Postuum Theo Verbey (1959-2019)

Theo Verbey (1959 - 2019) schiep welluidende muziek volgens strenge wiskundige principes

De Nederlandse componist overleed op 13 oktober. 

Theo Verbeyin 2008.

Rond de Nederlandse componist Theo Verbey hing een merkwaardige paradox. Hij schiep muziek volgens de strengste wiskundige principes, maar wie ernaar luisterde hoorde een en al welluidendheid. Nu is bekend geworden dat Verbey op 13 oktober op 60-jarige leeftijd is overleden, drie dagen na de Nederlandse première van zijn orkestwerk After the Great War. Hij was al enige tijd ziek en is in besloten kring begraven.

Voor een wonderkind ging Verbey niet door, hoewel hij zijn eerste stuk al op 7-jarige leeftijd schreef. Aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag studeerde hij eerst muziektheorie, daarna compositie bij Jan van Vlijmen en Peter Schat. In 1993 vestigde Verbey in één klap zijn naam, toen het Koninklijk Concertgebouworkest en chef-dirigent Riccardo Chailly een werkstuk uit zijn studietijd op de lessenaars zetten: een kleurrijke, weelderige orkestratie van Alban Bergs Eerste pianosonate.

Ziedaar de tweede paradox rond Theo Verbey: recensenten loofden doorgaans keurig zijn composities, maar haalden pas jubelkreten uit de kast als hij zijn instrumentatiekunst gebruikte om andermans werk te laten glanzen. In 2009 leverde hij een een meesterlijke voltooiing van Igor Stravinsky’s Les noces. Althans, van de vergeten ‘volkse’ versie van deze dorpsbruiloft, met onder meer pianola en cimbalom, die Stravinsky zelf nooit had afgemaakt.

In zijn jonge jaren liep Verbey in de pas met collega-componisten. Hij schreef stukken voor gespecialiseerde groepen als het Nieuw Ensemble en het Asko Ensemble. Zijn muziek klonk helder, was altijd in balans, en de mooie melodie zat bij hem niet in het verdomhoekje. Steeds vaker maakte hij gebruik van fractale wiskunde, met getalsverhoudingen die doorwerken tot in elk detail. ‘Klinkt reuze ingewikkeld’, schreef de Volkskrant in 2005 over Verbeys Fractal Symphony – om de componist vervolgens te vergelijken met een architect die na onnavolgbaar abracadabra afkomt met een boerderette.

De zachtaardige Verbey was er de man niet naar om zich over zo’n plaagstoot te beklagen. Hij werd bewonderd om wat hij kon en zat niet om werk verlegen. Nog maar een paar weken geleden leverde hij de partituur in die nu zijn laatste blijkt, het orkestwerk Ariadne. Het geeft een droevige lading aan de aanstaande wereldpremière bij het Koninklijk Concertgebouworkest, op 30 januari.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden