Reportage

Vluchtelingenrestaurant Syr

De helft van het personeel van Syr is vluchteling. Het restaurant kwam tot stand met crowdfunding en vrijwilligers, zónder subsidie.

Een Syrische vluchteling schildert restaurant Syr. Beeld Marcel van den Bergh

Het was op het hoogtepunt van de vluchtelingenstroom, vorig jaar september, toen horeca-ondernemer Gijs Werschkull (34) bedacht dat hij, in weerwil van alle negatieve berichtgeving, iets wilde doen om vluchtelingen in Nederland te helpen. Maar wat?

Het moest een project zijn waar hij zijn expertise voor kon gebruiken; een commerciële activiteit waar geen subsidie aan te pas zou komen; iets waar vluchtelingen op de lange termijn iets aan zouden hebben.

Zo ontstond het idee voor Syr, een restaurant waar de helft van het personeel uit vluchtelingen met een verblijfsstatus zou bestaan

Levensvatbaar

Om Syr levensvatbaar te maken, was minimaal 150.000 euro nodig. Samen met een team vrijwilligers zette hij een crowdfundingscampagne op. 'Hij wilde per se laten zien dat burgers dit kunnen zonder meteen naar de overheid te kijken voor geld', vertelt Ode Swart (32), projectmanager van Syr.

Ze gaven zichzelf acht weken. Als het bedrag dan niet binnen zou zijn, was het einde verhaal. Drie weken bleken voldoende. Op dag twintig hadden 550 particulieren, van Zeeland tot Noord-Groningen, samen het benodigde bedrag bij elkaar gebracht.

Mede vanwege de grote toeloop van burgerinvesteerders is Syr een van de projecten waarmee de StayHuman-campagne, die vandaag van start gaat, zich verwant voelt.

De campagne is een verbond van ruim veertig maatschappelijke organisaties, waaronder Vluchtelingenwerk en PAX, maar ook NOC*NSF en Scouting Nederland, die willen benadrukken dat de meerderheid van de Nederlands positief is over vluchtelingenhulp. 'Duizenden mensen zijn vrijwilliger, honderden initiatieven zijn van de grond gekomen. Er is draagvlak', concludeert StayHuman.

Nadat het startkapitaal was vergaard, kwam een nog grotere stroom vrijwilligers op gang: zelfs een advocatenkantoor bood hulp aan om alle contracten af te handelen. Inmiddels staat de teller op zeventig vrijwilligers.

'Veel mensen willen wat doen, maar vinden het lastig omdat de afstand tot vluchtelingen vaak groot is. Met een lokaal project is het makkelijker instappen', zo verklaart Swart de grote toeloop.

Steun

Uit onderzoek van Motivaction blijkt dat de steun voor de opvang van vluchtelingen onder hoogopgeleiden relatief groot is. Ook de vrijwilligers achter Syr zijn vrijwel allemaal hoogopgeleid. Zelf rekenen ze zich tot de grote groep Nederlanders die positief is over vluchtelingenopvang maar ook zorgen heeft. 'Wij moeten als land kansen bieden maar het is aan de nieuwkomers om ze te pakken', aldus Swart.

Vluchtelingen uit verschillende azc's hebben zich bij Syr gemeld om mee te helpen. Zo wordt het schilderwerk gedaan door de Syrische Mohammed (24) en zijn broer Alan (22) uit in de asielopvang in Leusden.

In het pand heerst deze week een gezellige drukte. Terwijl de broers de radiatoren wit schilderen in het restaurant, is het bij de bar een komen en gaan van teamleden. Zo is een van de souschefs bezig met de voorbereiding van de eerste cateringopdracht.

Granaatappeljam

Voor het aantrekken van het juiste personeel werkte Syr samen met de gemeente. Die hebben een taskforce om mensen in de bijstand aan het werk te krijgen - inclusief statushouders.

Twintig kandidaten mochten vorige maand in een kookstudio op voor een assessment. De Syrische souschef, Kasem Alelian, bleek tijdens deze proef zo goed te kunnen koken dat hij als chef werd aangesteld. Hij zal straks samen met twee Nederlandse souschefs onder meer saltimbocca met kalfsvlees en een geitenkaasburger met granaatappeljam serveren.

Voor het openingsfeest, volgende week zaterdag, zijn de 550 investeerders ook uitgenodigd. Als alles gaat zoals gepland, krijgen zij over drie jaar hun geld terug, plus 3 procent rente.

Een van hen is de 63-jarige onderwijsadviseur Ben Brinkman. Toen de vraag van Syr langskwam, ergerde hij zich al een tijdje 'aan de angstcultuur rond de komst van vluchtelingen'.

Wat hem het meest aansprak was dat de winst van het restaurant straks naar het UAF vloeit, een stichting die vluchtelingen helpt met hun studie en carrière. Hij besloot 1.000 euro te investeren. 'Ik dacht: dit is de vibe dit land nodig heeft.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden