We willen weer normaal doen over seks

Liever geen dildo's meer naast de haarverf bij de drogist, de sexy speeltjes de Bijenkorf uit. We willen weer normaal doen op seksgebied....

De liefde is misschien wel het meest besproken onderwerp aller tijden. We praten over die eerste ontmoeting, de spanning van het verliefd zijn en de rust van een langdurige relatie. We hebben het over liefdevolle gebaren en mooie toekomstplannen, over kinderen en over fijne gesprekken. We hebben het over thuiskomen bij die ander.

Allemaal mooie aspecten van de liefde, en de meesten van ons zullen onmiddellijk beamen dat een goed seksleven daar bij hoort. Maar wat definieert een goed seksleven? Dat blijkt een lastige vraag. Heb je ooit iemand horen uitweiden over de fantastisch fijne, recht op-en-neer seks die hij al twintig jaar met zijn partner heeft? Of over dat lieve kusje dat hij geeft net nadat hij is klaargekomen?

Nee natuurlijk niet. Alsof je daar op zit te wachten op een verjaardag. Veel te persoonlijk. ‘We praten alleen over seks als er een probleem is’, stelt seksuoloog en huisarts Peter Leusink. ‘Seks wordt voorgespiegeld als een prestatie die je moet verhogen, of een gevaar dat je moet bedwingen.’ Losbandige jeugd, ingedutte ouderen, soa’s en seksuele intimidatie, dat zijn de onderwerpen die aandacht krijgen. Dat 80 procent van de bevolking naar eigen zeggen een fijn seksleven heeft, wordt nauwelijks benoemd. ‘De discussie gaat over uitersten, zo ontstaat een vertekend beeld. Seks is veel genuanceerder dan nu wordt voorgespiegeld. ’ Volgens Leusink is doodnormale relatieseks misschien wel te emotioneel beladen om te bespreken. Veel koppels hebben onderling al moeite om over hun seksleven te praten, laat staan dat ze anderen willen vertellen over hun intiemste momenten.

Hoe het juiste beeld van seks eruit ziet, is nauwelijks onderzocht, maar een grootschalig onderzoek van de Rutgers Nisso Groep (2006) naar de seksuele gezondheid van Nederland komt in de buurt: de doorsnee Nederlander verkiest na wat experimenteren een monogame relatie boven losse contacten en is doorgaans tevreden met de seks die hij daarin heeft. Hij doet het hoogstens eens per week, maar houdt wel van variatie. Af en toe porno, samen bekeken via een dvd of solo op het internet, soms masturberen. Voorspel en orale seks zijn vooral bij jongere generaties vast onderdeel van het repertoire. Jan Modaal vindt zichzelf mondig in bed, maar in de praktijk komt er van praten bar weinig terecht, concludeert Floor Bakker, die het onderzoek van de Rutgers Nisso Groep leidde. Losbandig is hij evenmin: maximaal vijf partners in zijn gehele leven. Hij verliest zijn maagdelijkheid rond 17 jaar en vindt lust en intimiteit even belangrijk. Soms is er zorg en stress over relaties en seks, maar echt ernstig wordt dit maar zelden.

Tot zover de seksualisering van Nederland. Geen dozen met sm-speeltjes, parenclubs of wisselende contacten, maar huis-tuin-en-keukenseks naast de vuile sokken. Het is intiem en vertrouwd en alhoewel iedereen wel eens twijfelt of het allemaal wel spannend genoeg is, rennen we niet dagelijks naar de Etos voor een nieuwe vibrator. Sterker nog, uit gegevens van marktonderzoekbureau GfK Panel Services blijkt dat vooral vrouwen zich ergeren aan de verkoop van seksartikelen in gewone winkels. Meer dan de helft wil gewoon met de kinderen shampoo kopen zonder allerlei lastige vragen te moeten beantwoorden. De Bijenkorf maakte vorige week bekend dat de sexy speeltjes uit het assortiment worden gehaald. Officieel omdat het niet exclusief genoeg meer is, maar ‘als het goed zou verkopen, hielden we er natuurlijk niet mee op’, aldus woordvoerster Marieke Heringa. Ook vanuit Amerika komen wetenschappelijke geluiden dat seks geen wondermiddel is: het reclameonderzoeksbureau MediaAnalyzer stelde vast dat de vrouwen zich bij het zien van seksueel getinte reclames voornamelijk ergeren en dat de mannen blijven steken bij de blote lichaamsdelen. Een merknaam wordt nauwelijks onthouden.

Volgens onderzoekster Corinne Makkink van GfK Panel Services vertoont Nederland een zekere ‘erotiekmoeheid’. Steun voor deze stelling komt uit religieuze hoek: bij de Evangelische Omroep wordt sinds deze week het veel besproken programma 40 dagen zonder seks uitgezonden. Presentator Arie Boomsma (33) volgt zeven seksueel overactieve jongeren die vrijwillig 40 dagen op een droogje zitten. Geen seksueel contact, zelfs niet met jezelf, alleen een kusje is nog toegestaan. ‘Het is een poging om jongeren te laten zien dat seks beter tot zijn recht komt als er liefde is’, legt Boomsma uit. ‘Er mag sinds de seksuele revolutie wel over seks gepraat worden, maar het nieuwe taboe is het gevoel dat daarbij komt kijken. Je zit meteen in het hoekje van de betutteling.’

Seksuoloog Peter Leusink pleit eveneens voor meer aandacht voor seks in combinatie met liefde. ‘Ook een onenightstand kan heel liefdevol zijn hoor. Maar seks is gewoon veel bevredigender als je zowel fysiek als emotioneel contact maakt.’

Hoe dat contact er precies uitziet, kan behoorlijk verschillen, maar het codewoord is respectvol. Je moet je aantrekkelijk en gewaardeerd voelen om seks optimaal te beleven. Jongeren zijn volgens hem van nature geneigd te experimenteren met seks en zijn nog heel orgasmegericht. Zodra er een langdurige relatie aan te pas komt, vlakt de passie na een tijdje af. Dat is meestal het moment waarop de eerste zorgen komen, want hoor je elkaar niet voortdurend te willen bespringen? ‘Seks is niet spontaan, zoals vaak gedacht wordt. Behoeften veranderen voortdurend met de verschillende levensfasen, en daar moet je mee leren omgaan.’ Accepteren dus dat de frequentie afneemt, maar het goede nieuws is dat de onzekerheid ook minder wordt: partners laten steeds meer van zichzelf zien, er ontstaat meer diepgang en erotiek. Leusink: ‘Singles hebben meer spanning in hun seksleven, maar vaak vinden ze het ook een last dat ze zich steeds opnieuw moeten bewijzen.’ In een relatie zijn echter weer andere ontwikkelingen om rekening mee te houden: kinderen. ‘Na het krijgen van kinderen kakt een groot deel van de mensen in. De aandacht gaat ergens anders heen, vooral vrouwen hebben minder vaak zin.’ Dit hoeft geen probleem te zijn, de meeste mensen passen zich aan. Zodra de kinderen ouder zijn, ontstaat er een nieuw evenwicht en gaat het weer goed in de slaapkamer. Na de overgang moet er wel wat meer moeite gedaan worden, maar seks kan nog prima. ‘Toch merk je dat veel mensen niet meer willen. Met de jaren gaat seks steeds meer over intimiteit. Een 75-jarige verstaat onder seks misschien wel lekker tegen elkaar aankruipen, terwijl een 25-jarige zonder orgasme niet tevreden is’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.