Vagina says no

Je seksleven is een hele klus als je lijdt aan vaginisme. Anne (27) weet er helaas alles van.

Beeld Eva Roefs

Wat is een geschikte plek om met een man over je onwillige vagina te praten? De keukentafel dan maar. En wordt daar bier of wijn bij gedronken?

'Doe maar een glaasje water.'

Die vagina kan Anne van Campenhout (27) woedend maken. Ze zou wel eens van 'r willen horen wat ze verkeerd doet. 'Waarom werk je niet gewoon mee? Wat heb ik je misdaan dat je me dit niet gunt? Je moet wel een heel goede reden hebben om me al tien jaar zo te pesten.'

Is dit het nou? had ze die allereerste keer nog gedacht. Is dit het waar de hele wereld, als ze zich onbespied wanen, over praat? In de voorgaande maanden had Anne met haar eerste vriendje alles gedaan wat lekker was, behalve dat ene. En die keer had hij er ineens in gezeten.

De weken erna was Anne er steeds meer van gaan genieten. Dat haar lichaam werd gevuld en hoe het de volgende ochtend op straat nagloeide in haar buik. Dan keek ze om zich heen en dacht ze: met die kan ik het doen en met die ook. Met iedereen.

Misschien maakt ze het te mooi, nu. Als je iets zo lang niet hebt gedaan, ga je het idealiseren. Na twee maanden was de pijn begonnen. Eerst een beetje, daarna steeds meer. Tot ze op vakantie in Friesland het niet meer kon verdragen dat er iets in ging.

De huisarts had een ernstig gezicht getrokken. 'Dat kan wel eens lang gaan duren', zei hij.

Haar vriendje was begripvol. Die snapte dat Anne het veel liever wel deed. Ze konden elkaar met hun handen en mond bevredigen. Alleen was het dan niet helemaal af.

Anne was naar een bekkenbodemfysiotherapeut gegaan. Die zag dat haar rug scheef was. Wat ze compenseerde ze met haar bekkenbodem, die verkrampte. De ademhalings-, houdings- en ontspanningsoefeningen die ze in de weken erna deed, brachten geen verlossing.

Een seksuoloog wilde alles over Anne's jeugd weten. Anne vertelde dat haar ouders geen problemen hadden met seks, maar dat ze was opgegroeid in een christelijk dorp op de Veluwe. Ze kon zich niet herinneren dat daar ooit iets leuks over seks werd gezegd. De seksuoloog opperde dat seks daardoor misschien met te veel negativiteit was omgeven. Ze vroeg Anne elke dag haar boosaardige en angstige gedachten op te schrijven. Dat had Anne trouw gedaan.

Ze was nogal geschrokken van de waslijst die ze teruglas.

'Ja', zei de seksuoloog, 'dat sla je allemaal op in je heupen.'

Is dit het dan? had Anne onderweg naar huis gedacht. Kan ik niet neuken omdat ik ben opgegroeid in een preuts Veluws dorp?

Ze liet de lijst aan een vriendin lezen.

'Ach', zei die, 'ik heb elke dag minstens zoveel negatieve gedachten, maar ik heb er toch ook geen last van.'

Vreemde eend

In de jaren erna heeft een rits specialisten tussen haar benen gekeken. Een zei dat het een hormonaal ding was en schreef medicijnen voor. Een ander wist dat het aan Anne's zuurgraad lag en zei dat ze op een strikt dieet moest. Anderen schreven lichamelijke oefeningen voor, waarbij ze zichzelf bekeek en streelde. Ze adviseerden haar standjes. Zeiden dat Anne uit haar hoofd en in haar lichaam moest gaan zitten.

Omdat genezing uitbleef, gingen er meer over vroeger vragen. Of Anne wel gelukkig was geweest als kind. Hoe haar ouders waren. Gestaag toewerkend naar die ene vraag. Of er iets ergs was gebeurd, als klein meisje.

Dat was naar, omdat Anne dan haar opvoeding en haar ouders moest verdedigen.

Voor haar documentaire My fucking problem heeft ze veel vrouwen met lastige vagina's gesproken. Een paar hadden een nare ervaring gehad, aanranding, incest, waardoor seks beangstigend was geworden. De meesten hadden er geen verklaring voor.

Door de gesprekken had Anne zich niet langer een vreemde eend gevoeld in een wereld vol geweldig neukende mensen.

Trouwens, Anne heeft geen klassiek vaginisme. Als je dat hebt, gaat er helemaal niets in. Dan voelt penetratie alsof er een vinger in de traanbuis wordt geduwd. Kun je lacherig over doen, maar het is natuurlijk ontzettend verdrietig.

Bij Anne kan er wel iets in, maar doet het gewoon erg veel pijn. Vulvaire vestibulitis noemen ze het.

In de bosjes

Nog tijdens haar eerste vriendje was ze verliefd geworden op Robin. Ze vertelde hem over het gedoe met haar vagina. Stiekem hoopte ze dat het aan haar eerste vriendje lag. Ze had gelezen dat het bij sommige vrouwen niet lukte omdat ze met de verkeerde vent waren. Onbewust sloot hun lichaam zich dan af. Eigenlijk een mooie gedachte.

De eerste keer moest speciaal worden, vonden Anne en haar nieuwe liefde. Ze spraken er veel over. Soms waren ze zo opgewonden dat ze het bijna probeerden, maar voelde Anne pijn. 'Misschien is dit nog niet het goede moment,' zei ze dan. Hadden ze het maar eens zomaar gedaan, hup, in de bosjes en zonder poespas, dacht ze achteraf. Dan was het allemaal niet zo groot geworden.

In de zes jaar dat ze samen zijn, is het één keer pijnloos gelukt. Waarom het die ene keer wel ging, weet ze niet. Het ging gewoon. In maart, 2011. Op een kaal matrasje, in de antikraakwoning van haar vriendje.

De volgende ochtend had ze haar vader gebeld. 'Het is gelukt!'

Die was meteen naar de bakker gefietst, voor een taart.

'Moet ik er iets opzetten?' vroeg de bakker.

'Nooit meer vaag.' Zet dat er maar op', had haar vader gezegd.

Beeld Eva Roefs

Geen dildo's

Na die ene keer was haar vagina-ingang weer een no-go-area geworden. De minste aanraking veroorzaakte een stekende pijn. Zelfs op de fiets voelde ze het soms. Of als ze een strakke broek droeg. Die pijn was echt. Geen verzinsel van een preuts meisje van de Veluwe.

Van de seksuoloog kreeg ze pelottes, een hulpmiddel dat lijkt op dildo's, maar zo noem je ze niet, want dat verwijst naar seks. Pelottes zijn doorzichtig blauw, te verkrijgen in meerdere vormpjes en in vier maten. De kleinste ter grootte van een pink, de grootste van het formaat van een modale penis.

Samen met haar vriend moest ze proberen haar opening op te rekken. Als ze zo bezig waren, dacht Anne soms aan het geklaag van vriendinnen, die vonden dat het liefdesspel werd ontsierd als er een condoom om moest. Moest je haar bezig zien. Met een kussen onder haar billen, een aangetrokken riem om haar middel, zich concentrerend op een rustige ademhaling. En dan die met glijmiddel ingesmeerde pelottes inbrengen. Blijf dan maar eens opgewonden.

Verder dan de tweede pelotte waren ze nooit gekomen.

Als tiener zeiden ze tegen haar dat het inbrengen van een tampon net zo makkelijk was als je lippen stiften. Zo heeft zij dat nooit ervaren. Je moet iets in je lichaam toelaten. En met vrijen is dat geen ding, maar een ander mens!

Wijd open

Het is allemaal zo ingewikkeld. Soms ligt ze naakt op hem. Knuffelen en zoenen ze en komt er een moment dat ze moeten beslissen of ze verder gaan. Legt hij zijn hand op haar vagina, voelt hij dat hij de pijnlijke opening nadert en trekt zijn hand terug.

'Als je niet wil, is het niet erg hoor.'

'Dat is het niet. Ik vind het alleen spannend.'

Hij is zó begripvol. Altijd bezig met wat ze wel of niet fijn vindt. Waren ze maar wat vaker boos op elkaar. Deden ze maar gewoon waar ze zelf zin in hadden.

'Zonder de vaginaopening is er nog zóveel mogelijk', zegt Anne ter verdediging, als mensen haar aankijken alsof ze zwaar gehandicapt is.

Die geven haar dan telefoonnummers, van vrouwen die ervan genezen zijn. Via acupunctuur. Of die een keer zoveel hadden gedronken, dat ze er niets van hadden meegekregen. Die poppers hadden genomen, waarna de openingen wijd open waren gegaan.

Die poppers gingen Anne en haar vriendje bij de gayshop halen. Waren ze met het flesje snel naar huis gefietst, maar die keer had Anne ontzettend de slappe lach gekregen en lukte er helemaal niets.

Piemelen

'Misschien moet ik het een keer met een vreemde man doen', had ze tegen haar vriendje gezegd.

'Als je denkt dat het helpt', zei hij.

Maar toen bedacht ze dat het geen gebrek aan lust was. Daarvoor had ze geen andere man nodig. Ze raakte wel degelijk opgewonden bij het zien van zijn naakte lichaam.

Het voorspel is hun hoofdspel geworden. Ze hoeven niet naar de penetratie toe te werken. Dat is het mooie eraan. Dat hij tijdens het beffen niet denkt, 'nog eventjes, dan zal ze er wel klaar voor zijn', maar dat het gewoon doorgaat. Alsmaar door.

Ze doen dingen waar seksueel gezonde stellen kennelijk niet aan toe komen. Vriendinnen met een vaste relatie vertellen dat hij er al meestal in zit voor ze er erg in hebben. Daarna gaat het in vliegende vaart naar de climax. Het neuken is fijn, maar erg vaak komen er ze niet van klaar.

De onenightstands van haar vrijgezelle vriendinnen lopen nog wel eens vreemd af. Met klaarkomen in het gezicht. Jongens die dingen van pornosites willen nadoen. Dank je feestelijk.

Wat zíj doen is piemelen.

'Ken je dat?'

Misschien hebben zij het met zijn tweeën bedacht. Je gaat met de kop van de stijve piemel steeds langs de clitoris. Heen en weer. Op en neer. Piemelen. 'Leuke naam, toch? En het is heerlijk.'

Er zijn vast weinig mannen die net zo geconcentreerd de vagina van hun vrouw hebben bestudeerd. De hare is als een landkaart voor haar vriend. Los van die overgevoelige vaginaopening zijn er allemaal geulen, plooien en lelletjes waar ze plezier aan beleven.

Als ze het doen, nemen ze er de tijd voor. De rolgordijnen omlaag, de geurkaarsen aan. Samen douchen, met muziek van de yogaplaylist van Spotify, bellen en triangels. Alles om de sfeer zo aangenaam mogelijk te maken.

Als het goed voelt, proberen ze het, in de hoop dat het eindelijk eens lukt. Anne wil erin blijven geloven. Als het niet lukt, raakt ze soms verdrietig. Is er die stem in haar, die zegt ze geen echte vrouw is, omdat het kunnen doen net zo belangrijk is als eten en drinken. Dat hun liefde pas af is als ze kunnen neuken. Dan streelt haar vriend haar en zegt troostende dingen. Dat hij ook zonder dat erg van haar houdt. Soms moet ze dan nog harder huilen.

Laatst bedacht ze dat ze door de pijngrens heen moest. Dat haar vagina door die schok misschien eindelijk normaal zou worden. Ze spraken af dat hij zou doorgaan. Al na een paar seconden voelde ze het schuren en snijden, alsof er een cactus naar binnen ging. Ze had hem woedend van zich afgeduwd.

Daarna had ze haar kleren aangetrokken. Ze had gezegd dat ze erg veel woede in zich voelde en dat ze even alleen wilde zijn. Vervolgens was ze een heel eind gaan wandelen.

Beeld Eva Roefs

Troostprijs

Het voelt alsof ze op een kruising staat. Sommige vrouwen hebben zich erbij neergelegd dat ze het nooit meer zullen doen. Het heeft hen rust gegeven. Tien jaar is een lange tijd om te blijven denken dat het goed zal komen. Misschien wordt het voor Anne tijd om te erkennen: penetratie zit er voor mij gewoon niet in.

Het wordt steeds moeilijker. Met vriendinnen die zwanger worden. Die over hun seksleven zwijgen, omdat ze haar niet willen kwetsen. Zwanger worden kan Anne ook. Alleen niet via de natuurlijke weg. Hoe dat met het bevallen zal gaan, dat is iets voor later.

Laatst in het Rijksmuseum voelde ze zich ineens minderwaardig. Al die echtparen op die schilderijen, vrouwen in bevallige posities, die hadden het allemaal gewoon gekund. De bezoekers die de wulpse lichamen bewonderden ook. Voor iedereen was het een fluitje van een cent.

'Oh meisje, wat zielig voor je.' had een vrouw op een feestje gezegd. Kreeg Anne weer het idee dat ze de enige op de wereld was. Terwijl één op de vijf vrouwen wel eens pijn heeft tijdens de penetratie. Andere vrouwen hebben weer andere dingen. Woedeaanvallen of een ochtend-humeur. Zij heeft dit, maar ze is óók erg grappig.

'Wat zouden mannen liever hebben? Een grappige vrouw met wie de seks een beetje ingewikkeld is of een saaie vrouw met wie ze het elk moment kunnen doen?'

Die vrouw op dat feestje had gevraagd of ze het dan tenminste anaal deed. Nee, had Anne gezegd. Ze wilde niet dat anaal een soort troostprijs was.

'Nou, dan wil je het misschien niet graag genoeg.'

Vanavond wil Anne het weer proberen. Dat gepraat over piemels en vagina's heeft haar in de stemming gebracht. Ze kan bijna niet wachten tot haar vriendje zal komen, ze de rolgordijnen neerlaten en de yogamuziek op gaat.

'Zullen we verder gaan?', zal ze zeggen.

'Jaaa!' Zal haar vriendje als altijd antwoorden.

Misschien zal het eindelijk lukken.

My fucking problem is op 8 maart - Internationale Vrouwendag - om 20.30 uur te zien bij VARA-BNN op NPO 3. Aansluitend volgt een gesprek met ervaringsdeskundigen.

Anne van Campenhout (27) wil het taboe op vaginisme doorbreken. In haar openhartige documentaire My Fucking problem gaat ze op zoek naar de oorzaken ervan. Daarbij spreekt ze deskundigen en enkele vrouwen met hetzelfde probleem. Beeld Marlena Waldthausen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden