Column Arnon Grunberg

Toen ik 13 was, stal ik regelmatig pruimen in de Albert Heijn

Soms is ­stelen goed. Een maatschappij die kleine ­misstanden niet door de vingers kan zien, is mensonvriendelijk en tota­litair. 

Op 23 juni schreef Toine Heijmans in de Volkskrant een ontroerende column over zijn 13-jarige zoon, die koekjes en twee drankjes in een supermarkt had gestolen en daarom urenlang werd opgesloten in een cel.

Op 28 augustus kwam Toine op de kwestie terug, zijn zoon had een excuusbrief moeten schrijven aan de manager van de supermarkt. Ook moest de jongen ‘drie indringende gesprekken voeren’.

Geen misdrijf zonder slachtoffer. Hoewel ik geen voorstander ben van proletarisch winkelen maak je geen slachtoffers als je in een supermarkt een pak koekjes steelt, een zekere hoeveelheid diefstal is in de prijs van de koekjes verrekend. Eigenlijk zou iedere tiener één pak koekjes per kwartaal mogen stelen in de supermarkt. Toen ik 13 was, stal ik overigens regelmatig pruimen in de Albert Heijn op de Stadionweg.

De gedachte dat wie als tiener koekjes steelt, later dief wordt, is net zo mal als de gedachte dat wie als tiener porno kijkt, later verkrachter wordt.

Een maatschappij die geen enkele misstand kan tolereren en kleine misstanden niet door de vingers kan zien, is mensonvriendelijk en totalitair.

De wet is niet absoluut, moraal is afhankelijk van context. Soms is stelen goed, soms is zelfs doden noodzakelijk. Wie zijn kinderen leert altijd het Wetboek te volgen, bereidt hen voor op de eigen ondergang, misschien ook die van anderen. Wat bij de Bundeswehr Innere Führung heet, zou het doel moeten zijn: zelf leren bepalen wanneer de autoriteit gevolgd moet worden en wanneer niet.

Ik nodig de zoon van Toine uit voor een maaltijd in een restaurant naar keuze. Voor mij is hij een inspiratiebron en een held.

Men zegt dat een intellectueel iemand is die zich met zaken bemoeit die hem niets aangaan. Ik voeg daaraan toe: hij is ook iemand die zich bemoeit met de opvoeding van andermans kinderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.