Van Bucklerlul tot Radlerheld

De al jaren dalende afzet van bier is vorig jaar plots weer toegenomen. Dat is vooral te danken aan een product waarmee je tot voor kort niet gezien wilde worden: alcoholvrij en - arm bier.

Vrouwen aan de radler op een terras. Van de bierdrinkende vrouwen drinkt 29 procent alcoholvrij- of arm.Beeld Eric Brinkhorst

'Smaaktechnisch zeker', zegt Johan Hissink (52), 'een echte bierdrinker' uit Apeldoorn, donderdagmiddag vanachter zijn Grolsch 0.0 op het terras van Café Stempels aan de Grote Markt in Haarlem. 'Smaaktechnisch is alcoholvrij bier zeker verbeterd. Het heeft het zoetige van een biertje, het krachtige van een biertje, alleen: je hebt de alcohol niet. Nee, ik ben daar zeer tevreden mee.'

Hissink is met de auto en moet straks nog meer dan 100 kilometer terugrijden, dus een normaal biertje is vandaag sowieso uit den boze, zegt hij. 'Ook dat is veranderd ten opzichte van 25 jaar geleden. Toen werd er veel makkelijker gedaan over alcohol in het verkeer dan nu.'

Autosleutel

25 jaar geleden, dat was de tijd dat Youp van 't Hek het alcoholvrije 'gereformeerdenbier' van Buckler tot een marketingtechnisch Tsjernobyl maakte. 'Buckler-drinkers, daar heb ik nou een hekel aan', zei hij tijdens de Oudejaarsconference van 1989. 'Van die lullen van een jaar of 40 die naast je in het café met die autosleutel... Rot eens op jongen! Ga weg gek, ga in de kerk zuipen, idioot. Zuip dan niet, idioot!'

Maar warempel, een kwart eeuw later stuwt de verkoop van alcoholvrij bier plots de stagnerende bierconsumptie in Nederland. Decennialang ging het met bier dezelfde kant op als met het kerkbezoek: elk jaar een stapje omlaag. Dronk de gemiddelde Nederlander in 1990 nog 90 liter bier, in 2014 was het 68 liter. Maar vorig jaar nam de afzet van bier in Nederland voor het eerst in tijden weer eens toe: met 3 procent, blijkt uit cijfers van belangenclub Nederlandse Brouwers. En dat was vooral te danken aan alcoholvrij bier, waarvan de consumptie in een jaar tijd met liefst 35 procent steeg, blijkt uit het jaarlijkse Nationale Bieronderzoek.

29 procent van de vrouwelijke bierdrinkers drinkt alcoholvrij- of -arm bier, tegen 22 procent van de mannelijke bierdrinkers. 'Nou ja, het valt beter met dat mooie weer', zegt Karin Roseboom (55) op de Grote Markt in Haarlem. Ze zit op het terras van Grand Café Brinkmann aan een 0.0-biertje van Bavaria. 'Ik moet nog terug met de trein, naar Bergen op Zoom, en daarna nog met de auto, dus beter nuchter blijven.'

De Sloveense filosoof Slavoj Žižek heeft opgemerkt hoe onze winkels vol liggen met paradoxen: koffie zonder cafeïne, bier zonder alcohol, suiker- en cafeïnevrije cola, roomijs zonder room en suiker, et cetera. Juist wat altijd de essentie vormde van het product is eruitgehaald, aldus Žižek. Wat rest is alleen nog maar namaak, 'een omhulsel van een leegte'. Is bier zonder alcohol überhaupt nog wel bier?

'Volgens de wet wel', zegt bierexpert Milan Mörs (34) van slijterij Melgers in de Barrevoetestraat. 'Bier mag je volgens de wet bier noemen als water, hop, brouwgranen en gist worden gebruikt. Het alcoholpercentage maakt dan niet uit.' Brouwers van alcoholvrij bier verwijderen voor de vergisting bijvoorbeeld de vergistbare suikers uit het bier, of ze verlagen de vergistingstijd en de gistconcentratie.

Hoe verklaart Mörs de opmars van alcoholvrij dan wel alcoholarm bier? 'De kwaliteit is natuurlijk gestegen. De technieken verbeteren. Bavaria was daar een voorloper in, maar ook in Duitsland maken ze al heel lang goede Weizenbieren zonder alcohol - dus niet meer zoals vroeger dat er toch 0,2 procent alcohol in zat, maar echt 0,0 procent.'

De andere succesfactor is Radler, denkt Mörs. Het Beierse amalgaam van bier en limonade, in de jaren twintig ontstaan om de dorst van fietsers te lessen (vandaar de naam) is sinds een paar jaar doorgebroken in Nederland. Onder meer Amstel, Bavaria, Grolsch, Wieckse en Lindeboom verkopen inmiddels alcoholarme of alcoholvrije Radler-bieren. 'Dat succes is toch vooral te danken aan marketing: die reclamefilmpjes van Amstel: eerst door de bergen fietsen en daarna, mannen onder elkaar, een lekker biertje op het terras. Amstel is ermee begonnen, vervolgens is iedereen Radlers gaan maken, om mee te liften op het succes.'

Youp van 't Hek heeft zijn oordeel al gegeven over Radler. 'Volgens mij kun je beter zelfmoord plegen dan dat je aan de Radler gaat', zei hij eind vorig jaar op Radio Veronica. Maar dit keer lijkt zelfs Van 't Hek de opmars van alcoholvrij bier niet te kunnen stuiten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden