Het Eeuwige LevenBoud Vogelesang (1938-2019)

Uitvinder van nieuw materiaal voor vliegtuigen

De Delftse hoogleraar Boud Vogelesang kon lyrisch zijn over uitvindingen op ‘de academische werkvloer’ waarmee in de praktijk iets kan worden gedaan

Boud VogelesangBeeld Guus Schoonewille

Hij vond de A380 van Airbus eigenlijk een ‘Delftse superjumbo’. De Delftse hoogleraar Boud Vogelesang had bijna tranen in de ogen toen die in 2005 in Toulouse zijn luchtdoop maakte. ‘Hier had toch onze premier Balkenende bij moeten staan’, zei hij in de Volkskrant. Aan de TU Delft was onder zijn leiding het materiaal ontwikkeld dat voor het vliegtuig was gebruikt: het vezelmetaallaminaat Glare. ‘Hollands glorie in optima forma’, noemde hij dat.

Glare is sterker en lichter dan bestaande materialen, ongevoelig voor vermoeidheidsverschijnselen en corrosie, brandwerend, isolerend en gemakkelijk te repareren. Liefst 25 jaar had Boud Vogelesang zijn ziel en zaligheid in de ontwikkeling gestoken. Vaak waren er tegenvallers geweest, omdat bedrijven er niet in geloofden. Maar nu zat het aan de bovenkant van de romp van de A380. Het was het moment van roem voor doorzetter Vogelesang die toen al vier jaar met emeritaat was.

Vogelesang, die op 23 december vorig jaar overleed in zijn woonplaats Nieuwkoop, pionierde in Nederland innovatieland. Vanuit zijn visie dat Delft ingenieurs leverde en dat die ook als zodanig moesten opereren creëerde hij, wat hij noemde, ‘de academische werkvloer’. ‘Dat hij de Delftse wetenschap in nauw contact met de industrie bracht klinkt nu gewoon. Maar toen was het een unicum’, zegt Jan Willem Gunnink, die als docent in Delft vele jaren met hem samenwerkte en nu een onderneming heeft die de vindingen van Vogelesang exploiteert.

Vogelesang werd geboren op Sumatra in het toenmalige Nederlands-Indië. Tijdens de Japanse bezetting werd hij geïnterneerd. Na de oorlog keerde de familie terug. Nadat hij in 1967 in Delft was afgestudeerd bleef hij bij de TU. Hier kon hij gaan doen wat hij het liefste deed: schijnbaar onmogelijke opdrachten en ontdekkingen doen. ‘Ik voel mij een echte ingenieur’, zei hij. Hier begon hij in de jaren zeventig met de zoektocht naar een nieuw materiaal dat de voordelen van metalen en die van vezels kon combineren. In 1981 kreeg hij al een octrooi op Arall, waarvoor aramidevezels werden gebruikt. Maar pas met glasvezels bleek de ideale structuur te zijn gevonden.

Hij klopte met Glare eerst aan bij Fokker, maar kreeg nul op het rekest. Akzo wilde er wel mee gaan werken. Toen Akzo de vezeldivisie verkocht kwam het bij de Fokker-fabriek in Papendrecht terecht, die met Airbus in zee ging.

In 1993 was Vogelesang hoogleraar vliegtuigmaterialen aan de faculteit lucht- en ruimtevaarttechniek geworden. Hier richtte hij het Materials & Structures Laboratory (ook bekend als de Vliegtuighal) op. René Alderliesten, die in 1999 bij hem afstudeerde en in Delft in zijn voetsporen trad, zegt dat Vogelesang een echte toegepaste wetenschapper was. ‘Hij kon lyrisch zijn over vindingen waarmee iets kon worden gedaan.’ In 2001 zei Vogelesang in een interview met het AD: ‘Je moet durven, je fantasie laten werken én geloven’. Problemen op de koffietafel flikkeren. De volgende morgen met een idee komen.’

Vogelesang vond Glare een schoolvoorbeeld van innovatiebeleid. ‘De universiteit doet het pionierswerk, daarna wordt het materiaal volwassen gemaakt door instanties als TNO en dan komt het bedrijfsleven. Zo zwengel je de hele boel aan.’

Zijn werk strekte zich ook uit tot zijn hobby’s. Vogelesang en zijn echtgenote Vonnie, met wie hij twee dochters had, waren fervente roeiers. ‘Hij heeft ongelofelijk veel voor de roeivereniging in Nieuwkoop gedaan. Zo heeft hij met collega’s de eerste composiet roeiboot vervaardigd om Het Kanaal over te steken’, vertelt Gunnink.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden