Stop alsjeblieft met de ontwikkelingshulp

Met onze liefdadigheid zorgen we ervoor dat allerlei warme landen gaan denken dat ze niet voor zichzelf kunnen zorgen. Blijf toch thuis, zegt Theo Ruyter....

Liefdadigheid is terug van weggeweest. Bekende Nederlanders verdringen elkaar in peperdure advertenties om ons plechtig te verzekeren dat ze ‘tegen armoede’ zijn. De charimarkt is booming business geworden, twee jaar geleden al goed voor ruim vijf miljard euro. Geen wonder dat er steeds meer aanbieders op deze markt verschijnen, temeer omdat het een markt is waar vrijheid, blijheid heerst en de overheid nauwelijks regulerend optreedt.

De sterkste groeier op de charimarkt is de categorie organisaties met goede doelen in warme landen. In die categorie heeft de laatste jaren een explosie plaatsgevonden van kleinschalige particuliere initiatieven, waardoor armoedebestrijding de status van een nationale sport heeft gekregen.

Naarmate het meer dringen wordt op die markt, verzinnen aanbieders de gekste dingen om hun producten te slijten, zoals blijkt uit de wedstrijd voor jongeren tussen 17 en 26 jaar onder het motto ‘winjeeigenfoundation’, waarbij de hulporganisatie AMREF Flying Doctors een deal is aangegaan met de jongerenorganisatie CJP en de zorgverzekeraar Agis. De winnaar van de wedstrijd, Nora van der Steeg, werd afgelopen zaterdag 3 november tijdens een Gala van AMREF in Amsterdam bekend gemaakt. Zij krijgt zogenaamd 10.000 euro om een ‘foundation’ op te zetten die haar naam draagt. Maar in werkelijkheid komt het erop neer dat zij een keus moet maken uit een aantal bestaande projecten van AMREF en dat ze vervolgens naar het project van haar keuze wordt gevlogen voor een heus ‘werkbezoek’ en een leuk tripje op de koop toe.

Dat een organisatie of bedrijf in Nederland campagne voert om leden of klanten te winnen, is nog tot daaraan toe. Bedenkelijker is het dat een hulporganisatie op deze manier jongeren voorhoudt dat ook zij, net als hun moeders en opa’s en de hele jetset van sterren die door hun manager van de ene armoede naar de andere worden gestuurd, de engel kunnen zijn die mensen in allerlei buitenlanden van hun onafwendbare ondergang gaat redden. Alsof die mensen, zonder de helpende hand uit de koude landen, volstrekt niet in staat zijn en – nog erger – zichzelf volstrekt niet in staat achten hun eigen boontjes te doppen. Met de regelmaat van de klok krijgen we ook in Nederland vanuit warme landen te horen dat we beter thuis kunnen blijven en iets anders gaan doen. Nobelprijswinnaar Wangari Maathai had het al vijftien jaar geleden over een ‘bedelnapsyndroom’, als gevolg van al die massale en langdurige ‘hulp’ van buiten. Onlangs schreef een columnist in het huisorgaan van de Nationale Commissie voor Internationale Samenwerking en Duurzame Ontwikkeling, de pr-club van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking, dat Afrika het enige continent is dat niet toebehoort aan zijn bewoners.

Maar dat soort boodschappen zijn hier al verdampt voor ze zijn geland. Luister maar naar de directeur van diezelfde AMREF FD in Nederland, die in haar jaarverslag 2006 een toast uitbracht ‘op de komende vijftig jaar’. Met andere woorden: je hoeft voorlopig niet te denken dat je ons eruit krijgt, laat staan dat we ons uit eigen beweging terugtrekken.

De bestaansreden van liefdadigheid is dat de rijke de arme nodig heeft om zich gelukkig te voelen. Ze is de perfecte dekmantel voor roofbouw, verspilling, nepotisme, slavernij, geweld en andere hebbelijkheden van de menselijke soort. Degenen die het hardst aan de weg timmeren op de charimarkt, zijn het minst geneigd het deksel van de beerput te lichten. Jongeren kunnen kiezen: zich laten trainen in liefdadigheid of het deksel optillen en de realiteit onder ogen zien.

Als ze zich laten verleiden tot het eerste, kunnen straks nog heel wat generaties zich afvragen, waarom die mensen in die warme landen toch zo’n hekel hadden aan hun voorouders en waarom zoveel ‘terroristen’ nodig waren om ons hier, in de inmiddels flink opgewarmde landen, van ons meerderwaardigheidscomplex te verlossen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden