Die ene patiënt Tandarts Sylvia Huizinga

‘Toen de behandeling achter de rug was omhelsde hij me, zo blij was hij dat het goed was gekomen’

Medische experts over de patiënt die hun kijk op het vak veranderde. Deze week: tandarts Sylvia Huizinga (40).

Beeld Tzenko Stoyanov

‘Hij oogde gespannen toen ik hem in de wachtkamer ophaalde. Ik vond het moedig dat hij was gekomen en dat zei ik hem ook. Als je zo bang bent, is het een hele stap om een afspraak te maken en al helemaal om dan ook nog te komen opdagen. In ons vak zijn we gewend aan angstige patiënten, ik probeerde hem wat gerust te stellen.

‘Ik was net afgestudeerd en werkte een paar jaar in het buitenland. Ik deed wat ik had geleerd: eerst vertellen wat ik zou gaan doen, dan de apparatuur laten zien die ik ging gebruiken en daarna voorzichtig aan de slag. Hij kwam niet voor een ingewikkelde behandeling, maar gewoon voor een controle van zijn gebit, en toch verliep alles moeizaam. Wat ik ook in zijn mond deed, hij verzette zich, vooral als ik in zijn onderkaak bezig was, en zijn tong beroerde. Ik wilde niets forceren dus ik stopte tijdig en vroeg hem een andere keer terug te komen, steeds opnieuw. Maar zijn weerstand bleef zo groot dat ik hem niet optimaal kon behandelen. Hij kreeg een gaatje, en er brak een stuk van zijn kies af. Zonder de juiste behandeling zou hij mogelijk kiezen gaan verliezen. Hij was niet bang voor pijn, merkte ik, er was iets anders aan de hand.

‘De keer daarop kwam hij samen met een vriendin. Hij was nerveus. Ik vroeg hem of hij me iets wilde vertellen. Hij begon aan een verhaal maar raakte al snel zo geëmotioneerd dat hij niet meer uit zijn woorden kwam en de vriendin het moest overnemen. Hij bleek in het verleden ernstig en langdurig seksueel te zijn misbruikt. Dat verklaarde waarom alles bij hem, achterover in de tandartsstoel, zo’n sterke fysieke reactie teweegbracht. Zodra ik met het spiegeltje zijn tong raakte, of wattenrollen in zijn mond deed, ging het mis en moest ik de behandeling stopzetten. En toch wilde hij doorzetten, hij weigerde zich erbij neer te leggen dat zijn verleden zoveel invloed bleef houden.

‘Ik was zo met hem begaan, ik zag zoveel verdriet dat ik er alles aan wilde doen om hem te helpen. Stap voor stap zijn we verder gegaan. Ik gaf hem volledige controle, als het niet ging, stak hij zijn hand op en stopte ik. Het kan ook best intimiderend zijn om in zo’n stoel te liggen met je mond open en de tandarts naast je hoofd. Toen hij merkte dat hij werd begrepen, kwam er rust en kon hij zich overgeven. Zijn kiezen heeft hij behouden.

‘Inmiddels ben ik vijftien jaar verder. Als ik nu een angstige patiënt behandel, denk ik nog weleens terug aan toen. Ik was nog maar net begonnen als tandarts en vooral bezig om mijn werk zo goed mogelijk te doen, om problemen in monden op te lossen. Deze patiënt heeft me ervan bewust gemaakt dat tijd, aandacht en begrip net zo belangrijk zijn voor de kwaliteit van een behandeling als het wegnemen van die problemen. Als je zegt wat je doet en doet wat je zegt, win je het vertrouwen. Dat had ik wel geleerd tijdens mijn opleiding maar het besef kwam pas in de praktijk, toen het me lukte om deze ene patiënt een groot gevoel van veiligheid te geven.

‘Ik herinner me nog goed zijn reactie toen de behandeling achter de rug was: hij omhelsde me, zo blij was hij dat het goed was gekomen. Nog een paar keer heb ik hem gezien voor controle, daarna ben ik terug verhuisd naar Nederland. De pijn van zijn herinneringen heb ik niet kunnen wegnemen, maar het is een troostrijk idee dat het ons samen is gelukt om de greep van zijn verleden te verzachten.’

Tandarts Sylvia Huizinga
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden