Vijf redenen Zeid Raad al-Hussein

Vijf redenen waarom u Zeid Raad al-Hussein moet leren kennen

Hoge Commissaris Zeid Raad al-Hussein kon deze week het vertrek van Amerika uit de VN-Mensenrechtenraad niet voorkomen. Na de zomer gooit hij het bijltje erbij neer.

Zeid Raad al-Hussein Beeld Berto Martinez

1. Hij gruwt van president Trump

Het was een hard gelag voor prins Zeid Raad al-Hussein uit Jordanië, Hoge Commissaris voor de Mensenrechten: de beslissing van de VS, deze week, om zich terug te trekken uit de VN-Mensenrechtenraad. Een hypocriete instantie, die bovenal Israël op de huid zit, aldus Washington. Kort tevoren veroordeelde Al-Hussein (54) nog Trumps beleid om kinderen van immigranten te scheiden van hun ouders.

Onredelijk’ was nog een diplomatieke term voor iemand die Trump eerder ‘gevaarlijk’ noemde, en hem verantwoordelijk stelde voor ‘een opleving van discriminatie, antisemitisme en geweld tegen etnische en religieuze minderheden’. Trumps erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van Israël noemde hij een ‘provocatie’. Indirect leidden die uitspraken tot Al-Husseins vertrek, volgens het gezaghebbende blad Foreign Affairs. Secretaris-generaal António Guterres wilde dat hij zijn toon matigde, ter wille van de grootste donor van de VN.

2. Hij houdt niet van compromissen

Vorig jaar besloot Al-Hussein af te zien een tweede termijn als mensenrechtenchef. Hij wilde noch ‘zijn knieën buigen’ noch ‘smeekbedes doen’, maar zijn ‘onafhankelijke stem’ behouden, schreef hij in uitgelekte mails aan medewerkers. Hij voelde zich gemangeld door grootmachten als de VS en Rusland, die binnen de VN de dienst uitmaken. Dit jaar wilde hij de Veiligheidsraad toespreken over de situatie in Syrië. Rusland lag dwars, Al-Hussein kreeg onvoldoende steun van andere leden. Misschien was er een oplossing mogelijk geweest, ‘maar ik wilde geen compromissen sluiten’.

3. Hij is vergroeid met de VN

‘Ik heb het grootste deel van mijn carrière doorgebracht bij en in de VN’, memoreerde hij deze maand in zijn laatste grote toespraak tot de Mensenrechtenraad. Eind vorige eeuw was hij al actief in de VN-missie Unprofor op de Balkan. Ruim twintig jaar was hij betrokken bij vredesoperaties. Zo deed hij in opdracht van secretaris-generaal Kofi Annan onderzoek naar seksueel geweld door blauwhelmen. Namens Jordanië was hij ambassadeur bij de VN. Als mensenrechtenchef botste hij met de regering van zijn land. ‘Het stemde me droevig’ – maar hij wilde zijn mond niet houden.

4. Hij kijkt somber terug

Tegenover de Mensenrechtenraad somde hij de landen op waar zijn medewerkers geen toegang kregen om onderzoek te doen. Tijdens zijn ambtstermijn werden speciale rapporteurs in veertig landen geweigerd. Hij constateerde dat ‘autoritaire leiders, populisten en demagogen’ het steeds vaker voor het zeggen krijgen in de wereld. ‘Chauvinistisch nationalisme’ is een nieuwe dreiging.

5. Hij is wél geliefd bij mensenrechtenactivisten

Hoe vaker hij wereldleiders kapittelde, hoe groter de lof van mensenrechtenorganisaties. Human Rights Watch noemt hem ‘een toonbeeld van morele zuiverheid’. Deze zomer stapt hij op, naar eigen zeggen ‘als een jager die terugkeert van de heuveltop’. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden