Voormalige agenten van de Stasi bewaken nu het huis van Merkel

In Duitsland is grote beroering ontstaan nu blijkt dat agenten van de beruchte Stasi na 1989 goede overheidsbanen kregen...

AMSTERDAM De Duitse bondskanselier Angela Merkel, zelf een kind van de voormalige DDR, laat zich zonder dat zij zich er zelf bewust van is bewaken door agenten die voor de val van de Muur werkzaam waren voor het ministerie voor Staatsveiligheid, de beruchte Stasi. Dat heeft het ARD-actualiteitenprogramma Monitor donderdagavond onthuld.

Volgens de Duitse omroep werken er honderd voormalige officieren van de Stasi bij het Landeskriminalamt (LKA), de recherche, in de Oost-Duitse deelstaat Brandenburg. Een aantal van hen bekleedt leidinggevende posities. Het ministerie van Binnenlandse Zaken van de deelstaat heeft bevestigd dat 58 functionarissen voor die Wende in 1989 bij de binnenlandse veiligheidsdienst van de DDR hebben gewerkt.

Velen van hen bereidden destijds politieke processen tegen vijanden van het regime voor. Negen van hen houden zich in Brandenburg bezig met terreurbestrijding, georganiseerde misdaad en extreem-rechts.

Twee van de voormalige Stasifunctionarissen worden ingezet bij de bewaking van het weekeindhuis van bondskanselier Angela Merkel in Uckermark. Een van hen werkte bij ‘Abteilung III’, die telefoongesprekken afluisterde.

De Stasi, het Ministerium für Staatssicherheit, een van de effectiefste veiligheidsdiensten ter wereld, bespioneerde vooral de eigen burgers. De dienst werkte met een immens netwerk aan informanten. Volgens rekensommen na 1989 zou in de DDR één op de vijftig burgers informant geweest zijn van de Stasi.

Na de val van de Muur werden vele van deze informanten ‘ontmaskerd’, onder wie schrijvers als Heiner Müller, Christa Wolf en Stefan Heym en olympisch schaatster Katarina Witt.

Dat een flink aantal van de Stasifunctionarissen na de hereniging van de beide Duitslanden moeiteloos carrière kon maken binnen bij de politie in Brandenburg, de deelstaat rond Berlijn, komt echter als een verrassing.

Rainer Wendt, de voorzitter van de Duitse politiebond DPolG, noemt het ‘falen’ van de regering. ‘Niemand was verplicht om voor de Stasi te werken. Er zijn ook positieve voorbeelden van personen die weigerden. Het is dus volkomen fout iemand die vrijwillig voor de Stasi werkte nu bij de Duitse politie te laten werken.’

Stasihistoricus Roger Engelmann spreekt van een ‘schandaal’: ‘Ik kan het nauwelijks geloven, ik dacht dat ze er nu wel uitgefilterd waren.’

De onthullingen van het actualiteitenprogramma sluiten naadloos aan bij de Duitse geschiedenis. Ook na de Tweede Wereldoorlog werkte een groot aantal oud-nazi’s gewoon verder in Duitse overheidsdienst. De Amerikaanse CIA en de FBI zetten velen van hen toen in in de strijd tegen het communisme.

Nazicoryfee Wernher von Braun hielp de Amerikanen aan hun raket naar de maan, Wilhelm Harster, in Nederland tijdens de oorlog verantwoordelijk voor de deportatie van tienduizenden Joden, kreeg na zijn lichte gevangenisstraf een goede baan bij het deelstaatbestuur van Beieren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden