Steekspel rond Haagse oudejaarsmoord barst los na onderzoek

Vorige week verscheen een rapport van journalist Stella Braam over een moord in de Haagse Schilderswijk. Haar conclusies: de moord was racistisch en de politie is medeverantwoordelijk....

Was de moord op Mehmet Yilmaz, kort na middernacht op oudejaarsavond, een racistische moord? Had de Haagse politie zijn dood kunnen voorkomen? Het zijn vragen die freelance-journalist Stella Braam zich stelt in Vanavond maak ik een Turk af, en, na haar onderzoek, bevestigend beantwoordt. De gemeente trekt haar conclusies in twijfel.

Reden genoeg om de gemoederen te verhitten. Maar dat gebeurt door iets dat op de achtergrond speelt. Niemand durft er in het openbaar over te praten. Maar binnenskamers stellen raadsleden, politiemensen, welzijnswerkers, schoolhoofden en ook Koerden zich vragen. Worden hier de emoties in de Haagse Schilderswijk gemanipuleerd? Wat is de rol van A. Daskapan - Braams opdrachtgever, directeur van het Regionaal Steunpunt Allochtonen (RSA) en GroenLinks-raadslid - in deze zaak? Probeert hij de gemoederen na de dood van de jonge Koerd in goede banen te leiden of gooit hij juist olie op het vuur?

Na gesprekken met 33 mensen schetst Braam wat zich op oudejaarsnacht heeft afgespeeld, ze trekt conclusies en doet aanbevelingen. De conclusies liegen er niet om: bij de moord hebben racistische motieven een rol gespeeld, de politie is medeverantwoordelijk voor de dood van Yilmaz en onder Koerden en Turken is het vertrouwen in de politie tot het nulpunt gedaald.

Laaiend zijn ze op het Haagse gemeentehuis en bij het politiekorps. Wat is Daskapan nu weer aan het doen? Direct na de moord had hij het al een keer aan de stok met burgemeester Deetman. Daskapan was betrokken bij een stille tocht om Yilmaz te herdenken. Ook toen viel de kreet racisme.

Volgens GroenLinks-fractievoorzitter N. Roozenburg dacht Deetman dat Daskapan de boel aan het opruien was. Daskapan, aldus Roozenburg, verweet de burgemeester niet te weten wat er in de Schilderswijk speelt. 'Daskapan zei de emoties juist te willen beteugelen.'

De stille tocht ging letterlijk in stilte voorbij. De familie van het slachtoffer heeft dat als discriminerend ervaren. Waarom was voor Meindert Tjoelker en de Gorcumse meisjes wel veel aandacht en niet nu een Koerd wordt vermoord door autochtone Nederlanders?

Daarvoor doen in Den Haag enkele verklaringen de ronde. Mehmet had de pech te overlijden tijdens de toch altijd al rumoerige oudejaarsnacht. Hoe cynisch ook, maar met één dode in heel Nederland wordt daaruit de conclusie getrokken dat de jaarwisseling rustig is verlopen.

Verder is Den Haag voorzichtig geworden met demonstratieve optochten tegen vermeend racistische moorden. Twee jaar geleden, na de brand in de Frans Halsstraat waarbij zes leden van een Koerdisch gezin omkwamen, werd ook meteen geroepen dat het hier om een racistische aanslag ging. Nog voordat de daders waren gepakt, liepen Deetman, minister Pronk en veel andere Hagenaars mee in een rouwtocht.

In de commotie rondom die aanslag speelde Daskapan ook al een rol. Deetman heeft toen man en macht moeten bewegen een tweede demonstratie, georganiseerd door Daskapan, te voorkomen. Deetman was bang dat die demonstratie de emoties eerder zou opjagen dan beteugelen. Weken later bleek achter de aanslag een familiedrama schuil te gaan.

Ook nu blijft in bepaalde kringen in de Schilderswijk het idee leven dat racisme een rol speelt bij de oudejaarsnachtmoord en de afwikkeling daarvan. Een artikel in het Turkse advertentieblaadje Huzur, dat in de Haagse Schilderswijk verschijnt, gaf hen daarvoor alle aanleiding. In dit in februari verschenen artikel staat dat de daders, onder het toeziend oog van de politie, zwaaiend met hun handen de plaats van het misdrijf hebben verlaten. Nergens wordt gemeld dat de daders zijn gearresteerd. Wie is de auteur van dit artikel, vraagt de politie zich af?

En dan nu ineens weer het rapport van Stella Braam. Deetman en enkele raadsleden kregen de conclusies vorige week vrijdag bij toeval onder ogen. 'Ik ben verbaasd', was de diplomatieke reactie van Deetman. Maar op het stadhuis weet iedereen dat hij woedend is.

Woensdag verscheen de formele, schriftelijke reactie van de burgemeester. Officieel is hem het rapport nog steeds niet toegestuurd, terwijl kritiek op de politie hem als korpsbeheerder direct aangaat. Ook de fractievoorzitters van andere partijen dan GroenLinks nemen het Daskapan kwalijk dat hij hen het rapport niet heeft gegeven. Tenslotte is hij een collega-raadslid. In koffiehuizen in de Haagse Schilderswijk is het rapport wel te vinden.

Deetman schrijft in nette woorden wat ook in de wijk te horen is. Daar zeggen ze: de daders zijn aso's, terroriseerden de buurt door te zuipen in de portieken en hun piemel te laten zien aan vrouwen. Maar racistisch? Mevrouw, als u daar die nacht had gelopen, hadden ze ruzie gezocht met u.

De burgemeester ontkent ook dat het vertrouwen in de politie tot een nulpunt is gedaald. De directeur van de welzijnsorganisatie in de Schilderswijk, H. Schouten, bevestigt dat: 'Afgelopen zaterdag hadden we een etentje hier in buurt met de allerlei mensen die 's nachts, in overleg met de politie, zorgen voor de veiligheid in de Schilderswijk. Ook de politie was erbij aanwezig. Het was heel gezellig.'

De opmerking van Braam dat de politie medeverantwoordelijk is voor de dood van Yilmaz gaat ook de fractievoorzitter van GroenLinks te ver. 'Dat kan ik niet opmaken uit dit rapport', zegt Roozenburg. Ook concludeert hij dat het rapport niet compleet is: 'Het is slechts één deel van het verhaal'.

Na koortsachtig overleg is op het stadhuis afgesproken serieus op het rapport in te gaan. Afgeven op de rol van Daskapan zou verkeerd zijn. Het zou hem een wapen in handen geven: de boodschapper heeft het weer gedaan, jullie willen niet luisteren naar signalen uit de wijk. Nu speelt Deetman de bal terug: zou de organisatie van Daskapan, het RSA, niet een rol kunnen spelen bij het corrigeren van de beeldvorming rondom de politie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden