Eeuwig levenToos Faber-de Heer (1929-2020)

Toos Faber-de Heer (1929-2020): de eerste persvoorlichter die een BN’er werd

Vanwege de trein­kapingen in Wijster en De Punt werd Toos Faber een nationale bekendheid. Ze mocht zelfs een talkshow gaan presenteren.

Toos Faber was justitievoorlichter bij het ministerie van justitie ten tijde van de Molukse kapingen.Beeld ANP

Een bekende anekdote over justitievoorlichter Toos Faber is dat ze op 2 december 1975 geen enkel idee had wat een treinkaping was, noch wist waar Wijster lag toen ze hoorde dat Molukse jongeren daar een trein op weg naar Groningen hadden laten stoppen en de passagiers hadden gegijzeld.

Zij en haar baas Wim van Leeuwen moesten zich overijld laten escorteren naar de onheilsplek door de verkeerspolitie in Driebergen. Dagenlang zou ze in het wereldnieuws figureren. In Nederland werd zij de eerste persvoorlichter die BN’er werd.

‘Niemand dacht dat de kaping langer dan een dag zou duren. Toen dat wel het geval was, kreeg ze allerlei kritische opmerkingen over het feit dat ze steeds in dezelfde jurk liep. Toen heb ik een koffer met nieuwe kleding gezonden’, zegt haar man Willem Faber. Daarna werd in de pers breed uitgemeten dat hij bijpassende schoenen en sieraden was vergeten. De Nederlandse media waren bang dat Toos Faber de buitenlandse journalisten meer vertelde over de eisen van de kapers dan het vaderlandse journaille.

Anderhalf jaar later vond een tweede treinkaping plaats en stond ze opnieuw in het middelpunt van de belangstelling. Ook daarna bleef ze bekend. Willem Faber: ‘Vaak kwamen mensen naar haar toe met de opmerking: ‘Ik ken u ergens van, maar weet niet precies waarvan.’

Toos Faber overleed 6 augustus in een verzorgingshuis in Den Haag. Haar fysieke gezondheid was al enige tijd slecht. Ze werd geboren als Toos de Heer, de enige dochter van een handelsreiziger in Batavia in Nederlands-Indië. Tijdens de Japanse bezetting werd het gezin geïnterneerd. Haar vader overleed vlak voor de bevrijding.

Na de Japanse capitulatie werd zij met haar moeder gerepatrieerd naar Nederland waarna zij om pedagogische redenen naar Zwitserland vertrok waar zij aan het Beatrix Lyceum het gymnasium­diploma haalde. Vervolgens ging zij rechten studeren in Leiden.

Tot groot verdriet van haar moeder koos ze niet voor een loopbaan bij de buitenlandse dienst, maar voor de journalistiek. Ruim twintig jaar was ze justitieverslaggever bij de Haagse krant Het Vaderland. In die periode leerde zij de Haagse politievoorlichter Willem Faber kennen. In 1972 trouwde ze met Faber die al een dochter had uit een eerder huwelijk.

Met Het Vaderland ging het toen al bergafwaarts. Toos Faber besloot over te stappen naar het ministerie van Justitie als voorlichter. ‘In die tijd waren er nog geen persrechters en persofficieren. Zij moest dat gat zien te vullen’, zegt haar man.

Bij de gijzeling in de Franse ambassade in september 1974 bleef ze op de achtergrond, maar dat veranderde bij de kapingen in het Drentse Wijster en De Punt in mei 1977.

Eind 1977 leek het erop dat Faber in het kabinet-Van Agt I op het ministerie van Defensie benoemd zou worden tot staatssecretaris, maar dat ging niet door. In 1981 was ze enige tijd presentator van het zondagmiddagprogramma Het Capitool in toerbeurt met Joop van Tijn en Herman Wigbold.

‘Dat lag haar toch niet echt’, aldus Willem Faber. Vervolgens werd Toos plaatsvervangend hoofd van de afdeling Voorlichting en rond 1984 promoveerde zij tot hoofd van die afdeling.

In 1990 ging Faber vervroegd met pensioen. Zij bleef daarna nog jaren actief voor de stichting Hollandsche Molen, de Raad voor de Journalistiek en het Genootschap Onze Taal. Ook stortte ze zich op haar grote hobby koken, ‘zelfs van gerechten die ze eigenlijk niet lustte.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden