Eeuwig leven Barend Petersen

Tribute voor Rotterdamse jazzgrootheid Barend Petersen (1947-2019)

Hij kreeg een klassieke muziekopleiding, maar stapte op advies van de leraar over op jazz omdat hij de stukken telkens naar zijn eigen hand zette. 

Barend Petersen. Beeld Fotografie Mooi-in-de-kijkert

Hij was de personificatie van jazz in Rotterdam. Zaterdag werd saxofonist en en componist Barend Petersen uitgeluid met een tributeconcert in jazzclub Dizzy in de Maasstad, waar hij jarenlang de programmeur was.

Petersen speelde met talrijke grote sterren in de jazz-, funk- en soulscene en overleed maandag 29 april in Rotterdam. Hij werd 71 jaar.

Petersen was een veelzijdig muzikant. Hij trad op met zijn eigen kwartet en speelde als saxofonist met internationale grootheden als Percy Sledge en bands als The Trammps en Trini Lopez. In Nederland speelde hij in Swinging Soul Machine en toerde hij met The Frog van zanger Rick DeVito door Europa. Hij trad op in de voorprogramma’s van Blood, Sweat & Tears, Tina Turner en Earth, Wind & Fire. In 1986 werd hij tot ereburger van de Amerikaanse stad Kansas benoemd.

Hanyo van Oosterom, de huidige programmeur van jazzcafé Dizzy, noemt hem ‘de nestor van de jazz’ of ‘mister jazz’. ‘Hij heeft met veel groten gespeeld, maar ik was zelf altijd het meest onder de indruk van wat hij speelde met zijn eigen jazzkwartet’, aldus Van Oosterom.

Petersen was een van de drie zonen van een Rotterdamse kunstenaar en restaurateur die ook Barend heette. Het muzikale gevoel deelde hij met zijn broer Gert Petersen die eerste violist zou worden bij het Omroeporkest en directeur van de muziekschool in Hilversum. Barend Petersen leerde zelf ook aanvankelijk klassiek klarinet spelen. Hij gaf echter zijn eigen draai aan stukken van Mozart. Zijn muziekdocent zei toen dat hij beter jazz kon gaan spelen. Petersen koos ervoor saxofoon te gaan studeren op het conservatorium.

Hij was een meester in de improvisatie. In 1974 won hij al het Laren Jazz Concours. Arie Kuit, zelf jazzmuzikant was een studiegenoot van hem. ‘Ik leerde hem kennen als een Rotterdammer met een vlijmscherp gevoel voor Rotterdamse humor. We zijn samen gaan spelen en ook altijd vrienden gebleven’, vertelt Kuit.

In 1977 begon hij met het programmeren van jazz in café Dizzy, genoemd naar jazzgrootheid Dizzy Gillespie. Een van de hoogtepunten kwam in 1988 toen trompettist Chet Baker daar plotseling opdook en mee ging spelen met de band van de jonge pianist Rob van Bavel. Dichter Jules Deelder die tot de vaste cliëntèle behoorde, schoof z’n held na afloop nog het gedicht Chet Baker Where art Thou? toe. Het zouden Bakers laatste noten zijn. Een paar dagen later werd de legendarische trompettist dood gevonden in Amsterdam. Hij was uit het raam van zijn hotel gevallen.

Petersen combineerde als programmeur in Dizzy soms jazz met poëzie, waarbij Deelder maar ook Simon Vinkenoog gedichten voorlazen op geïmproviseerde muziek. In de jaren tachtig was Petersen artistiek leider van een aantal Heineken Jazzfestivals. Van 1990 tot 2005 was hij saxofoondocent aan de Vrije Academie in Delft. Overigens bleef hij ook altijd een groot liefhebber van klassieke muziek. ‘Op zijn uitvaart werden drie klassieke stukken gedraaid’, vertelt Arie Kuit.

Petersen had 38 jaar een relatie met Elly van Houten. Hij was ook de stiefvader van haar drie kinderen. In 1998 trouwden ze in Las Vegas.

Zij overleed negen maanden geleden. ‘Heel bijzonder was dat hij een heel jaar lang zijn vrouw intensief heeft verzorgd. Zij was echt de liefde van zijn leven’, aldus Hanyo van Oosterom.

Volgens Arie Kuit kwam zijn eigen overlijden totaal onverwacht. Hij overleed aan een hartstilstand op de stoep van zijn huis. Zijn populariteit bleek op zijn uitvaart waar driehonderd mensen waren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.