik besloten om ons hier te vestigen, voor in ieder geval anderhalf jaar. Het voelt goed om hier niet meer op vakantie te zijn. Voor het eerst sinds mijn 17de, toen ik naar Nederland verhuisde om naar het conservatorium te gaan, ben ik langer dan zes weken achter elkaar op mijn geboortegrond. We hebben Kerst gevierd in een strandtent met de hele familie.’

Goed, ze had ook wel een leuke klus in de buurt. Kross werd gevraagd om mee te spelen in een film: Casa Coco. Die werd gedraaid op Bonaire. Het wordt haar debuut als actrice, afgezien van een bijrol als zichzelf in een film van Jandino Asporaat. ‘Het wordt een feelgood romcom, met de oude garde uit Rotterdam: Joke Bruijs, Gerard Cox, Loes Luca, Frédérique Spigt... Ze hadden nog iemand nodig die de couleur locale-look heeft, nou, die heb ik! Ik speel een kok in de Casa Coco, een noodlijdend pension. Er was dus ineens een invasie van BN’ers op Bonaire. Mensen die er op vakantie waren, maakten foto’s en verkochten die aan de roddelbladen.

‘Wat heel erg wennen was: ik ben als operazangeres gewend om te praten, zingen of acteren voor de laatste rij. Maar in film is het te veel. Ik dacht: waarom praat iedereen zo zachtjes? Ik zal ook nooit meer naar een film kunnen kijken zonder te denken: daar zit gewoon een hele batterij mensen achter die camera! Overigens zou ik niemand van de crew kunnen herkennen, door al die maskers.’ Vandaag kiest de kersverse actrice haar eigen favoriete film. En natuurlijk heeft ze nog wat operatips voor ons.

null Beeld Wessel de Groot
Beeld Wessel de Groot

Boek

Katibu di Shon (Slaaf en meester) van Carel de Haseth

‘Er is een periode voor en nadat ik het boek Katibu di Shon (1988) heb gelezen, zo’n zestien jaar geleden. Het is een historische roman van Carel de Haseth die gaat over een slavenopstand op Curaçao, over een slaafgemaakte en de zoon van de meester op een plantage die samen opgroeien. Het wordt vanuit die twee perspectieven verteld. Ik realiseerde me toen: als ik in de opera Andrea Chénier zing, dan kan ik alles opzoeken over de Franse Revolutie wat ik maar wil. Maar over mijn eigen achtergrond, over de Antillen, was zo weinig beschikbaar. Nu was er iets, dat heeft voor mij zoveel innerlijk tot heling gebracht.

‘Ik wist meteen: ik moet dit delen, in dit boek zit een opera. Het heeft acht jaar geduurd om er een opera van te maken. Carel de Haseth maakte zelf het libretto. We bleken op een bizarre manier te zijn verbonden. De plantage waar het verhaal zich afspeelt, was van zijn voorouders. En mijn voorouders leefden daar als slaafgemaakte mensen.

‘Er was één voorstelling in Amsterdam, daarna moest iemand anders het oppakken, maar dat gebeurde niet. Er is geen registratie van gemaakt. Nu ik op Curaçao ben, wil ik die opname alsnog gaan maken: een operafilm, maar wel hedendaags, als een soort lange videoclip. Er is hier geen theater meer, ik wil iets wat blijft, als ultieme liefdesverklaring aan mijn cultuur en de geschiedenis van het koninkrijk.’

Zangeres

Buika

‘Als ik een zangeres mag tippen? Buika! Ze is een Spaanse flamencozangeres met Afrikaanse roots, opgegroeid tussen de gitanos, de zigeuners. Ik heb haar gezien op North Sea Jazz Curaçao. Randal Corsen, die de muziek componeerde voor Katibu di Shon, zei: ga naar dat zaaltje, je weet niet wat je hoort. Dus ik ernaartoe. Ik ga zitten: wow. Ze gaat direct naar die plek waarvan je denkt: gaat ze dáár? O nee! Ze gáát daar. Gaat ze dóór? O jee, ze breekt erdoorheen! Dan kijk je naar haar en ga je huilen, en denk je: meisje, kom, ik ga je omhelzen, dit is oneerlijk.

‘Ze wekte dat gevoel bij me op alsof mijn kind is gevallen en er bloed uit zijn mond komt, ik móét ernaartoe. Zoiets had ik nooit eerder meegemaakt, ik krijg er weer kippevel van. Ik heb naderhand al haar opnamen beluisterd, en toen trok ik het niet meer. Waarom? Ik ben een bolletje zonneschijn. Telkens had ik een bepaalde vrees dat ik weer zou gaan janken.’

Opera (1)

Madama Butterfly van Giacomo Puccini

‘Er zijn opera’s die ik graag beluister en opera’s die ik graag zing. Dat is iets totaal anders, want bij zingen zit je vast aan je stemvak. Ik ben dól op Puccini, maar Puccini heeft bar weinig voor mijn stemtype gecomponeerd. Ik heb zijn Madama Butterfly (1904) gezongen – niet de titelrol, maar degene die daarnaast loopt, haar hulp Suzuki. Ik geniet dan zo van het orkest dat je onder je voeten voelt trillen.

‘Dat laatste akkoord van die opera, een open akkoord dat blijft hangen: daar is Puccini zo’n meester in. Heel bijzonder is de scène net voordat Butterfly harakiri pleegt. Ze zingt tot haar kind: kijk naar je moeders gezicht, onthoud je moeders gezicht, onthoud dat ze van je houdt! Dan zingt ze zo prachtig en sta ik daar als Suzuki naar te kijken, met mijn Japanse pokerface. Ik hoef niet meer te zingen, maar ben nog op het toneel, want moet dat kind meenemen. En dan: huilen! Elke keer! En altijd denken mensen dan: die Tania kan goed acteren, zeg. Maar ik vind het gewoon zo erg!’

Podcast

Echt gebeurd

‘Ik luister graag naar de podcast Echt gebeurd van Paulien Cornelisse en Micha Wertheim. Het concept is dat gewone mensen waargebeurde verhalen vertellen. Het mooiste onderdeel is dat waarin mensen voorlezen uit hun puberdagboek, vaak is het heel genant, en in de taal van toen natuurlijk, ‘vet cool’. Je hoort over mensen die verliefd zijn, maar ook heftige donkere gedachten van jonge mensen. Voor mij zijn het kleine operaatjes, verpakt in acht minuten. Ik moet alleen wat afleveringen inhalen, ze zitten nu al op 293!’

Land

Peru

‘Als je van een eiland komt, heb je heel erg het gevoel dat je naar de stad moet. Je zoekt mensen, cultuur, belevenissen. Toen ik voor het eerst in Peru was, overviel het mij dat de natuur zo gruwelijk mooi is, zo dominant. Dan sta je daar en denk je: daar is de Andes, daar is de Amazone, daar Machu Picchu, hoe hebben mensen in godsnaam al die grote stenen op de berg lopen duwen? Ik dacht dat het begrip wereldwonder een commercieel ding was, zoiets als Valentijnsdag, maar ik was zo omvergeblazen door dat landschap. Ineens begreep ik de wil om in de natuur te zijn: geen mensen om je heen, alleen de prikkels van het groen. Als je de klap in je gezicht wilt hebben van de grootsheid van de natuur, moet je daarnaartoe.

‘Ik ben er één keer geweest met mijn man, om te kanoën door de jungle, en één keer om te zingen. Ook heel gaaf hoor. Ik kan zeggen dat ik echt veel heb gereisd, maar vooral om de achterkanten van de schouwburgen te zien. Het was vaak: zingen en dan de volgende ochtend weer het vliegtuig in. In Athene heb ik een keer tegen een taxichauffeur gezegd: we hebben een halve dag, je gaat ons alle historische plekken laten zien, go!’

Machu Picchu Beeld Getty Images
Machu PicchuBeeld Getty Images

Opera (2)

Giulio Cesare van Georg Friedrich Händel

‘De fijnste opera om te zingen? Ik ben sowieso een sucker voor barokmuziek. Als ik heel eerlijk ben, wat ik het mooiste vind, wat mij het meest beweegt? Dan kom ik toch uit bij Händel. Mijn lievelingsopera is Giulio Cesare in Egitto (1724), over Julius Caesar. Die heb ik zó vaak gezongen. En wel vier verschillende rollen. Die opera is me een partij geniaal!

‘Wat leuk is aan Händel, is dat hij voor castraatzangers schreef: dan zing ik dus mannelijke rollen. Die partijen zitten vol coloraturen (sierlijke zanglijnen vol snelle, korte nootjes, red.). Ik mocht hem ook een keer zingen in een soort Asterix en Obelix-versie. Liep ik in zo’n dik pak als Sesto over het podium rond te zeulen met het hoofd van mijn vader, wiens dood ik zou wreken.’

Georg Friedrich Händel Beeld Getty Images
Georg Friedrich HändelBeeld Getty Images

Film

Le Fabuleux Destin d’Amélie Poulain

‘Ik heb Amélie wel honderd keer gezien en ik zou hem nog honderd keer kunnen kijken. Waarom? Hij heeft een bepaalde melancholie en kinderlijke schoonheid, ook door de muziek van Yann Tiersen. De hoofdpersoon probeert steeds kleine dingen in haar leven en dat van anderen te veranderen, dingen die mensen ontroeren. Dat vind ik mooi en probeer ik in mijn leven ook te doen. In mijn kern wil ik gewoon mensen blij maken.’

Concertzaal

De Vereeniging in Nijmegen

‘Ik heb geluk gehad. Toen het coronavirus uitbrak, zat mijn tour Van Mozart tot Madonna er net op. Zeventig shows gedaan, allemaal uitverkocht, de centjes waren binnen en ik had al mijn mensen betaald. We hadden drie maanden geknald, nu even rust, dacht ik. Dat werd een wat langere pauze. Toen het duidelijk was dat de pandemie wel even zou duren en artiesten zochten naar vervangende data, heb ik besloten om mijn volgende tour uit te stellen, dan konden collega’s op die data plannen. Ik heb het al zo goed gehad.

‘Mijn jubileumtour gaat Van Curaçao naar het Concertgebouw heten. Dan vier ik dat ik 25 jaar in het vak zit, of iets langer dus. Toen ik kinderen kreeg, dacht ik: ik ga me niet langer binden aan producties in Oostenrijk, Duitsland of Engeland waardoor ik steeds drie maanden van huis ben, ik begin een eigen productiebedrijf – ik ga Nederland veroveren en voortaan ga ik niet naar een operahuis toe, maar komt het publiek naar mij. Ik wilde me richten op mensen die zeggen: ik ga nooit naar opera, behalve als Tania zingt.

‘Dat heeft goed uitgepakt. Het valt me steeds weer op hoeveel mooie concertzalen en theaters we hebben. Voor mijn tour heb ik de 25 mooiste uitgekozen. Moet ik er echt één kiezen? Dan de Grote Zaal van De Vereeniging in Nijmegen. Echt geweldig. Van die akoestiek krijg ik zin om te gaan zingen. Het is één houten bak intimiteit, zo royaal romig – chocola met een toefje karamel.’

null Beeld Lizet Pennings
Beeld Lizet Pennings

CV TANIA KROSS

1976 Geboren op Curaçao

1994 Verhuist naar Nederland

1994-2000 Utrechts Conservatorium

2000 NPS Cultuurprijs en eerste prijs Christina Deutekom Concours

Sinds 2001 Zingt in operaproducties bij onder meer de Nationale Reisopera, Staatsoper Stuttgart, tournees langs concertzalen waaronder Carnegie Hall in New York

2008 Zingt Bizets Carmen in Glyndebourne, Engeland

2013 Initieert de eerste opera in het Papiaments: Katibu di Shon, deelname Wie is de mol?

2015 Lid van de Akademie van Kunsten

2017 Zingt Barcelona, samen met musicalacteur Tommie Christiaan in tv-programma De Beste Zangers. Nummer 1 op de iTunes-lijst

2019 Wint The Masked Singer (RTL 4)

Tania Kross is getrouwd, heeft twee zoons en een stiefdochter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden