Vrouwenprotesten gaan van minirokjes tot okselhaar

Wereldwijd protesteren vrouwen voor meer vrijheden, gelijke behandeling met mannen of meer bescherming tegen fysiek en seksueel geweld. Opvallend vaak gebeurt dit actievoeren op een ludieke manier die herinneringen oproept aan de bh-verbrandingen door feministen in de jaren zeventig. Female power gaat van foto's in minirokjes tot het tonen van okselhaar. De opmerkelijkste vrouwenprotesten van de afgelopen maanden op een rij.

Beeld Facebook

Iran (hoofdharen)

Helemaal klaar was de Iraanse journaliste Masih Alinejad met de kledingvoorschriften in de islamitische republiek. Sinds 1979 zijn Iraanse vrouwen verplicht om een hijab, een hoofddoek, te dragen. Doen ze dat niet, dan worden de 'ongepast geklede' vrouwen beboet of gearresteerd door de religieuze politie. Vorig jaar overkwam dat 3,6 miljoen Iraanse vrouwen.

Alinejad, die zelf in de Verenigde Staten woont, begon als stil protest op de Facebookpagina My Stealthy Freedom (Mijn heimelijke vrijheid) foto's met en zonder hoofddoek te plaatsen. Haar actie heeft inmiddels navolging gekregen en steeds meer Iraanse vrouwen posten ook foto's zonder hoofddoek omdat ze 'de wind door hun haren willen voelen'.

Volgens Alinejad, wier Facebookpagina al ruim 830.00 volgers telt, geeft het afwerpen van de hijab de Iraanse vrouwen 'een vrij gevoel'.

China (okselhaar)

Chinese mannen hebben neer vrijheid in wat ze met hun eigen lichaam doen, stelde Xiao Meili, een voorvechtster van vrouwenrechten onlangs in de Amerikaanse krant The New York Times. Haar bewijs? Het opgelegde schoonheidsideaal in de volksrepubliek dat Chinese vrouwen hun oksels moeten scheren omdat beharing onder de armen 'onhygiënisch, onbeschaafd en onvrouwelijk' zou zijn.

Met twee vriendinnen organiseerde ze een protest én een wedstrijd op de Chinese sociale-mediasite Sina Weibo. Chinese vrouwen werden opgeroepen om hun beste foto met okselhaar te posten. Ruim 1,2 miljoen keer werd de pagina bekeken en tientallen Chinese vrouwen deelden datgene wat ook beroemde Amerikaanse artiesten als Madonna of Miley Cyrus al eens deden: een foto van zichzelf met okselhaar.

Israël (korte broek)

Israëlische schoolmeisjes zijn de ongelijke kledingvoorschriften beu en willen dat het voortaan is toegestaan in korte broek naar school te komen. Nu mogen op veel scholen alleen jongens een short dragen, maar van meisjes wordt dat niet geaccepteerd. Volgens leraren omdat meisjes zichzelf in bescherming moeten nemen. Meer blote been laten zien zou slechts leiden tot seksuele intimidatie of zelfs verkrachting.

Veel Israélische schoolmeisjes wuiven dit argument weg en verschenen sinds begin deze maand - en tegen de regels in - alsnog in korte broek op scholen. Het gevolg: de meisjes worden naar huis gestuurd of geschorst, wat weer tot heftige reacties leidt op de Hebreeuwse Facebookpagina 'Doorbreek het zwijgen - vechtend voor vrijheid en gelijkheid'.

Verenigde Staten (blote borsten)

Vast wel eens gezien, de vrouwen van Femen die met blote borsten en choquerende protestacties als wapen strijden tegen vrouwendiscriminatie. Opmerkelijk is dat de vrouwen van Femen, oorspronkelijk een Oekraïense beweging dat inmiddels internationaal is gegaan, uitsluitend lijken te bestaan uit jonge, slanke en vooral blanke vrouwen.

Eind mei gingen in San Francisco en andere Amerikaanse steden juist zwarte topless vrouwen de straat op om te protesteren tegen het politiegeweld tegen Afro-Amerikaanse vrouwen en kinderen. Onder het lemma 'Say her name' vroegen duizenden Afro-Amerikaanse vrouwen aandacht voor de dood van Tanisha Anderson, Rekia Boyd, Aiyana Jones, Yvette Smith en vele andere 'zwarte zusters die als gevolg van politiegeweld zijn omgekomen'.

Tragische incidenten die volgens de vrouwen ook nog eens nauwelijks belangstelling hebben genoten van de media. En dat tussen alle berichtgeving over het buitensporig politiegeweld tegen zwarte Amerikanen in bijvoorbeeld Ferguson en Baltimore.

Turkije (de rug toekeren)

Duizenden Turkse vrouwen plaatsen begin deze maand een foto van hun rug op social media. Daarmee protesteerden zij tegen de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, die een groep vrouwen afviel omdat zij hun rug naar hem keerden tijdens een bijeenkomst in de Turkse provincie Igdir.

Het protest was de zoveelste ludieke actie door Turkse vrouwen. Eerder tweeten zij onder de hashtag #geliyorterlik (de slipper komt eraan) massaal foto's van hun schoenen om parlementslid Aylin Nazliaka te steunen, nadat ze ruzie had gekregen met conservatieve politici over huiselijk geweld.

Tijdens haar betoog joelden mannelijke parlementariërs van de regerende AK-partij haar uit. Daarop zei Nazliaka dat ze het liefst haar schoen naar de mannen wilde gooien. 'Maar als ik naar mijn schoen kijk en vervolgens naar jullie kijk, denk ik: jullie zijn mijn schoen niet waard'.'

Ook plaatsen Turkse vrouwen foto's waarop ze breed lachend te zien waren op social media als reactie op omstreden opmerkingen van de Tukse vicepremier Bulent Arinc. Hij zei vorige zomer dat Turkse vrouwen niet in het openbaar moesten lachen omdat dit volgens de islam onrein zou zijn.

Algerije en Tunesië (blote benen en minirokjes)

Begin mei kreeg een rechtenstudente in Algiers te horen dat de tentamenzaal niet in mocht omdat haar jurk tot boven haar knie kwam en dus te kort was.

Het incident leidde direct tot woedende reacties van andere Algerijnse vrouwen, die uit protest selfies van hun blote benen op social media plaatsten. Daarnaast begon de Algerijnse cineaste en journaliste Sofia Djama de Facebookpagina Ma dignité n'est pas dans la longueur de ma juppe (Mijn waardigheid heeft niet de lengte van mijn jurk) die binnen een week tienduizenden volgers had, maar ook werd gehackt door conservatieve moslims. Die photoshopten de zwarte vlag van Islamitische Staat (IS) op de foto's van ontblote vrouwenbenen.

De Algerijnse vrouwen lieten zich echter uit het veld slaan. 'Onze lichamen moeten geen gijzelaar van politieke frustraties of de lusten van mannen zijn. Onze lichamen behoren ons toe', zei een strijdbare Djama in diverse interviews. Haar boodschap sloeg over naar buurland Tunesië, waar de Tunesische vrouwen ook hun waardigheid en vrouwelijkheid opeisten met foto's in minirokjes. Ook organiseerden ze de 'Internationale dag van de minirok' n de hoofdstad Tunis.

Ook de Tunesische vrouwen hebben met een tegenreactie te maken gekregen: de onlinecampagne 'Wees een man en sluier je vrouwen'. Hierbij plaatsen moslimmannen foto's van zichzelf en vroom gekleede vrouwen, omdat 'echte mannen beslissen wat vrouwen dragen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden