REPORTAGE

Wat moet een kind met een kind?

Voorlichting over tienerzwangerschappen richt zich meestal op meisjes. Een nieuw lespakket in Den Haag is bedoeld voor jongens, vooral van Surinaamse en Antilliaanse afkomst.

Studenten autotechniek van het ROC Mondriaan in Den Haag tijdens een les over jong vaderschapBeeld Raymond Rutting / de Volkskrant

'Ik had wel altijd in mijn hoofd: als ik later groot ben en ik heb m'n auto, m'n rijbewijs, een huisje, werk, dan wil ik best wel kinderen. Nu is het zo gegaan. Dat is best wel anders.' Jay is 16 jaar en vader van een meisje van 2. 'Ik schrok dat ik opeens vader zou worden, ik besefte het niet. Het was een ongelukje. Het condoom was gescheurd. Ik wist niet wat dat was, de morning-afterpil.'

Op het ROC Mondriaan in Den Haag maakt Jay indruk op de studenten van de School voor autotechniek en mobiliteit - bijna allemaal jongens. 'Wow, op je 14de al vader', klinkt het donderdagochtend in het volle klaslokaal aan de Tinweg. 'Wat moet een kind nou met een kind? Hij is een vader die zelf nog kinderbijslag krijgt.'

Jay doet zijn verhaal in een filmpje dat deel uitmaakt van een nieuw lespakket over jonge vaders. Het is gemaakt door Centrum 16-22, een Haags vormingscentrum voor het onderwijs. Voorlichting en hulpverlening rond (preventie van) tienerzwangerschappen richt zich doorgaans op meisjes; dit project is juist bedoeld voor jongens in de vierde klas VMBO, vijfde klas Praktijkonderwijs en de eerste klas van het MBO.

'Wees verstandig'

'Beste vrienden, ik wil niet belerend zijn, maar een kind op deze wereld zetten verandert je hele leven. Het is een beslissing die je weloverwogen moet maken', zegt de Haagse PvdA-wethouder Rabin Baldewsingh (Sociale Zaken) tegen de klas met de automonteurs in opleiding. Zijn advies: 'Seks hoort gewoon bij het leven. Heb nou seks met elkaar, heb plezier met elkaar, hou van elkaar, maar wees verstandig. Of het nu een romantische avond is of ergens een quicky in de stad, roep geen ellende over elkaar af.'

Landelijk daalt het aantal tienermoeders tussen de 15 en 19 jaar, maar Den Haag zit fors boven het gemiddelde. In 2012 werden er in Nederland op 1.000 meisjes, 4,5 meisjes tienermoeder, in Den Haag waren dat er 8,9, aldus cijfers van GGD Haaglanden. Uitschieters zijn er onder Surinamers (10 op de 1.000) en Antillianen (34 op de 1.000). De meeste tienermoeders (79 procent) waren 18 of 19 jaar toen ze een kind kregen; 1 procent was jonger dan 15 jaar. Ongeveer 1 op de 10 tienermoeders was getrouwd en voor 7 procent ging het om een tweede of derde kind.

Lespakket

Wethouder Baldewsingh: 'Dat is een enorme uitdaging, zeg maar gerust: probleem. Het raakt aan opvoeding, huisvesting, inkomen en sociaal isolement. Als je er bewust voor kiest, dan sta je er samen voor. Is het een ongelukje, dan komt het meisje er bijna altijd alleen voor te staan terwijl de jongens vrolijk verder gaan met hun leven alsof er niets is gebeurd. Dat kan natuurlijk niet.'

In de film bij het lespakket van Centrum 16-22 komen de mooie, maar vooral de moeilijke kanten voorbij van het jonge vaderschap. De 16-jarige Jay woont nog steeds thuis bij zijn moeder, terwijl zijn vriendin en dochtertje in een flat wonen waar tienermoeders worden begeleid.

'Na school haal ik de kleine van de opvang op en kom ik hier naartoe. Dan ben ik gewoon bij mijn gezin. We hebben hier ook afspraken. Als je laat zien dat je band met je vriendin goed is, mag je hier een paar dagen blijven slapen. Vroeger kwam je uit school en ging je buiten spelen met je vrienden. Nu is dat wel een beetje anders, ook al ben je nog jong. Je voelt dat je een verantwoordelijkheid hebt voor iets belangrijks.'

'30 is te oud'

'Goeie film', klinkt het in de klas. 'Je kunt er veel van leren. Ik ben blij dat ik niet al op mijn 16de vader ben geworden.' Maar wanneer ben je er wel aan toe? De automonteurs van ROC Mondriaan verschillen van mening: 20, 23, 26? '30 is te oud', roept iemand.'

'Ik heb er nooit zo over nagedacht. Als het nu zou gebeuren, dan zou ik het goed vinden', zegt Guytho (22). 'Ik heb al werk, ik heb mijn financiën op een rijtje. Maar ik denk dat het beter is om te wachten tot ik 25 ben.'

Sevket (23) is al vader van een dochtertje van 3. 'Ik kan niet zeggen dat het een ongelukje was, maar ook niet dat het gepland was', vertelt hij na afloop van de les. Toen hij vader werd, was hij 'een van de meest blije mensen op de wereld'. Maar hij besefte ook hoe gevoelig het lag in de Turkse gemeenschap, waar tienerzwangerschappen relatief weinig voorkomen.

Hij hield het grote nieuws stil voor zijn vader en zijn omgeving. Zijn coming out als jonge vader beleefde Sevket pas toen zijn dochtertje bijna een jaar werd. 'Mijn vader deed nooit moeilijk als ik een scharreltje had, maar dit vond ik toch echt iets anders. Ik wist niet hoe ik het moest vertellen. Gelukkig hebben we haar eerste verjaardag met z'n allen gevierd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden