Voelbare angst sluipt in Noord-Ierse samenleving

Voor de Noord-Ierse gevangenbewaarder naar zijn werk rijdt, controleert hij voor het eerst in lange tijd weer de onderkant van zijn auto.

Het zijn voorbeelden, opgetekend door The Times, van de voelbare angst onder de Noord-Ierse bevolking na twee dodelijke aanslagen. Zaterdagavond werden twee jonge militairen gedood. Amper 48 uur later werd in Craigavon een politieagent van dichtbij in het hoofd geschoten. Alleen voor die laatste aanslag werden verdachten aangehouden.

De aanslagen hebben in Noord-Ierland pijnlijke herinneringen naar boven gebracht. Herinneringen aan drie decennia sektarisch geweld tussen de overwegend katholieke republikeinen, die Noord-Ierland van het Britse juk wilden bevrijden, en de overwegend protestantse unionisten, die het tegendeel nastreefden.

Zullen de Real IRA en Continuity IRA, de twee splintergroeperingen van het Ierse Republikeinse Leger (IRA) die elk een aanslag opeisten, die decennia weer tot leven wekken? Zal de vrede in Noord-Ierland, tien jaar na het Goede Vrijdagakkoord en twee jaar na de vorming van een regering van nationalisten (Sinn Féin) en unionisten (DUP), teniet worden gedaan?

De aanslagen kwamen als een donderslag bij heldere hemel. De Real IRA en Continuity IRA, met een geschat ledental van enkele tientallen tot zo’n driehonderd, splitsten zich in respectievelijk 1986 en 1997 van de IRA af. De – aparte – groeperingen zijn beide tegen het vredesproces, en zien geweld als de enige manier om Noord-Ierland en de Republiek Ierland te verenigen.

Volgens politierapporten zijn de groeperingen ‘actief, gevaarlijk en vastberaden’. Tegelijk zijn ze volgens analisten zwaar geïnfiltreerd. Sinds 1998, toen de Real IRA en mogelijk ook de Continuity IRA betrokken waren bij de dodelijkste aanslag ooit in Noord-Ierland (in Omagh, 29 doden), mislukten bijna al hun aanslagen.

Veel oudere groepsleden zitten in de gevangenis, zoals Real IRA-oprichter Michael McKevitt, de zwager van IRA-hongerstaker Bobby Sands. De splintergroepjes telden daardoor veel jonge, onervaren leden, die zich meer bezighielden met smokkel en afpersing dan met de ideologische strijd.

Maar waarom nu twee aanslagen? Is het toeval? Zijn de Noord-Ierse politie en het leger ingedut? Of zijn de IRA-dissidenten geprikkeld door de komst van Britse elitetroepen, naar aanleiding van een verhoogd terreuralarm, zoals Ierse media suggereren?

Ed Moloney, auteur van het standaardwerk A secret history of the IRA, heeft een andere hypothese: ‘Ik vermoed dat de Britten het hebben laten gebeuren om Sinn Féin te dwingen positie te kiezen.’

(AP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden