Verbazing over blanke sprinter is niet racistisch

Vier Utrechtse cultuurwetenschappers wijzen op een ‘verdekte vorm van racisme’ in de sportverslaggeving (Opinie & Debat, 31 juli). Zij bekritiseren verschillende landelijke dagbladen, omdat die veel nadruk leggen op het feit dat de nieuwe Europese sprintkampioen, de Fransman Christophe Lemaitre, blank is....

Hier slaan de wetenschappers de plank volkomen mis. In de hele geschiedenis van de 100 meter sprint hebben 71 mensen sneller dan 10 seconden gelopen. 69 hiervan hebben West-Afrikaanse roots . Eén is een Namibiër. Lemaitre is als enige etnische Europeaan de nummer 71. En nu zou het plotseling racistisch zijn om als journalist daar de aandacht op te vestigen? Kom nou.

De auteurs opperen verder dat er geen wetenschappelijk bewijs zou zijn voor fysieke superioriteit van zwarte sporters. Nee, natuurlijk niet, fysieke eigenschappen zijn ook niet gerelateerd aan huidskleur, het zou inderdaad racistisch zijn om dat te beweren. Maar wat wel een rol kan spelen, is etniciteit. Het heeft helemaal niets met koloniaal denken te maken als je constateert dat Oost-Aziaten gemiddeld kleiner zijn en West-Afrikanen gemiddeld een bredere neus hebben dan Europeanen. De auteurs zouden zich eens moeten verdiepen in de biologische antropologie om zich ervan te overtuigen dat er wel degelijk fysieke verschillen tussen volkeren zijn, die wellicht ook gedeeltelijk het succes van West-Afrikaanse sprinters kunnen verklaren.

Het roept ook verontwaardiging op dat de wetenschappers geracialiseerd taalgebruik onderscheiden in de voetbalanalyses van het afgelopen WK. In de talkshow VI Oranje weet men de tegenvallende prestaties van de Afrikaanse teams aan tactische zwakte. Typisch geval van een ‘koloniale metafoor’, schrijven de wetenschappers: wij Nederlanders denken namelijk onbewust dat zwarten fysiek sterk zijn, maar mentaal zwak. Het komt kennelijk geen moment bij de onderzoekers op dat de Afrikaanse teams ook daadwerkelijk tekort aan tactisch vermogen zouden kunnen vertonen. Ook Afrikaanse voetbalkenners onderkenden dit, en als de onderzoekers zelf enig verstand van voetbal hadden gehad, hadden ze het ook waargenomen. Het had met name te maken met de gebrekkige voorbereiding van de Afrikaanse teams, zoals de Liberiaanse voetballegende George Weah vaststelde. Hoezo koloniaal denken?

Jammer dat op deze manier de aandacht wordt gevestigd op racistisch denken, terwijl daar geen enkele aanleiding voor is. Ik wil niet beweren dat geracialiseerd taalgebruik niet voorkomt, maar als het om sport gaat, moeten de auteurs toch iets verder kijken dan hun cultuurwetenschappelijke neus lang is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden