Die ene leerlingJoke Ydema

‘Uit zijn vraag sprak uitzichtloosheid. Dat raakte me’

Beeld Hedy Tjin

In de rubriek Die ene leerling vertellen docenten over de leerling die hun kijk op het vak veranderde. Bastiaan liet voormalig remedial teacher en intern begeleider Joke Ydema (65) inzien dat leerlingen het niet altijd fijn vinden om voor extra hulp uit de klas gehaald te worden.

‘Je hebt er van die kinderen bij van wie je denkt: was die maar honderd jaar eerder geboren, dan had hij nu niet met zijn grote knuisten boven een schriftje gezeten, maar was hij lekker op het land aan het werk. Zo’n jongen was Bastiaan. Vierkant hoofd, blauwe ogen, stekeltjeshaar. Hij kon niet zo goed leren, maar deed enorm zijn best om alles toch onder de knie te krijgen. Vanaf groep 4 haalde ik hem een of twee keer per week uit de klas om samen spelling te oefenen.

‘Niet alle kinderen gingen zonder morren met de remedial teacher mee. Sommigen sloften gelaten achter me aan. Anderen voerden ondanks alle aandacht die ze kregen geen donder uit. Ze hingen ongeïnteresseerd op hun stoeltje. Dan had het geen zin. Bij Bastiaan was dat anders. Ik hoefde in de deuropening maar naar hem te kijken, of hij grabbelde zijn spullen bij elkaar. Altijd ging hij monter zitten, hij deed goed zijn best. En als hij vooruitgang had geboekt, was hij oprecht blij.

‘Eerst bespraken we altijd het werk dat hij die week had gedaan. Daarna gingen we door met het programma dat ik speciaal voor hem had opgesteld. We deden spelletjes, soms een dictee. Na een halfuurtje gaf ik hem een sticker, waarna hij zelf terugkeerde naar de klas.

‘Ik denk dat hij in groep 7 zat, toen hij me een vraag stelde die door mijn ziel sneed. We hadden samen gewerkt, ik gaf hem wat opdrachten mee voor de rest van de week. Toen vroeg hij op kalme toon: ‘Juf, moet ik nu mijn hele leven bij jou blijven?’ Wat ik geantwoord heb, weet ik niet meer. Belangrijk was vooral dat ik plotseling inzag wat het voor een leerling betekent om steeds uit de klas geplukt te worden als die met iets heel anders bezig is. Dan moet zo’n kind vanuit de aardrijkskundeles opeens bij mij komen lezen of rekenen. Ik besefte dat we als remedial teachers altijd vooral met ons eigen rooster bezig waren. Eerst help ik dit kind met rekenen, daarna komt dat groepje even lezen en dan doe ik spelling met die leerling. We stonden er te weinig bij stil hoe dat voor de kinderen was. Die ene vraag deed me dat inzien. Er sprak uitzichtloosheid uit. Dat raakte me.

Gezocht: méér verhalen

Bent u zelf docent (geweest) en is er een leerling door wie u anders naar het vak bent gaan kijken? Mail dan een samenvatting van uw verhaal. Het gaat nadrukkelijk niet alleen om succesverhalen, ook andere, waarin een docent pas later inziet wat hij had moeten doen, zijn welkom. De privacy van de leerling is gegarandeerd.

‘Vrij snel daarna zijn we bij ons op school gaan nadenken of het anders kon. Zouden we die extra hulp niet in de klas kunnen bieden in plaats van daarbuiten? En dan op het tijdstip dat de andere leerlingen ook aan het rekenen, lezen of spellen waren? We kwamen tot het volgende plan. De leerkracht zou voortaan instructie geven aan de hele groep. Daarna ging het gros van de leerlingen zelfstandig aan het werk. Ze konden voor vragen terecht bij de onderwijsassistent. Kinderen die moeite met het vak hadden, kwamen intussen voor extra uitleg bij de leerkracht aan een instructietafel zitten. Indien nodig schoof ook de remedial teacher aan. Die zou dus voortaan in de klas werken.

‘Het werd mijn stokpaardje. Telkens als ik met de leerkrachten sprak over leerlingen die het moeilijk hadden, bekeek ik de mogelijkheid om extra hulp in het lokaal aan te bieden in plaats van daarbuiten. Helaas lukte dat niet altijd. Zeker toen, in de jaren negentig, waren leraren nog koning in hun klas. Sommigen bleven de onderwijsassistenten of remedial teachers met groepjes kinderen naar buiten sturen. Maar er waren ook leerkrachten die er wel in slaagden, soms zelfs zonder ondersteuning van een onderwijsassistent. Zij waren enthousiast toen ze merkten dat ze nu meer contact met de zwakkere leerlingen hadden en beter zagen welke vorderingen ze maakten.

‘Voor Bastiaan kwam dat allemaal te laat. Hij was al van school toen we met de instructietafel begonnen. En nee, hij hoefde dus toch niet zijn hele leven bij me te blijven.’

Bastiaan heet in werkelijkheid anders.

Die ene leerling 

Lees op deze pagina meer verhalen van leerkrachten, docenten en hoogleraren die vertellen over die ene leerling die hun kijk op het vak veranderde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden