Reportage

Waarom er steeds minder gespeeld wordt in groep 8. ‘Als iemand in ons gezin corona krijgt, komt dat dus door mij’

Kaya Bouma volgt deze weken groep 8 van basisschool Tamarinde in Zaandam, locatie Poelenburg. Aflevering 3: Waarom Zuhal en haar vrienden niet meer spelen.

In groep 8 van de Tamarinde in Zaandam zit Yasin (op de voorgrond) achter zijn laptop. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
In groep 8 van de Tamarinde in Zaandam zit Yasin (op de voorgrond) achter zijn laptop.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Ze zijn al jaren een vriendengroepje, maar nu spelen ze niet meer met elkaar. Toen de tweede lockdown inging, hebben ze samen de knoop doorgehakt: het is beter om elkaar buiten school niet meer te zien. ‘Vanwege corona’, zegt Zuhal (12). ‘We voelen ons verantwoordelijk.’ Hila (11): ‘We nemen liever geen risico’s.’

Neem Zuhal. Thuis is ze als basisschoolleerling de enige die nog de deur uit gaat. Haar oudere broer, die naar de middelbare school gaat, hoeft voor de les alleen zijn laptop open te klappen. Haar vader is taxichauffeur, maar zit bij gebrek aan klanten thuis. Haar moeder bleef al thuis, om voor Zuhal en haar broer te zorgen. ‘Als iemand in ons gezin nu corona krijgt’, zegt Zuhal, ‘dan komt dat dus door mij’.

Het valt juf Marieke Bruijn van basisschool Tamarinde in Zaandam al langer op. Er wordt buiten school nog maar weinig gespeeld in haar groep 8. En dat terwijl dit een sociale klas is die veel vriendengroepjes telt. Sommige leerlingen kiezen er zelf voor, maar er zijn ook ouders die hun kind zoveel mogelijk binnenhouden uit angst voor het virus.

Sociale ontwikkeling

Het gaat de laatste tijd vaak over dreigende leerachterstanden, maar Bruijn maakt zich evenveel zorgen over het sociale contact dat kinderen mislopen. Eerst omdat de scholen dicht waren. Nu omdat er buiten school minder gespeeld wordt.

Een achterstand op spellen of rekenen valt met hard werken in te halen, zegt de docent. Maar geldt dat ook voor de sociale ontwikkeling die kinderen nu zouden moeten doormaken? Vriendschappen sluiten, ruziemaken en het weer bijleggen, een vriendengroep zijn. Halen ze dat nog in, als ze straks naar de middelbare school gaan en meer en meer worden opgeslokt door hun schoolwerk?

Het vriendengroepje van Zuhal bestaat uit drie meisjes en drie jongens. Ze zitten alle zes in de groep 8 van Bruijn. Op het eerste gezicht zijn de verschillen groot. De welbespraakte Zuhal is meer dan een kop groter dan de bewegelijke Yasin (11) – de kleinste en, naar eigen zeggen, gekste van het stel. Yasin: ‘Ik spring altijd van alles af wat hoog is. Of ik maak een salto.’ Zuhal: ‘Yasin doet alles wat in zijn hoofd opkomt. En ik ben degene die hem probeert tegen te houden.’

Groep 8 van de Tamarinde op het schoolplein. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Groep 8 van de Tamarinde op het schoolplein.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Ze hebben wortels in Afghanistan, Marokko, Slowakije, Turkije en één van hen heeft een Koerdische achtergrond, maar het grote onderscheid, vinden ze zelf, is dat tussen de jongens en de meisjes. Zuhal: ‘Vroeger was het van: iehhw, jongens, daar spelen we niet mee. Maar in groep 5 moesten we een keer samen een opdracht doen. Toen bleken ze best mee te vallen.’

Sindsdien zijn ze vrienden. Na schooltijd struinen ze samen de straten van Poelenburg af. Yasin: ‘In de zomervakantie waren we 24/7 met z’n allen op straat.’ Eerst naar de supermarkt, voor chips en cola. Daarna naar het park. Om te voetballen of te basketballen. Of gewoon: een beetje hangen bij de schommels. Veel praten, nog meer lachen.

Spelletjes op de iPad

Nu zit Seyit (12) thuis in de huiskamer vaak urenlang te ‘speed cuben’: zo snel mogelijk zijn Rubik’s-kubus oplossen. Laptop bij de hand, om op YouTube voorbeeldfilmpjes te zoeken. Hila leest een boek of speelt spelletjes op de iPad met haar zusje. Zuhal vult haar vrije uren met series als Teen Wolf en Riverdale. Netflix, zegt ze, ‘is mijn savior als ik me verveel’.

En ja, ze missen het samen rondhangen best een beetje, maar hun verantwoordelijkheidsgevoel weegt zwaarder. Hila: ‘Het is jammer, maar we kunnen dit aan. Gezondheid is het belangrijkste.’ Zuhal: ‘Gelukkig is het winter, dan zijn we toch al minder buiten.’

Pas als het gaat over wanneer ze hun zelfopgelegde speelban zullen beëindigen, lijkt er iets van dat plichtsgevoel weg te vallen. Yasin: ‘Als het lente is, gaan we weer.’ Zuhal: ‘De besmettingen dalen. Dus misschien kan het komende vakantie al. Als we tot de zomer moeten wachten, word ik gek.’

De Volkskrant volgt groep 8 van basisschool Tamarinde in Zaandam. De coronacrisis heeft de kansenongelijkheid alleen maar vergroot. De komende tijd moet duidelijk worden of de schade te repareren valt.

Eerder in deze serie:

Alle kinderen hebben het zwaar, maar de impact van corona is voor groep 7 en 8 misschien wel het grootst.

Talia hoopt naar de havo te gaan, als eerste in de familie.

Meer over kansenongelijkheid:

Nederlandse basisschoolleerlingen hebben ‘weinig tot geen progressie’ geboekt in de maanden dat de scholen dicht waren vanwege corona. Kinderen van laagopgeleide ouders scoorden het slechtst.

Waar in Nederland je wieg staat, kan beslissend zijn voor de hoogte van het inkomen dat je later gaat verdienen, blijkt uit nieuw onderzoek. Hoe groot is de ongelijkheid? En waar lopen de scheidslijnen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden