'Verschans Afghaanse dorpen'

Militair adviseur Kilcullen wil Taliban de kans ontnemen burgers aan hun zijde te krijgen...

Van onze verslaggever Noël van Bemmel

AMSTERDAM Alle landen die actief zijn in Afghanistan, moeten hun aanpak wijzigen. Zij moeten ophouden met jagen op de Taliban, en zich toeleggen op het bieden van een permanente vorm van bewaking in dorpen. Daarvoor zijn meer soldaten, agenten, buurtwachten en nachtwakers nodig.

Dat stelt de invloedrijke militair adviseur David Kilcullen in zijn zojuist verschenen boek The Accidental Guerrilla. De missie in Afghanistan bevindt zich volgens hem in een kritieke fase, maar is nog te winnen. Kilcullen is het brein achter de surge-strategie in Irak.

Grote kans dat veel deelnemers aan de internationale Afghanistan-conferentie, dinsdag in Den Haag, Kilcullens boek in hun koffer meedragen. Als adviseur van generaal David Petraeus kreeg de Australiër toegang tot alle operatiegebieden en spelers, inclusief overgelopen Talibanleiders.

Volgens hem wordt het zuiden van Afghanistan geteisterd door mobiele kolonnes van tientallen Talibanstrijders, die te voet over bergpaden van vallei naar vallei trekken. Daar activeren ze slapende cellen, vaak oud-leiders uit de Talibantijd (1994-2001), die op hun beurt lokale strijders ronselen.

Samen dagen ze westerse en Afghaanse soldaten uit, in de hoop dat die burgerslachtoffers maken en dorpelingen tegen zich in het harnas jagen. Met succes, aldus Kilcullen. Hij waarschuwt voor een rampscenario waarin een emiraat van Pashtunsprekende stammen zal ontstaan en de Afghaanse en Pakistaanse staat zullen instorten.

Dat kan nog worden voorkomen, schrijft hij, als het Westen kiest voor een nieuwe aanpak: door dorpen 24 uur per dag, zeven dagen per week te beveiligen, en zo rust te creëren om de kwaliteit en geloofwaardigheid van het lokale bestuur op te krikken.

Dat lijkt passief, stelt Kilcullen, maar op een hoger, strategisch niveau is het juist offensiever. Door de Taliban te negeren, herneemt het Westen het initiatief. Dan vinden plaatselijke Talibanleiders nog met moeite gelegenheidguerrilla’s en bij een aanval ontpoppen westerse en Afghaanse soldaten zich als sympathieke verdedigers. Dan vliegen hun kogels het dorp uit en niet andersom.

De Nederlandse aanpak in Uruzgan lijkt hier al op, maar is niet doorgevoerd tot op dorpsniveau. De kunst is voldoende bewakers te vinden voor de 40 duizend dorpen in Afghanistan – of voorlopig minder dorpen te willen beschermen.

[Zie ook Cicero, pagina 24.]

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden