TOTALE GELUKZALIGHEID

David Lynch (60), regisseur van beroemde films en series als Wild at Heart, Mulholland Drive, Lost Highway en Twin Peaks, doet aan Transcendente Meditatie (TM)....

Maud Effting

De Lynch-tour komt niet uit de lucht vallen: Lynch is al meer dan dertig jaar bezig en mediteert twee keer per dag. Ook doet hij aan 'hoppen': na het mediteren stuitert hij in lotushouding op en neer op een matras. De TM-beweging ziet dit als controle van de geest over het lichaam en zegt dat - als de controle groeit - het uiteindelijk mogelijk zal zijn om in de lucht te blijven.

Dus u gelooft dat u op een dag kunt vliegen?

'Ja.'

Dat is moeilijk voorstelbaar.

'Maar sommige mensen blijven nu al nét wat langer in de lucht hangen dan je zou verwachten. Zodra de negativiteit in de wereld minder wordt, zullen ze gaan vliegen. Zelf ben ik niet zo'n goeie vlieger. Maar als ik het doe, voelt het fantastisch.'

Wordt u vaak uitgelachen door uw collega-regisseurs?

'Nee, vroeger wel. Maar de atmosfeer wordt zachter. Misschien lach ik hen nu wel uit. Kijk naar alle problemen in de wereld. Mensen proberen van alles, maar niemand heeft een oplossing. En ik heb deze oeroude techniek. Totale kennis. Totale gelukzaligheid. Geen negativiteit. Right there. Go for it.'

Wat gebeurde er met u toen u voor het eerst mediteerde?

'Ik ging naar een introductielezing, en die vond ik goed klinken. Dus ik tekende. Ik werd meegenomen naar een klein kamertje en kreeg te horen hoe ik moest mediteren. Ik kreeg een mantra, een specifieke klank. Je mediteert niet op de betekenis, je laat het woord gewoon in je klinken. Ik sloot mijn ogen, begon de mantra, en dook erin. Het was alsof ik in een lift stond, terwijl iemand de kabels doorsneed. Whoooof. Een unieke, krachtige ervaring. Ik vond het fantastisch. In 32 jaar heb ik nooit een meditatie gemist.'

Hoe heeft het u veranderd?

'Voordat ik begon, was ik bang om te falen. Bang om te praten. Bang om te lopen. Bang om buiten te zijn. Bang om in het openbaar te spreken. Ik had vele angsten. Spanningen. In de filmbusiness komt de druk van vele kanten. Veel mensen leven gewoon met die druk. Ik zou ook met die druk geleefd hebben. Maar als je transcendeert, verminderen de angsten. Bovendien kan ik me beter concentreren.'

Waar zou u zijn zonder die meditatie?

'De gebeurtenissen in mijn leven zouden misschien hetzelfde zijn, maar het gaat erom hoe je het beleeft. Mijn geluk komt van binnenuit.'

U heeft een stichting opgericht, de David Lynch Foundation, die 'vredesfabrieken' wil gaan stichten. Het idee is dat mediterenden vrede uitstralen naar anderen. Twijfelt u wel eens aan die theorie?

'Natuurlijk. Onderweg is er altijd twijfel. Dat gebeurt heel veel mensen. Maar ik ben gewoon doorgegaan. Mijn twijfels werden steeds weer weggenomen.'

'Hoeveel studenten hebben zich tijdens uw tour door de VS, waarbij u twintigduizend studenten hebt gezien, opgegeven voor de vredesfabrieken?

'Honderden.'

Hoeveel dollars heeft u zelf al aan de TM-organisatie gegeven?

'Misschien wel meer dan een miljoen.'

Waar gaat al dat geld heen?

'Naar projecten voor de wereldvrede.'

Heeft u die projecten wel eens gezien?

'Nee. Ik weet dat het meeste van mijn geld naar India is gegaan. Daar zijn de grootste groepen met mensen die mediteren en vrede verspreiden.'

Het doet denken aan een sekte.

'Alles wat niet op school onderwezen wordt, of waar je niet mee opgroeit, lijkt vreemd.'

Ik bedoel de organisatie.

'Maar kijk naar de mensen in de organisatie. Ze zijn zo intelligent. Zo aardig. Zo vol bewustzijn. Ze werken om vrede op aarde te krijgen. Het is zo mooi. Mensen vinden altijd wel iets wat niet goed is. Ik word hier zo moe van. Hoe durven ze iets van de Maharishi te zeggen? Hij werkt al vijftig jaar lang onvermoeibaar voor de mensheid. Dag en nacht. Ik word doodziek van die onzin over hem. Het wordt tijd dat we de waarheid onder ogen zien. De wereld is een puinhoop. Een negatieve, gewelddadige, angstaanjagende puinhoop. En hier is de manier om een gelukzalig licht te verspreiden.'

Waarom is het zo moeilijk om de wereld daarvan te overtuigen?

'Omdat mensen nauwelijks tijd hebben om stil te staan en te luisteren. En ze zijn bang voor nieuwe dingen.'

Een paar jaar geleden stapten twee multimiljonairs, Earl en David Kaplan, na dertig jaar uit de beweging. Earl schreef in 2004 in een open brief dat hij een van de grootste donateurs is geweest van de TM-beweging en dat hij miljoenen dollars heeft gegeven. Hij voelt zich misleid, omdat er ondanks alle miljoenen in al die jaren nooit een permanente groep met tienduizend mediterende pundits in India is gekomen. Volgens hem is de Maharishi niet verlicht, is er nog nooit iemand verlicht geraakt, en brengt TM weliswaar diepe rust, maar is het geen echte spirituele ervaring. Wat vindt u daarvan?

'Ik ken hen niet. Ik weet ook niet alles. Maar denk je dat ik daardoor stop met mediteren? Omdat Earl en David Kaplan er niet in geloven?'

Heeft het mediteren iets te maken met uw films?

'Nee, ik hou gewoon van films maken. Iedereen heeft wel iets waar hij van houdt. Niets is hetzelfde als mediteren. Het is uniek.'

Heeft u tijdens het Sidhi-programma, de gevorderde meditatiecursus, heftige ervaringen gehad tijdens het 'loslaten van stress'?

'Zeker. Omdat je echt door elkaar geschud wordt. Het was mooi. Als je een krachtige ervaring hebt, laat je soms wat stress los. Het moet eruit. Het meeste verdampt zonder dat je het merkt, maar als je op een hele brok stuit, komt er heel veel vrij. Maar dat is gewoon hoe het is. Wat is het alternatief? Je hebt allemaal onzuiverheden en op een dag moet je de machine schoonmaken. Ieder mens moet het doen.'

Maud Effting

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden