Vrijdag de dertiende voor Mazzo

Een van de meest relaxede clubs van het vasteland (zeggen ze in Engeland) is sinds 13 december dichtgetimmerd. Er werd xtc, speed en coke bij vijf bezoekers van de Mazzo aan de Amsterdamse Rozengracht aangetroffen....

Een inval met een tachtig man sterke politiemacht. Zoiets was nog niet eerder voorgevallen in het Amsterdamse clubleven. Personeel en publiek van de Mazzo werden compleet verrast door deze actie in de nacht van zaterdag 7 december. De bezoekers werden gefouilleerd, waarbij xtc, speed en coke werden gevonden. Het grootste deel was in het bezit van vijf personen, die als dealers werden ingerekend.

In de week na de inval kwamen de belangrijkste Amsterdamse clubs (Paradiso, Melkweg, Roxy, Arena, Richter, Escape, Mazzo) bij elkaar en stuurden ze een brief naar burgemeester Patijn, waarin ze vroegen om mogelijke maatregelen tegen de Mazzo op te schorten. Ook stelden ze voor om op zo korte termijn tot een gezamenlijk overleg met de gemeente te komen. Een citaat: 'Evenals U zijn ook wij zeer verontrust over de ontwikkelingen van de laatste tijd, waarbij onder bezoekers van discotheken handel wordt gedreven. Verschillende maatregelen van de kant van de exploitanten en beheerders van de organisaties blijken niet altijd afdoende te zijn, zoals ook op de bewuste zaterdagavond in Mazzo.'

'Ik zou het erg toejuichen, als er overleg zou plaatsvinden', zegt Michiel Kleiss, directeur van de Roxy: 'Want ook voor ons is het gedeal en het gebruik van drugs een groot probleem. Regelmatig worden er bij ons mensen betrapt. Die vliegen eruit en die komen er ook nooit meer in, de portiers onthouden hun gezichten. Het probleem is echter nooit helemaal uit te bannen, daarom zou ik graag in overleg met de gemeente naar oplossingen zoeken.'

Tot op heden reageerde de gemeente nog niet op de brief van de clubs. Wel timmerde de politie op last van de burgemeester op vrijdag 13 december de voordeur van de Mazzo dicht. Een harde straf, die veel stof deed opwaaien in het internationale clubleven, en die een discussie aanzwengelde over de vraag of het Amsterdamse drugsbeleid opeens is omgegooid. 'Nee', antwoordt politiewoordvoerder Klaas Wilting, 'het Horeca Interventie Team heeft in 1996 honderdvijftig keer een inval gedaan.' Zevenentwintig gelegenheden, vooral coffeeshops werden dichtgetimmerd.

Volgens het politie-rapport is de Mazzo niet streng genoeg opgetreden tegen het gebruik en verhandelen van drugs. Mazzo-directeur Frans Vreeke is verbolgen over een uitspraak van Wilting, die gezegd zou hebben dat handel in verboden middelen zelfs oogluikend werd toegestaan. Wilting ontkent dit: 'Dat heeft bij jullie in de krant gestaan, maar dat heb ik niet gezegd. Ik vind dat een zaak zuiver moet blijven. Het is niet de bedoeling dat je via de media allerlei beschuldigingen gaat uiten.'

Frans Vreeke: 'We hebben er, binnen de redelijkheid, alles aan gedaan hebben om dealers buiten de deur te houden. Wie eenmaal is betrapt, komt er bij ons niet meer in.'

Dat de politie toch zo'n vondst heeft kunnen doen, komt volgens Vreeke, omdat het bij de handel in xtc in clubs meestal gaat om kleine dealertjes, die hiermee het eigen gebruik financieren: 'De ene week zet je er twee uit, de week daarop zijn het twee anderen.'

'Het is zielig voor de Mazzo', zegt Cor Schlösser, directeur van de Melkweg: 'De club is een belangrijke factor in het Amsterdamse nachtleven. Het is een van de discotheken met een muzikale visie, en niet zozeer een platte hitparadetent, zoals je die zoveel hebt. De indruk wordt nu gewekt alsof de Mazzo aan de andere kant staat, terwijl zij bij mijn weten ook een streng uitzettingsbeleid hebben. Het komt ook hard aan zo'n tent meteen dicht te gooien. Ook voor ons is het lastig om mee om te gaan. Op dansavonden als Time Machine voeren we een verscherpte controle uit, maar dan nog ontglipt je wel eens iemand. Het wordt tijd dat er vanuit de gemeentelijke overheid een policy ontwikkeld wordt, om deze problemen te lijf te gaan.'

De meest gehoorde opmerking in de vele adhesie-betuigingen aan het adres van de Mazzo is dat de club niet verantwoordelijk gesteld zou moeten worden voor het feit dat het clubpubliek drugs gebruikt. Citaat uit een ingezonden brief in de Volkskrant: 'Mazzo sluiten is hetzelfde als tramlijn 16 niet laten rijden en de conducteurs ontslaan omdat er zakkenrollers actief zijn.'

Een veel geopperde speculatie over de sluiting van de Mazzo is dat het er op lijkt dat Nederland onder druk van Frankrijk, mét het komende voorzitterschap van de EU in het vooruitzicht, een goede beurt wil maken.

'Dat is in ieder geval de enige reden die ik kan bedenken: ze willen laten zien dat ze toch wel iets doen', zegt Jaap Jamin van Unity, een dit jaar opgezet project, dat in drie Europese steden (Amsterdam, Hamburg en Manchester) het clubpubliek informeert en adviseert over drugs. Jamin vindt deze actie in strijd met het totnutoe door Amsterdam gevoerde beleid: 'Dit is een stap terug. Door strenger op te treden, druk je een publieksgroep ondergronds, zodat die alleen maar minder bereikbaar worden. Op die manier vergroot je het probleem, loopt het veel eerder uit de hand.'

Schlösser van de Melkweg: 'Het probleem met xtc is dat de gebruikers het als een volstrekt onschuldige drug zien, terwijl de overheid ze als hard drugs bestempelt. Mensen slikken een pilletje zoals anderen een glas bier bestellen of een joint draaien.'

De sluiting van de Mazzo is een grote klap voor de twee eigenaren en de zeventig werknemers van de club, onder wie dj's, bar- en deur-personeel. Al vanaf het begin van de jaren tachtig is de Mazzo een van de bekendste uitgaansgelegenheden van de stad. Eerst als een new wave-club, met veel aandacht voor audiovisuele kunst. Maar toen die muziekstijl tegen het einde van de jaren tachtig een langzame dood stierf, leek ook de club zijn beste tijd te hebben gehad. De twee directeuren, Frans Vreeke en Gerard Krabben, namen de Mazzo over in 1989. Vreeke, een sociologiestudent die later overschakelde op bedrijfskunde, kwam in de popmuziek terecht als programmeur van het jongerencentrum So What? in Gouda. Later zette hij het boekingsbureau CircoDo op, dat onder meer succes had met de groepen Blue Murder en Claw Boys Claw.

Gerard Krabben kwam via het Shaffy Theater en de Amsterdamse punkcafe's Het Bruine Paard en Weltschmerz als bedrijfsleider terecht in de Mazzo, en werd samen met Vreeke in 1989 de nieuwe eigenaar. Vreeke: 'Mazzo was op dat moment een new wave-tent die op sterven na dood was. Toen hebben we het roer omgegooid, de tent een facelift gegeven, en zijn we overgeschakeld op house, dat overal in de stad al een succes aan het worden was.'

Met de vrijdagavond van de Engelse dj Paul Jay als speerpunt, begon de Mazzo aan een nieuwe bloeiperiode. Zelfs een brand en de daaropvolgende ingrijpende verbouwing, die maakte dat de club in 1995 bijna een jaar moest uitwijken naar de voormalige Baghwan-discotheek aan de Oudezijds Voorburgwal, kwam de club zonder al te veel moeite te boven. Inmiddels is de naam van de Mazzo bekend tot ver over de landgrenzen. Dat is voor een deel te danken aan de eigen platenlabels Mazzo en M-track, die de club vorig jaar opzette, en die het goed doen in de internationale house-scene.

Ook bood de club in de afgelopen jaren een podium voor een groot aantal namen uit de internationale dj-wereld, onder wie Danny Rampling, Mike Pickering (M-People), Juan Atkins, Billy Nasty, Paul Daley (Leftfield), David Holmes en Darren Emerson (Underworld). In de Engelse muziekbladen geldt de Mazzo als een van de belangrijkste clubs van het vasteland: een kleine, maar gezellige club met een relaxede sfeer en uitstekende muziek.

De Mazzo Internet-site werd sinds vrijdag de dertiende overstelpt met reacties uit binnen- en buitenland, zoals die van Mr. C (The Shamen), eigenaar van de Londense club The End, die zijn steun betuigde en nog eens benadrukte dat zo'n rigoureuze aanpak niets oplost.

Verder kreeg de club veel steun van de kant van de bezoekers, die een handtekeningenactie begonnen, en van andere Amsterdamse clubs. 'De Roxy stelde zelfs voor om alle clubs op een zaterdagavond te sluiten, zegt Frans Vreeke. 'En zowel in de Escape als in de It hielden ze afgelopen weekeinde ludieke acties.'

De Chemistry zaterdagavond in de Escape organiseerde een 'oefening', waarbij het licht aanging en als politieagent verklede dames het publiek kwamen fouilleren. De It liet 'agenten' patrouilleren, die met een meetlat de grootte van de pupillen van de bezoekers controleerden.

De politie-inval heeft een hele reeks rampen over de hoofden van de Mazzo-leiding uitgestort. De huisbaas van het pand, de roemruchte Leutscher, die recent het proces rond Exota won, probeert nu via juridische weg het huurcontract te ontbinden. Verder kunnen Vreeke en Krabben worden vervolgd voor de drugs die bij de inval op de grond zijn gevonden. Vreeke: 'Als we een strafvervolging krijgen, zijn we de zaak én onze investeringen kwijt - we hebben er door de verbouwing nog een schuld op staan. En we krijgen een strafblad in verband met harddrugs, dus we hoeven ook nooit meer te proberen een andere zaak op te zetten. Dat gaat heel ver. Dan denk ik: er moet toch een redelijk verband zijn tussen straf en daad. Dat is nu al overschreden.'

De Mazzo is tot zondebok gemaakt, vindt Gerard Krabben. 'Het is misschien goed voor het image naar het buitenland, maar er verandert natuurlijk niets.' Frans Vreeke: 'Het enige wat er gebeurt is dat de Mazzo, Gerard en ik en ons personeel, een rotklap krijgen. En dat hebben we niet verdiend.'

Alle hoop is nu gevestigd op een uitspraak van de rechtbank, die op 23 december bepaalt of de sluiting van de Mazzo onrechtmatig is geweest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden