wat zijn dit voor vragen?Waldemar Torrenstra

Waldemar Torenstra: ‘Ik heb geprobeerd de echte verhalen van Afrika te vertellen’

Waldemar Torenstra (46), tv-maker en acteur reisde voor Ondersteboven van Afrika van Kaapstad naar Caïro. Op de motor.

Waldemar Torenstra: ‘In Afrika word je er sneller mee geconfronteerd dat je als witte man een bevoorrechte positie hebt.’Beeld Frank Ruiter

Kuifje of Waldemar in Afrika?

‘Waldemar. Ik ben opgegroeid met Kuifje in Afrika, dat heb ik herlezen toen ik research deed voor mijn nieuwe tv-programma Ondersteboven van Afrika. Kuifje staat vol clichés over Afrikanen, die zouden dom en onhandig zijn. Het is ook seksistisch. Kortom: het was tijd voor een nieuwe Kuifje. Mede daarom heb ik drie maanden door Afrika gereisd, een continent waar ik al vaak op vakantie was geweest. Veel mensen hebben een eenzijdig beeld van het continent, oorlog, rampen, honger en mooie natuur. Ik wilde een ander Afrika laten zien.

‘Het was een lange reis, ruim 16 duizend kilometer, van Kaapstad naar Caïro, op de motor. Zo’n tocht op de motor heeft een voordeel: je hebt als vanzelf een gelijkwaardiger gesprek met mensen die je ontmoet. Je komt moe en vies aan, bijna iedereen zegt: waarom reis je niet gewoon met de auto? Motorrijden kan levensgevaarlijk zijn in Afrikaanse landen. 80 procent van de tijd reden we offroad, in rul zand of modder. Soms tien uur per dag. De cameraman, geluidsman en ik zijn meerdere keren gevallen of over de kop geslagen. Mijn schouder is uit de kom geraakt, ik heb mijn sleutelbeen en twee ribben gebroken. Maar het was het uiteindelijk waard.’

Mateloos leven of  juist in balans?

‘Ik hoop dat ik redelijk in balans ben, maar van anderen hoor ik steeds vaker dat het niet zo is. Ik zit vol energie en vind al snel dat mensen niet moeten zeuren. Ook op deze reis ben ik er tegenaan gelopen dat ik daarin kan doorslaan. We hadden een reisschema, maar soms bleek dat te krap. De afspraak was: we gaan niet in het donker rijden, dat is te gevaarlijk, omdat nergens verlichting is. Nou, de tweede dag deden we dat al. Omdat ik me per se aan het schema wilde houden. Dat gebeurde vaker: als het stormde, als een stuk weg was ingestort. De anderen hebben me een aantal keer tot de orde geroepen, en dat was maar goed ook.’

 Wit schuldgevoel: onzin of terecht?

‘Het is geen onzin. In Afrika word je er sneller mee geconfronteerd dat je als witte man een bevoorrechte positie hebt. Je ziet het al in de eerste aflevering, bij fort de Goede Hoop in Kaapstad. Dat is door slaven gebouwd. Ik werd daar behoorlijk aangepakt door de ceo van een theater. Ze zei: dit is in naam van jou en je voorvaders gebeurd. Ik voelde me schuldig, maar daar heb je weinig aan. Ze spoorde me aan iets te dóén: de echte verhalen van Afrika vertellen. Dat heb ik geprobeerd.

‘Een voorbeeld is aflevering twee, over Namibië. Een groot deel van de oorspronkelijke bevolking, de Herero en de Nama, is begin vorige eeuw uitgemoord. Duitse kolonisten namen steeds meer grond in – om te boeren, maar ook om diamanten te winnen – totdat bewoners zeiden: sorry, wij wonen hier ook nog. Ze pikten het niet langer. Toen hebben de Duitsers vreselijk huisgehouden: bronnen vergiftigd, mensen de woestijn in gedreven en ze opgesloten in concentratiekampen. Ja, concentratiekampen. De gevolgen: 80 duizend doden en structurele armoede. En ik had er nog nooit van gehoord! Voor mij was het een eyeopener.’

Verloofd of getrouwd?

‘Verloofd. Ik heb Sophie (Hilbrand, red.) drie jaar geleden ten huwelijk gevraagd, vol overtuiging. Ik vind het leuk om ‘mijn verloofde’ te zeggen en kijk ernaar uit dat we ooit gaan trouwen. Ik ben het vast van plan, al is het maar omdat Sophie het zo leuk vindt. Begrijp me niet verkeerd: ik vind het een romantisch idee dat je zó veel van elkaar houdt dat je de rest van je leven bij elkaar wil blijven. Maar bij veel mensen lukt dat niet. Mijn ouders zijn gescheiden, die van Sophie niet. Zij kijkt daardoor anders naar het huwelijk dan ik. Ergens heb ik het gevoel dat trouwen een eindstation is, en ik vind het prettig de boel in beweging te houden. Maar we gaan echt trouwen, hoor.’

Amsterdam, Tiel, Wageningen, Londen, Alkmaar, Bergen, Groningen of Leeuwarden?

‘Ik heb op al die plekken gewoond, in mijn jeugd. Al die tijd voelde Amsterdam als thuis, omdat daar familie woonde. We verhuisden vaak, want mijn vader, Nico Torenstra, was een zoekende man met veel verschillende banen: kunstenaar, priester, leraar, reclamemaker. Hij was een ouwe hippie, die de poptempels Paradiso en Fantasio heeft opgezet.

‘Ik wil er niet dramatisch over doen, ik heb veel van de wereld gezien. Maar als kind voelde het ook onveilig, al dat verhuizen. Op een gegeven moment stelde ik me erop in dat nieuwe contacten niet blijvend zouden zijn, en ging ik bijna geen hechte vriendschappen meer aan. En de overgangen waren soms groot. Als jochie van 8 kwam ik terecht in een nieuwbouwwijk met buurtbendes, in Alkmaar. Ik kreeg klappen, en heb uiteindelijk teruggeslagen. Dat hoefde niet op de boerderij, waar ik daarvoor woonde. Als acteur heb ik er nu profijt van: ik kan me overal aanpassen.’

Allround acteur of steeds hetzelfde type?

Een rol die me heel dierbaar is, is Nick uit de tv-serie Vechtershart: een kickbokser met een kort lontje, die net uit de gevangenis komt. Ik heb die serie zelf ontwikkeld, omdat ik te vaak werd gecast voor een zelfde soort rollen, zoals  bijvoorbeeld Joris in DivorceHet type ‘vrolijke eikel’, zeg maar. Dat heb je al snel met mijn gezicht. Zelf vind ik het interessanter iemand te spelen in het schemergebied tussen goed en slecht.’

Naakt of aangekleed? 

‘Voor een film of serie, bedoel je? Het  blijft altijd ongemakkelijk om naakt te zijn voor een aangeklede crew. Maar ik kan er gelukkig ook lak aan hebben en er een leuke scène van maken. Ik heb nou eenmaal een wat sportiever lijf, omdat ik houd van bewegen en sporten. Ik kitesurf veel, ik bokste graag. Dan word je als acteur sneller gevraagd je kleren uit te doen. Het hoort erbij, functioneel noemen ze dat.

‘Helaas gaan blootscènes zelden over meer dan dat mensen elkaar lekker vinden en geweldige seks hebben. Dat vind ik weleens jammer. Het zou eigenlijk interessanter zijn als ik te snel klaarkom of hem niet omhoog krijg. Dat zegt dan ook iets over een personage.’

Afwisseling of verdieping?

‘Mensen zeggen vaak dat ik te veel verschillende dingen doe: tv maken, theater, films. Ik hou enorm van afwisseling. Toen ik op de toneelschool zat, heb ik in de vakantie een rolletje gespeeld in Goede tijden, slechte tijden. Ik zat in een paar afleveringen, mijn karakter heette Harry van Lennep. Ik was, kort samengevat, de nieuwe liefde van Guusje Nederhorst, die Roos speelde. Ik wilde graag leren voor de camera te staan. Dat was leuk, net als gesubsidieerd toneel. Helaas zijn die twee gebieden voor de buitenwereld lastiger bij elkaar te brengen.

‘Ik heb niet het verlangen één ding te kiezen. Ik wil graag een heel goede theateracteur zijn, maar ik wil ook op een andere manier verhalen vertellen. Na vijf tournees achter elkaar, met z’n allen in zo’n bus, ben ik er klaar mee. Na twee, drie seizoenen in een tv-serie denk ik ook: kunnen we wat anders gaan doen? Het zal vast met mijn karakter te maken hebben, dat ik veel tegelijk wil doen. Wat telt is dat mijn hart ergens sneller van gaat kloppen. Volgens mij ben ik best goed in wat ik doe. Het een lijdt niet onder het ander.’

Duurzaam douchen of nooit meer vliegen?

‘Duurzaam douchen. Ik woon in een ecologische wijk in Amsterdam, die we met vrienden hebben gebouwd. We douchen in water dat wordt opgevangen, schoongemaakt en hergebruikt. We verbruiken maar 1 liter per minuut, toch is het een prettige douche-ervaring.

‘Ik vlieg zo min mogelijk, maar wil er niet mee stoppen. Ik vind het enorm verrijkend met mijn gezin naar de andere kant van de wereld te reizen. Wel vind ik dat het veel duurder moet worden, omdat het zo belastend is voor het milieu. Wat mij betreft wordt het meer zoals vroeger: vliegen is iets waarvoor je spaart, dat je een keer in de zoveel jaar doet. Om te voorkomen dat alleen rijken nog in een vliegtuig stappen, zou je mensen die het niet kunnen betalen een soort subsidie kunnen geven.’

Ondersteboven van Afrika (BNNVara), 8-delige serie. Elke zondag om 20.20 op NPO 2.

Waldemar Torenstra

1974 Geboren op 29 maart in Amsterdam

2000-2003 Noord Nederlands Toneel

2002 Ja zuster, nee zuster

2007 Grijpstra & De Gier IV (RTL4)

2008 Zomerhitte, Bride Flight

2010 De gelukkige huisvrouw

2012-2016 Divorce (RTL4)

2014 Het Koninkrijk (met Eelco Bosch van Rosenthal)

2015-2017 Vechtershart (BNN)

2018 All You Need Is Love (film)

2019 Singel 39, Baantjer: het begin

2019-2020 Verborgen verleden van Nederland (NTR)

2020 Ondersteboven van Afrika (BNNVara), Alles op tafel, Zwanger & Co.

Torenstra is verloofd met Sophie Hilbrand. Ze hebben samen twee kinderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden