'Verstrikt in onze zucht naar harmonie'

Corine Koole interviewt mensen over lust & liefde. Deze week: Victorine (50) merkt op een dag dat ze van haar man was vervreemd. De volgende stap was scheiden. 'Sommigen noemden ons dapper.'

Beeld Getty Images

'Toen mijn kinderen de deur uit waren, zag de toekomst er ineens zwart uit. Ik keek naast me en zag de man met wie ik nauwelijks meer iets gemeen had. In plaats van elkaar te confronteren met andere inzichten en visies, waren we elkaar gaan mijden. We maakten geen ruzie, maar vertelden niet meer wat ons bezighield of over de dagelijkse beslommeringen op het werk. We waren erin geslaagd onze kinderen op de rails te zetten, maar nu ze ouder waren, leek het of onze taak samen erop zat. Dat was geen makkelijke conclusie. Jaren geleden begon het nadenken en pas in de 2012 zijn we officieel uit elkaar gegaan. Bij elkaar blijven is wonderlijk genoeg nog altijd de norm. Alles verandert, maar over het huwelijk wordt doorgaans nog hetzelfde gedacht als honderd jaar geleden. De belofte door dik en dun trouw te beloven heeft me genekt en op een dwaalspoor gezet. Een illusie, een waanbeeld. Het zou voor getrouwde stellen vanzelfsprekender moeten worden hun huwelijk zo nu en dan ter discussie te stellen. Als de kinderen groot zijn, zou iedereen elkaar in de ogen moeten kijken en vragen: Gaan we door of stoppen we.

Voor mij was die toekomst met de vader van mijn kinderen zonder enig licht. Eerst sprak ik erover met een vriendin, die zei: misschien is je man ook gelukkiger zonder jou. Dat was het begin van een nieuw inzicht. Een beetje hoogmoedig wellicht, maar tot dat moment dacht ik werkelijk dat ik de enige was die dacht alleen beter af te zijn. Misschien had mijn vriendin gelijk en vond mijn man dat ook. Toch was het raar om die overweging toe te laten. Ik was zo gewend ons als een eenheid te zien. Misschien gaat het wat ver om te beweren dat ik mezelf al die jaren heb bedrogen door in eeuwige trouw te willen geloven. Maar toen ik eindelijk wakker werd, zag ik pas wat er nog meer aan mogelijkheden bestond. Mijn man en ik begonnen te praten. Het kon zomaar op een avond gebeuren dat we elkaar vroegen naar de toekomst en dan in een lang gesprek verzeild raakten. Moesten we niet toegeven dat het huwelijk in de praktijk eerder een economisch dan een romantisch concept is? Een geweldige basis voor kinderen om in op te groeien, maar wel een die bijstelling vereist als de kinderen de deur uitgaan?

Vreemden

Misschien, denk ik achteraf, zoals zo veel pas achteraf goed tot mij doordrong, waren wij verstrikt geraakt in onze zucht naar harmonie. Paradoxaal genoeg had juist dat koesteren van de lieve vrede vreemden van ons gemaakt. Ieder van ons, mijn man ik, maakte een eigen proces van afzondering door. Ik zat er enorm tegenaan te hikken: hoe nu verder. Ik wilde hem geen pijn doen, maar hoe erg was het eigenlijk als we stopten? Scheiden is pijn, maar kan ook opluchting zijn. Je kunt er ook van opknappen. Het was uiteindelijk mijn man die mij, of beter gezegd, ons beiden, de vraag te stelde waar wij al jaren omheen cirkelden. We lagen in bed. Het was nacht. Hij vroeg: 'Wil je nog investeren in onze relatie?' Het was bijna ontroerend hoe hij mij leidde met die opmerking, hoe behulpzaam hij was. 'Nee,' zei ik, 'jij'? Nee, hij ook niet. We waren allebei stil. Verwonderd over wat er gezegd was. Ik dacht, dit is het nu. Dit is scheiden. De volgende ochtend en de maanden erop, voelde ik intens verdriet. Niet dat ik huilde, het was een verdriet dat brandde in mijn binnenste. Vanaf nu zou alles anders zijn. De reactie van onze kinderen was hartverscheurend. Daar denk ik niet graag aan terug. Hun ongeloof is de afschuwelijkste herinnering uit mijn leven.

Diepe kloof

Ook in ander opzicht brak met de scheiding een onzekere tijd aan. Hoe doe je dat eigenlijk, gescheiden zijn, vroeg ik me af. Een scheiding is niet alleen een breuk met het huwelijk, het gaat veel verder, het is een breuk met het leven zoals je het kent. De ene dag volgt niet meer logisch op de andere, ineens is er die diepe kloof. Ik maakte me zorgen over praktische zaken. Hoe verbouw je in je eentje een huis, heb ik straks genoeg geld? Als er op feestjes werd gedanst in paren, glipte ik er snel tussenuit. Het idee dat ik voortaan door het leven zou gaan als gescheiden vrouw, paste niet bij het beeld dat ik van mezelf had. Het viel me op hoe vaak je zelfs tegen vreemden je burgerlijke staat vermeldt. 'Gescheiden' klinkt zo sneu. De omgeving is belangrijk, die reageerde lief. Dat deed me goed. Sommigen noemden ons dapper en zo zag ik dat zelf ook een beetje. Ik heb nooit getwijfeld aan de juistheid van ons besluit, maar toen we eenmaal uit elkaar waren, begon het piekeren pas echt. Of ik het had kunnen voorkomen, wat ik allemaal fout had gedaan. Die dertig jaar vervlakken natuurlijk niet zómaar tot een zouteloze routine. Ik heb het zelf laten gebeuren, het verglijden van de liefde en het verdwijnen van de seks, het toenemend gebrek aan intimiteit. Dat was stom van me. Ik had beter moeten opletten, de liefde beter moeten onderhouden. Ook met die fouten moest ik in het reine zien te komen.

Nu, na drie jaar, kan ik zeggen dat de blijheid overheerst. Er gaan weken voorbij dat ik niet aan mijn ex denk. Ik heb een nieuwe man leren kennen, een die ruzie kan maken. Voor het eerst zie ik in dat een meningsverschil verfrissend kan zijn. Soms denk ik: het had niet veel gescheeld of ik was ten koste van mijn eigen geluk blijven volharden in de mythe van de eeuwige liefde. Pas nu het allemaal achter de rug is, kan ik volmondig zeggen: scheiden is geen falen.'

Op verzoek van de geïnterviewde is de naam Victorine gefingeerd. Ook geïnterviewd worden over liefde en lust? Mail een korte toelichting naar lust@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden