Tussen droom en daad staat de plannenpolio

Er wordt meer gefilosofeerd over, dan gewerkt aan een beter openbaar vervoer. Want plannen leiden hier alleen maar tot nog meer plannen, meent Robert van Riel....

Rob van Gijzel, Tweede-Kamerlid voor de PvdA, schetste op Forum van 11 december het probleem van de mobiliteit in Nederland en deed tevens een suggestie aan de hand voor een oplossing: forse investeringen in (fijnmazige) openbaar vervoer.

Nu is dat geen nieuw geluid. Al sinds het verschijnen van de Vierde Nota over de Ruimtelijke Ordening (VINO) in 1988 wordt er door veel belangrijke organen gepleit voor het bieden van kwalitatief goed openbaar vervoer als alternatief voor het almaar toenemende autogebruik.

In een groot aantal studies en rapporten werden die ideeën nader uitgewerkt. En bijna al die studies komen tot de conclusie dat, als we geen verspreiding van de economische activiteiten over geheel Nederland willen en concentratie in de Randstad prefereren, er een fijnmazig netwerk van railverbindingen moet komen.

Metro's, maar vooral zogenaamde light rail-systemen hebben de toekomst. Er zijn al voldoende tracéverkenningen beschikbaar. Van Gijzel's pleidooi sluit hier goed bij aan; het kan geen kwaad om deze discussie opnieuw op de politieke agenda te plaatsen. Maar op dat moment treedt een typisch Nederlands verschijnsel op: plannenpolio.

Dat is een soort verlamming waar bestuurders en politici in Nederland bij tijd en wijle aan lijden. Het belangrijkste symptoom is dat men problemen adequaat analyseert en voorstellen geeft voor de oplossing ervan, maar die voorstellen niet uitvoert. Nee, men besluit een nieuwe studie te laten uitvoeren naar het probleem en mogelijke oplossingen daarvan.

Fraaie voorbeelden hiervan zijn de eerder genoemde VINO en het Nationaal Milieubeleidsplan (NMP). Na het vertrek van de verantwoordelijke minister (Nijpels) kwam de uitvoering van de vele goede ideeën in deze plannen tot stilstand. Oorzaak: plannenpolio.

Hoewel de inkt van beide rijksnota's nauwelijks droog was, besloot de nieuwe minister (Alders) de plannen te actualiseren. Gevolg: twee nieuwe rijksnota's: de Vierde Nota over de Ruimtelijke Ordening Extra (VINEX) en het Nationaal Milieubeleidsplan 2 (NMP2).

O ja, en een paar jaar achterstand in de uitvoering van plannen die misschien niet allemaal even hemelbestormend waren, maar die ondertussen hadden kunnen bijdragen aan de oplossing van problemen.

Bij de uitvoering was wellicht vanzelf gebleken dat de realiteit zich niet altijd even goed verhoudt tot het plan, maar dat is het risico van plannen en toekomstvisies. Als je maar vieze handen durft te maken tijdens de uitvoering, vind je altijd wel een oplossing voor gerezen problemen. Dat blijkt nu ook bij de uitvoering van de VIN veel uitvoeringsprojecten zien er heel anders uit dan oorspronkelijk bedoeld was. Maar ze komen er wel. TE: Het is jammer dat Van Gijzel niet doorbijt, en voorstelt een scenariostudie te laten maken. Niemand is gebaat bij weer een studie. Daar zijn er ondertussen zoveel van dat ze kunnen dienen als fundament voor een light rail-traject. Wat nodig is, is een start met de uitvoering van studies naar openbaar vervoer die ons ook de volgende eeuw in beweging houdt. TE: Dat vereist een politieke discussie over welk systeem waar wordt toegepast. Dat vereist besluiten. Maar met het opnieuw bestuderen van het allang bekende probleem schiet niemand iets op. TE: Plannenpolio lijkt, wat dat betreft, erg op het op de lange baan schuiven van dingen. TE: Robert van Riel werkt voor Pinch Hit, adviesbureau voor beleid, strategie en communicatie. TE:

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden