Hoe is het daar? Erik Scherder

Tijdens de treinreis naar mijn vakantiebestemming kon ik twáálf uur werken! Hoe fijn is dat?

De kunst van het vakantievieren volgens een bekendere Nederlander. Hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder (67) is met zijn gezin in een hotel in het Italiaanse San Remo.

Erik Scherder, lekker aan het werk op vakantie. Beeld Tomaso Clavarino

Wat bent u aan het doen?

‘We lopen een beetje te hannessen in San Remo, daar is ook een oude stad, en daarvoor moet je helemaal steil omhoog lopen. Dat hebben we net gedaan om de zaak fysiek aan te zetten.’

Durft u niet te niksen uit angst dat uw hersenen dan snel achteruit gaan?

‘Haha. Precies. Dus ik heb altijd mijn werk bij me. Ik was vandaag druk met aandacht vragen voor kinderen die worden uitgezet naar Afghanistan. Ik heb verslagen gelezen van kinderen die terug zijn gegaan en hoe ze zijn opgevangen, en dat is om te huilen. Verder schrijf ik op vakantie aan mijn tweede kinderboek en werk ik aan wat stukken van promovendi.’

Doet u dat om te voorkomen dat u alzheimer krijgt?

‘Nee, ben je gek. Het heerlijke van vakantie is dat je ineens twee weken hebt waarin je op je gemak kunt werken. Mijn vrouw en ik zijn met de trein hier naartoe gereisd, mijn kinderen komen later met het vliegtuig, en dan kun je twáálf uur werken! Hoe fijn is dat? Geweldig! We babbelen, we kijken uit het raam, we drinken een kop koffie, als mijn echtgenote een boek leest werk ik, en ondertussen, tjakka!, is het een superfijne dag. Ik raad het iedereen aan!’

Kúnt u niet niks doen?

‘Nee, ik kan niet niks doen. Er is geen dag dat ik niet fijn aan het werk ben. Ik wil niet je leven verpesten, in de zin dat jij nu denkt: dat moet ik ook. Maar het is een ideale vorm van leven hoor.’

Normaal gesproken is uw boodschap dat niksen ongezond is voor het brein, een mens moet zoveel mogelijk in beweging komen. Maar mag het tijdens de vakantie op zich wel?

‘Tuurlijk, die rustmomenten zijn juist heel belangrijk. Lekker naar buiten kijken is perfect. Want dan zit je in de default mode. Je default is het netwerk dat actief wordt als je geen cognitieve gedachten hebt, dat is een netwerk voor creativiteit, voor ideeën, voor probleemoplossend vermogen. Echt top. Dus dat moet je juist doen. Dat doe ik ook. Ik ben niet élke minuut aan het werk. Als ik fiets heb ik een default-momentje. De vakantie is juist ideaal omdat je dan voor een perfecte combinatie van inspanning en ontspanning kunt zorgen. Dus dat ik na het zwemmen heerlijk de tijd heb om mijn werk onverstoorbaar te doen. Ik heb ook wat college’s ter voorbereiding mee op vakantie meegenomen, daar ga ik ook nog even lekker naar kijken. Ik hoor weinig enthousiasme aan de andere kant van de lijn...’

Ik hoor over het algemeen andere dingen waarvan mensen een vakantiegevoel krijgen.

‘Het is bij mij altijd zo geweest. Toen de kinderen nog klein waren zaten zij op het strand waar ik met mijn laptop zat. Maar als ze gingen varen of zwemmen ging ik voluit mee.’

Zijn er nog bepaalde neurologische verschijnselen die juist in de vakantie optreden?

‘Je bedoelt omdat je niks te doen hebt? Daar ken ik geen studies van, maar wat je wel ziet is dat mensen die het heel druk hebben gehad en opeens de overgang maken naar niks doen, een infarct kunnen krijgen. Dus het is altijd verstandig om je vakantie in te gaan met een zekere afbouw. Rustig aan, niet ineens niks.’

Hoogleraar Erik Scherder in San Remo. Beeld Tomaso Clavarino

Van niks hoeven doen krijgen mensen vaak meer lustgevoelens. Ziet u dat terug in het brein?

‘Oh zeker, natuurlijk, ja, ja absoluut, lust is een sterk fenomeen. Als je naar elkaar verlangt wordt je beloningssysteem zeer actief en wordt er dopamine aangemaakt, dat zie je terug in de hersenen. En als je op vakantie bent en meer rust hebt, zie je een cortisolverlaging waardoor je meer ruimte krijgt voor creativiteit, maar ook voor zin in elkaar.’

Hoe zit dat bij u?

‘Privé gezien bedoel je?’

Ja, bespringt u uw vrouw nu vaker?

‘Haha, ik ga dat echt niet in de krant zetten! Ik heb mijn grenzen.’

Heeft u een speciaal vakantiedrankje?

‘Ik moet je weer teleurstellen: ik drink niet. Mijn vakantiedrankje is water. Ik dronk ’s avonds altijd een half glaasje wijn bij het eten. Maar de laatste vakliteratuur is helder, je kunt het beter helemaal niet doen. En ik heb altijd best wel dwangmatig in het leven gestaan; ik doe het maximale voor mijn gezondheid, en als me dan iets overkomt hoef ik niet te denken: ik wist het wel, maar ik was te slap om het niet te doen. Best wel saai hè? Geen lusten en ook geen drank. Jij hangt zo op en denkt: Yo! Dit was de saaiste man die ik ooit gesproken heb!’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden