TERRAS OP WIELTJES

Nederland is in de ban van het skaten. Reisorganisaties hebben zich gespecialiseerd in skatereizen, beginners kunnen kiezen uit tientallen skatescholen, en de ANWB geeft gidsjes uit met skateroutes....

BIJ de uitgang van het Amsterdamse Vondelpark wacht een taxi voor het stoplicht. Het licht springt op groen en weer op rood. De taxichauffeur blijft vriendelijk glimlachend achter zijn stuur zitten, terwijl een stroom skaters voorbij trekt. Hij is eraan gewend. Zijn passagier kijkt met verbazing en groeiend ongeduld naar de stoet die hem minutenlang ophoudt.

Elke vrijdagavond om acht uur verzamelen honderden mannen, vrouwen en kinderen zich in het Vondelpark voor de Friday Night Skate door Amsterdam. Op 11 april 1997 introduceerde een groepje enthousiaste skaters het fenomeen in Nederland, nadat zij een Night Skate in San Francisco hadden meegemaakt. Ze begonnen met zijn drieën, een aantal dat inmiddels is gegroeid tot 2400 skaters.

De stoet stort zich op de stad, de ervaren skaters voorop. Niet iedereen houdt het tempo bij. Enkele tientallen skaters krijgen van de organisatie te horen dat ze beter nog een paar keer in het park kunnen oefenen, voor ze met de 'tocht der tochten' meedoen. Ze druipen af.

De rest gaat door, twee uur lang over de volle breedte van de rijweg. De tocht van twintig kilometer voert hen door Amsterdam Oud-Zuid, Nieuw-Zuid en de Rivierenbuurt. Als de schemering invalt, lichten de honderden rode lichtjes op die de skaters voor de veiligheid op hun kleding en skates dragen. Vanaf balkons langs de route worden ze nagefloten, auto's toeteren, verraste toeristen grijpen naar hun fototoestellen.

De 8-jarige Stefanie lijkt het allemaal niet te zien. Met een rood hoofd skate ze voor haar moeder en tante uit. 'Ik heb vorige week ook meegedaan en ik ben nog nul keer gevallen', meldt ze. Dat kan een oudere medeskater met een bloedende wond op zijn voorhoofd niet zeggen. 'Daarnet schoot een stukje ijzer dat op straat lag tussen mijn wielen, die accuut blokkeerden.' Ondanks zijn val skate hij door, net als alle anderen die tegen de vlakte gaan.

Ze worden overeind geholpen door medeskaters of een van de blokkers: ervaren skaters in lichtgevende hesjes die de tocht in goede banen leiden. Zij bedenken elke week een nieuwe route en houden bij de kruispunten het verkeer tegen. Soms sussen ze geïrriteerde automobilisten. Hun aanwezigheid is een voorwaarde voor de Amsterdamse politie om de Friday Night Skate te gedogen.

In Parijs gaat het er heel anders aan toe, weet Kilian, die met een jointje in zijn ene en een biertje in zijn andere hand van de tocht geniet. Toen hij daar twee weken geleden was, reden politieauto's voor de stoet uit en werden de skaters gevolgd door ambulances voor het geval dat. Het tempo ligt in Parijs ook veel hoger dan in Amsterdam, waar de groep voor elk rood stoplicht stilstaat tot iedereen de voorhoede weer heeft ingehaald.

'In Parijs zijn de wegen afgezet en kijken automobilisten zittend op hun motorkap hoe de skaters langsscheuren', vertelt Kilian. Op topdagen telt de tocht in Parijs 22 duizend skaters.

In Amsterdam skaten kleine kinderen en 50-plussers mee, maar de groep tussen de 25 en 35 overheerst. De meesten kunnen redelijk skaten, maar vooral tramrails blijken gevaarlijk. 'Rustig doorglijden, met het gewicht op je hielen', zeggen de blokkers. Direct na deze opmerking struikelt een reeks skaters over de tramrails bij de Beethovenstraat. De blokkers hebben nog een tip: er overheen stappen kan ook.

De zes ehbo'ers die meeskaten hebben het druk met het ontsmetten van geschaafde knieën en ellebogen. Toch valt de schade vandaag mee: ze hebben zo'n 25 schaafwonden behandeld en een paar blaren doorgeprikt. 'Veel mensen weigeren om pols-, elleboog- en kniebeschermers te dragen,' zegt ehbo'er-op-wielen Talitha, in het dagelijks leven verpleegkundige. 'Ze vinden het stoer om zonder te skaten en het is natuurlijk ook minder zweterig.' Talitha skate elke week mee. 'Ik vind het zo gezellig, het is net een terras op wielen.'

MOMENTEEL zijn er anderhalf miljoen skaters in Nederland, volgens de stichting Consument en Veiligheid. De verwachting is dat hun aantal dit jaar nog de twee miljoen zal bereiken. Het hele jaar door zijn er evenementen op skategebied. Een speciale tocht in Den Haag voor vrouwen trok dit jaar drieduizend deelnemers.

De skatende dansliefhebber kan wekelijks terecht bij de Amsterdamse discotheek Marcanti Plaza voor de rollerdisco, inclusief een uurtje rollerdansles. Reisorganisaties hebben zich gespecialiseerd in skatereizen. Beginners kunnen kiezen uit tientallen skatescholen. Er zijn allerlei boeken en magazines over skaten, en de ANWB heeft een gidsje uitgebracht met skateroutes door het hele land.

Skates hebben vier wieltjes op een rij en zijn wendbaarder dan skeelers, waarbij vijf wielen achter elkaar zitten. Deze zijn vooral bedoeld om grote afstanden af te leggen en populair onder schaatsers die buiten het seizoen willen doortrainen.

Met het aantal skaters, neemt ook het aantal skate-ongevallen toe. In 1998 moesten 9200 skaters zich laten behandelen in een ziekenhuis. Twee mensen overleden vorig jaar na een skate-ongeval. De skaters lijken niet verontrust door deze berichten. De skateverkoop heeft dit jaar de verwachting van veel winkeliers overtroffen. Bij ruim 80 procent van hen zijn de meest gangbare maten uitverkocht, weet importeur Axel Veenendaal van het bekende skatemerk Roces.

In het weekeinde zijn er weer honderden skaters in het Vondelpark. Dirk is met een groepje aan het stunten bij een rij paaltjes. Met de Friday Night Skate doet hij sinds deze zomer niet meer mee. 'Het is te massaal geworden. Vroeger was het toch meer ''wij tegen de rest van de wereld''. Het is nu vooral een truttige bijeenkomst. Door al die mensen die eigenlijk niet kunnen skaten, gaat het te langzaam.' Sommige Friday Night Skaters beamen zijn verhaal.

Aan het einde van de avond laten de skaters zich voldaan op de stoelen van het terras van het Blauwe Theehuis in het Vondelpark zakken. Ayke vindt de Friday Night Skate prachtig, maar wat hij het liefst zou willen: 'Een keertje skaten op de houten vloeren van het Rijksmuseum. Die zijn er perfect voor.'

Marco Gerris (24), danser, freestyle skater en streetdance skateleraar: 'De grootste uitdaging vind ik de technisch moeilijke stunts. De snelle achterwaartse slalom tussen paaltjes door kan iedereen, maar dat ziet er wel het meest spectaculair uit voor het publiek. Hier in het Vondelpark leer ik iedere dag nieuwe moves. Daar krijg ik een kick van. We dagen elkaar uit; als iemand anders iets beter kan probeer je hem te overtreffen. Met de Friday Night Skate doe ik niet meer mee sinds het zo massaal is geworden. Skaten betekent vrijheid voor mij. Daar moet ik me inhouden, terwijl ik mijn grenzen wil verleggen.'

Enrico Brandenburg (7), gaat na de vakantie naar groep drie: 'Toen ik 4 was had ik al rolschaatsen. Ik kan bochtjes en springen over een plankje, maar het leukste vind ik keihard gaan. Als ik in groep drie zit, mag ik van de juf op het schoolplein skaten. Dat mogen de kleintjes niet. En als ik 10 ben, doe ik mee met de Friday Night Skate. Daarvoor ben ik nu nog veel te klein.'

Wolter Buwalda (42), kwaliteitsmanager ING Groep, en hond Zwabber: 'Tien minuten rennen is zat voor Zwabber. Zeker met dit warme weer houdt hij het conditioneel niet zo lang vol. Hij gaat wel altijd mee. Als ik tochten van vijftig kilometer maak, doe ik hem in mijn rugzak. Ik woon in Hoorn en ben vandaag speciaal om te skaten naar het Vondelpark gekomen. Ik skate voor de ontspanning en omdat het sneller is dan wandelen, maar minder vermoeiend dan hardlopen.'

Roshanak Parizadeh (32), kledingontwerpster: 'Ik heb net een uur over een klein rondje door het Vondelpark gedaan. Mijn vriendin, die me vandaag les geeft, doet het in zeven minuten. Ik krijg veel opmerkingen, zoals ''kom op, eind van de dag kan je het''. Daar hoop ik op. Ik wil het graag leren. Voor de lol, niet voor mijn conditie of zo. Het ziet er zo mooi uit. Alle skaters hebben een glimlach op hun gezicht.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden