COLUMNJasper van Kuijk

Van alle Zweedse feestdagen is Midzomer de uitbundigste

Jasper van Kuijk schrijft wekelijks over het tijdelijke verblijf met zijn gezin in Zweden.

We vieren midzomeravond bij de ouders van een klasgenootje van Acht, in hun tuin ter grootte van een klein park en aan een lange tafel met veldboeketten. Vier loopt met een net bemachtigd potje bellenblaas over het grindpad met een uiterst voorzichtige pas, als een kip op een spijkerbed (tenminste, ik vermoed dat dat er zo uitziet). Hij heeft nog niet zoveel blootsvoets buiten gelopen dat hij heeft wat mijn moeder ‘zomervoeten’ noemt, waarop je zelfs comfortabel kunt lopen over het grind dat rond bijna elk Zweeds huis ligt.

Van alle Zweedse feestdagen is Midzomer de uitbundigste. En masse trekt men vanuit de steden naar het platteland om daar met familie en vrienden het begin van de zomervakantie te vieren. Plotseling zijn in onze wat ingedutte plattelandsuithoek de vakantiehuizen weer bewoond en wordt het meer doorsneden door jetski’s en speedboten met bestuurders in variërende staat van beneveling. Toen mijn broer, die voor Midzomer is overgekomen uit Gotenburg, de avond voor midzomeravond zijn tentje in wilde kruipen, kon hij in slaap vallen bij het geluid van een proefdraaiende stereo-installatie, waar dat normaal gesproken meesjes zijn. Er hangt feest in de lucht.

Vier heeft inmiddels de overkant van het grindpad bereikt en we kijken geamuseerd toe met tussen ons in de resten van de midzomermaaltijd, die opvallend genoeg vrijwel dezelfde samenstelling heeft als de traditionele Zweedse kerstmaaltijd. Het ontlokt aan mijn broer de opmerking dat als het met Midzomer regent – wat volgens de overlevering áltijd het geval is – het verschil met Kerst eigenlijk niet zo heel groot is. Koud en nat, zelfde eten, zelfde familie, en met z’n allen rond een boom (goed, de midzomer-meiboom is eigenlijk een paal, maar soit).

Zoals vrijwel alle Zweedse feestdagen wordt ook Midzomer gevierd op de dag vóór de eigenlijke feestdag, op de ‘afton’ (avond) ervoor. Kerst wordt gevierd op 24 december (Julafton), Pasen op Påskafton, en evenzo voor Pinksteren en Midzomer. Waarbij je het begrip ‘afton’ overigens vrij ruim moet nemen, midzomeravond begint om een uur of drie ’s middags en Julafton ’s ochtends vroeg. Ems en ik hebben geprobeerd de logica van het vervroegd vieren te doorgronden, maar komen eigenlijk niet verder dan dat het een uitgekiende strategie zou kunnen zijn om het toch al niet misselijke aantal vakantiedagen in Zweden verder op te schroeven.

Waar bij normale Zweedse feestdagen eten al een vrij belangrijke rol speelt, kent het land ook nog feestdagen – helaas geen vrije dagen, dat dan weer niet – die geheel opgedragen zijn aan eten; aan wafels, zoete broodjes en semla. De laatste zijn witte bolletjes gevuld met spijs en slagroom en deze caloriebommen worden genuttigd vlak voor de vasten. En in semmeldagen kun je dus misschien met heel veel cultuurchristelijke goede wil nog wel een religieuze feestdag ontwaren, maar bij våffeldagen en kanelbullens-dag wordt dat al lastiger. Hoewel er wat voor te zeggen is om de verering van Zweden van hun wafels en zoetebroodjes als religieus aan te merken.

Vier is inmiddels met zijn voorzichtige-kiploopje begonnen aan terugweg over het grindpad. We ruimen de tafel af en bereiden ons voor op meedogenloze potjes Kubb tot de zon z’n laagste punt bereikt. Maar echt donker wordt het nooit.

De volgende dag, op midzomerdag zelf, regent het. Ik begin dat hele ‘we vieren het de dag van tevoren alvast’-systeem steeds meer te waarderen.

Lees ook

Dit jaar pakken we tijdens onze ‘semester’ de Zweedse zomer helemaal mee, en die blijkt al in juni te beginnen.

Het relatief milde Zweedse coronabeleid gaf het gezin van Jasper van Kuijk veel vrijheid. Maar om die vrijheid staat nu, door gesloten grenzen met buurlanden, wel een hek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden