Virtuele kinderporno is niet onschuldig

Het gevaar van virtuele kinderporno op internet wordt onderschat door het kabinet. C.G. van der Staaij vindt het hoog tijd voor een verbodsbepaling in het Wetboek van Strafrecht....

DE bestrijding van kinderporno krijgt gelukkig veel aandacht. Dat is weleens anders geweest. Nog maar een paar jaren geleden was het strafbaar stellen van het bezit van kinderporno volstrekt onbespreekbaar. Nadat eerder al de verspreiding en de vervaardiging van kinderporno onder het bereik van de strafwet waren gebracht, is nu ook consensus ontstaan over het verbieden van privé-bezit van kinderpornografische afbeeldingen.

Politie en justitie patrouilleren nu ook veel vaker op internet, op zoek naar afbeeldingen die absoluut niet door de beugel kunnen. Op één punt echter vertoont het beleid een blinde vlek. Het betreft het verschijnsel van virtuele kinderporno. Daarbij gaat het om met computersimulaties nagebootste pornografische afbeeldingen van kinderen of om digitaal bewerkte foto's van bestaande kinderen Het resultaat is zo 'echt', dat het verschil met werkelijke kinderporno niet (meer) zichtbaar is.

Het kabinet voelt er nog niets voor deze virtuele kinderporno strafbaar te stellen. Eerst maar eens even de internationale ontwikkelingen afwachten, is het devies. Daarmee vervalt het kabinet in een fout die al zo vaak is gemaakt. Wie zich een beetje verdiept in de geschiedenis van de bestrijding van kinderpornografie, stuit op een praktijk van structurele onderschatting. Tegen die achtergrond verdedig ik de stelling dat er alle aanleiding is niet achterover te leunen, maar nu reeds tot actie over te gaan

Er zijn enkele objectieve argumenten die pleiten voor strafbaarstelling en tegen passiviteit. Om met dat laatste te beginnen: wat is er eigenlijk tegen strafbaarstelling? Van de kant van D66 en de VVD is in de Tweede Kamer tijdens het debat over de bestrijding van seksueel geweld tegen kinderen een principieel pleidooi gevoerd voor - wat heet - de vrijheid van fantasie, 'hoe ziek die ook is', zei de VVD-woordvoerder.

Dat is veel te gemakkelijk geredeneerd. We hebben het hier wel over de openbaarmaking, de verspreiding, van beelden die zonder meer de schijn van misbruik suggereren en kunnen bijdragen aan daadwerkelijk misbruik van kinderen. De liberale benadering komt erop neer dat strafbaarstelling pas gelegitimeerd is als de schade onomstotelijk is aangetoond. Het gevaar is evenwel dat als dit advies wordt opgevolgd, de put pas gedempt zal worden als het kalf verdronken is. Wat dat betreft kan Nederland een voorbeeld nemen aan Groot-Brittannië. Daar is virtuele kinderporno namelijk al wél strafbaar is gesteld.

Een verbod van virtuele kinderpornografische afbeeldingen hoort, gelet op de aard van de afbeeldingen, thuis in het Wetboek van Strafrecht. Dat foto's van bestaande kinderen worden gemanipuleerd en verspreid, kan op zich al beschadigend zijn voor het betrokken kind. Daarbij komt dat dergelijke afbeeldingen, net als perverse computeranimaties, drempelverlagend kunnen werken ten opzichte van 'echt' fysiek misbruik van kinderen.

Van een onschuldige fantasie is bepaald geen sprake. Een officier van justitie die wist waarover hij het had, formuleerde het als volgt: 'Naar buiten toe moet in elk geval blijken dat met dit soort afbeeldingen de grens van het toelaatbare wordt overschreden. Niet alles wat aan de geest ontsproten en slechts fantasie is, moet mogelijk zijn. Als men ziet wat er op dit gebied daadwerkelijk gebeurt, komt men sneller tot deze mening.' Ook de International Association of Prosecutors heeft de oproep gedaan virtuele kinderporno strafbaar te stellen.

Strafbaarstelling van virtuele kinderporno is eveneens belangrijk voor een effectieve vervolging van kinderporno op internet waaraan feitelijk misbruik van een kind ten grondslag ligt. Dit is een bewijstechnisch argument. Juist door allerlei manipulatiemogelijkheden is het namelijk vaak lastig te bewijzen dat er van werkelijk misbruik sprake is geweest. Dit is geen speculatie, maar blijkt nu al uit de praktijk van opsporing en vervolging! Alleen al daarom is het nuttig als kan worden opgetreden tegen alle afbeeldingen waarop de schijn wordt gewekt dat een kind is misbruikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden