Het Eeuwige levenTiede Herrema

Tiede Herrema (1921-2020), Akzo-directeur die werd ontvoerd door de IRA

In 1975 was Tiede Herrema 36 dagen voorpaginanieuws toen hij in Ierland werd gekidnapt. ‘Ik ben een kouwe en raak niet zo snel de kluts kwijt.’

Beeld ANP

Zijn ontvoering was wereldnieuws. Tiede Herrema, toenmalig directeur van de Akzofabriek in de Ierse stad Limerick, werd in oktober 1975 gekidnapt door de nietsontziende Provisional IRA, het Ierse bevrijdingsleger dat in Noord-Ierland en daarbuiten aanslagen pleegde.

De ontvoerders Eddie Gallagher en Marion Coyle eisten de vrijlating van drie IRA-leden die vastzaten in een Noord-Ierse gevangenis en een groot geldbedrag. De ontvoering duurde 36 dagen, vijftien dagen langer dan die van Freddy Heineken en zijn chauffeur Ab Doderer.

Nadat de schuilplaats was ontdekt, duurde het nog zestien dagen voor Herrema vrijkwam. Als de politie te dichtbij kwam, dreigden de twee ontvoerders hem te doden. Uiteindelijk gaven de ontvoerders op, omdat Gallagher ziek werd. Herrema zei later dat hij hun straf (20 en 15 jaar cel) veel te hoog vond.

Herrema overleed 25 april in Arnhem op 99-jarige leeftijd, zes dagen na zijn vrouw Elizabeth Borren, met wie hij 72 jaar getrouwd was geweest. Samen kregen ze vier zonen: Jelle, Idse, Sjoerd en Harm, van wie de eerste twee in respectievelijk Zweden en Engeland wonen.

Herrema was van Friese afkomst, maar werd geboren in de Utrechtse wijk Zuilen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verbleef hij enige tijd in een concentratiekamp, maar daarover heeft hij nooit iets willen zeggen.

Na de oorlog kreeg hij de kans te gaan studeren. Na een opleiding HTS werktuigbouwkunde studeerde hij sociale- en bedrijfspsychologie. Hij promoveerde in 1959 aan de toenmalige Katholieke Universiteit Nijmegen op een proefschrift over de psychologische gevolgen van bedrijfsongevallen. Van 1970 tot 1973 was Herrema voorzitter van de Stichting Het Dorp, een woongemeenschap in Arnhem voor mensen met een beperking, die dankzij de eerste grote televisieactie met Mies Bouwman tot stand was gekomen.

Daarna vroeg het eveneens in Arnhem gevestigde Akzo hem leiding te geven aan het kabelbedrijf Ferenka in het Ierse Limerick, dat met 1.400 werknemers de grootste werkgever was van de stad aan de westkust. Daar werd hij op 4 oktober 1975 op enkele honderden meters van zijn huis ontvoerd door de twee IRA-strijders. Hij werd vastgebonden op een bed met vlooien en kon net onder zijn blinddoek het verschil tussen dag en nacht zien.

‘Ik ben een kouwe, zeggen mensen wel. Dat kwam toen goed uit: je raakt de kluts niet kwijt.’ Nadat hij was vrijgekomen op 7 november - zijn ontvoerder Gallagher gaf hem een kogel mee als souvenir - haalde Akzo Herrema tegen zijn zin weg uit Ierland. Vrijwel direct daarna werd tot zijn ontzetting de Ferenkafabriek gesloten.

Hij bleef tot zijn pensioen in 1984 werken voor Akzo en werd daarna directeur van het Nederlandse Rode Kruis, waar hij de organisatie moest professionaliseren. Hij was ook nog interim-manager van Veronica, waar hij in 1992 programmadirecteur Rob Out ontsloeg. In 2005 droeg Herrema zijn persoonlijke documenten van de ontvoering over aan de universiteitsbibliotheek van Limerick.

In het televisieprogramma Andere Tijden vertelde hij hoe hij tijdens een bezoek aan Limerick een van zijn ontvoerders na diens vrijlating had ontmoet. ‘We reden omhoog en toen kwam ons een vrachtwagentje tegemoet. Daarin zat Eddie. ‘Hé Tiede’, zei Eddie. We zijn beiden uitgestapt en hebben een halfuurtje staan praten. Toen hij ons uitnodigde om thee te komen drinken, hebben we vriendelijk bedankt. Dat ging ons net iets te ver. Toen hij wegliep, zag ik aan zijn rug dat hij huilde.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden